majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik

DOC 114,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353149950_39789.doc www.arxiv.uz reja: 1. majburiyatlarning buzilishi va buning uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik tushunchasi 2. majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik asoslari 3. qarzdorning zararni to`lash majburiyati 4. qarzdorning javobgarlikdan ozod qilinishi asoslari 5. majburiyatning qarzdor va kreditor tomonidan kechiktirilishi oqibatlari majburiyatlarning buzilishi va buning uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik tushunchasi ma`lumki, jamiyatimiz hayotining eng muhim tamoyillaridan biri qonun ustuvorligi hisoblanadi. uning mohiyati shundan iboratki, “asosiy ijtimoiy, eng avvalo iqtisodiy munosabatlar faqat qonun bilan tartibga solinadi, uning barcha qatnashchilari esa hech bir istisnosiz huquq normalarini buzganligi uchun javobgar bo`ladi”[133]. bozor mexanizmining eng asosiy xususiyatlaridan biri “xo`jalik yurituvchi subyektlar o`rtasida ularning iqtisodiy javobgarligi va to`liq iqtisodiy mustaqilligi asosida”[134] qonun va shartnomalar intizomiga qat`iy rioya qilish hisoblanadi. qonun va shartnomalar mazmunida esa ko`p hollarda fuqarolar va yuridik shaxslar zimmasiga yuklangan majburiyatlar yotadi. majburiyat yuzasidan qarzdor bo`lgan shaxs uni butunlay bajarmasli-gi yoki lozim darajada bajarmasligi, majburiyatni bajarish yuzasidan belgilangan huquq normalariga rioya qilmasligi huquqqa xilof harakat yoki harakatsizlik hisoblanib, …

day xatti-harakatidan iborat bo`lib ko`rinadiki, bunda qarzdor o`zi amalga oshirishi lozim bo`lgan harakatni qilmaydi. masalan, uy-joy ijarasi shartnomasi bo`yicha tashkilotning uyida yashovchi fuqaro belgilangan ijara haqini to`lamasligi bilan uy-joy kodeksining 69-moddasida belgilangan qoidani buzadi. shu bilan birga, shartnomaga muvofiq tarzda qarzdordan kvartira haqining o`z vaqtida to`lanishini talab qilish huquqiga ega bo`lgan tashkilotning – ijaraga beruvchining, ya`ni kreditorning subyektiv huquqi ham buziladi. bozor munosabatlari sharoitlarida qarzdorning tadbirkorlik qoidala-riga zid kelgan harakatlari yoki harakatsizligi, beparvoligi huquq norma-sini to`g`ridan-to`g`ri buzish bilan bog`liq bo`lmasa ham, huquqqa xilof hisoblanishi mumkin. qarzdorning huquqqa xilof xatti-harakati huquq normalariga rioya qilmaslikni bildirganligi tufayli, chunonchi, qarzdor tomonidan olingan majburiyatning butunlay bajarilmasligi yoki lozim darajada bajarilmasligi va shu bilan shartnoma intizomining buzilishi – qonunchilikni buzish deb yuritiladi. binobarin, shartnoma yuzasidan olingan majburiyatlarning, shuningdek, boshqa majburiyatlarning bajarilishini ta`minlashga qaratilgan kurash – aynan shu vaqtning o`zida qonunchilikka rioya qilish uchun bo`lgan kurash deb hisoblanadi. qonunchilik xo`jalik yurituvchi subyektlar tomonidan shartnoma majburiyatlarining buzilishiga …

irish yuzasidan olingan majburiyatlarning o`z vaqtida bajarilishi muhim aha-miyatga egadir. kreditorlar sifatida fuqarolar bo`lganida ham tegishli tashkilotlar o`z zimmalariga olgan majburiyatlarni lozim darajada bajarishlari talab qilinadi. fuqarolik-huquqiy javobgarlik qarzdor tomonidan majburiyatning bajarilmasligi yoki lozim darajada bajarmasligi hollarini nazarda tutib, qonun yoki shartnomada belgilangan sanksiyalar qo`llaniladi. fuqarolik-huquqiy javobgarlik majburiyatni bajarmagan qarzdor zimmasiga zararlarni, neustoykani kreditor foydasiga to`lash vazifasini yuklashdan iboratdir. fuqarolik-huquqiy javobgarlik tushunchasi majburiyatdagi sanksiya tushunchasidan birmuncha torroq ma`noda tushuniladi, chunki bunda qarz-dorning javobgarligi barcha hollarda faqat mulkiy javobgarlik hisoblanadi. chunonchi, birovga zarar yetkazish tufayli vujudga keladigan majburiyat-larda zarar yetkazuvchi jabrlangan shaxsga yetkazilgan zararning pul bilan hisoblangan miqdorini to`la ravishda to`laydi. shartnoma bo`yicha olingan majburiyatlarning bajarilmasligi esa kreditorning ko`rgan zararlarni to`latish uchun ham, qarzdordan neustoykaning undirilishi uchun ham asos bo`ladi. qarzdorning majburiyatni lozim darajada bajarmasligi, ya`ni majbu-riyatni shartnoma yoki qonunda ko`rsatilgan shartlariga muvofiq ravishda bajarmasligi; masalan, mahsulotning sifati, topshirish muddati, shartnoma-ning bajarilish joyi kabi shartlar buzilishidan iboratdir. majburiyat qarzdor tomonidan butunlay …

ulkiy jarimalarning undirilishini, ya`ni o`zi ko`rgan zararlarning qoplanishini, neustoykalarning to`lanishini talab qila oladi. shu bilan birga qarzdorni olgan majburiyatlarini bajarish uchun mumkin qadar ko`proq harakat qilishga majbur qiladi. fuqarolik-huquqiy javobgarlikning belgilanishi turli subyektlar o`rtasidagi munosabatlarda shartnoma intizomining mustahkamlanishiga yordam beradi. binobarin, fuqarolik – huquqiy javobgarlik majburiyat-larning real va tegishli darajada bajarilishiga yordam berib, katta yuksak tarbiyaviy rol o`ynaydi. agar majburiyatni bajarmaslik yoki lozim dara-jada bajarmaslik natijasida kreditorga zarar yetkazilgan bo`lsa, qarzdor bunday zararlarni to`lashga majbur bo`ladi. fkning 324-moddasida qarzdor majburiyatni bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi tufayli kreditorga yetkazilgan zararni to`lashi shart deb ko`rsatiladi. fkning 14-moddasi 2-qismida zarar tushunchasi normalangan. bun-ga asosan, zarar deganda, huquqi buzilgan shaxsning buzilgan huquqini tiklash uchun qilgan yoki qilinishi lozim bo`lgan xarajatlari, uning mol-mulki yo`qolishi yoki shikastlanishi (haqiqiy zarar), shuningdek, bu shaxs o`z huquqlari buzilmaganida, odatdagi fuqarolik muomalasi sharoitida olishi mumkin bo`lgan, lekin ololmay qolgan daromadlari (boy berilgan foyda) tushuniladi. zarar deganda, qarzdor tomonidan majburiyatning butunlay …

shida u tomondan topshirilgan materiallarning noto`g`ri bichilishi natijasida ko`rgan zararni kreditor bo`lgan fuqaroning zararlariga misol qilib ko`rsatish mumkin. ikkinchidan, zarar sifatida kreditor tomonidan olinishi mumkin bo`l-gan, ammo qarzdor majburiyatni bajarmagani tufayli olinmay qolgan daro-madlar ham misol bo`la oladi. masalan, kreditor bo`lgan davlat korxonasi qarzdor tashkilotning xom ashyolarni o`z vaqtida yetkazib berilishini kechiktirmaganida majburiyat o`z vaqtida bajarilgani holda olishi mumkin bo`lgan, ya`ni tayyor mahsulotni sotish natijasida olishi mumkin bo`lgan foydaning qarzdor o`z majburiyatini bajarmaganligi sababli olinmagan daromadlari kreditorning ko`rgan zarari hisoblanadi. o`zbekiston respublikasi oliy xo`jalik sudining plenumi qarori ham mavjud zarar tarkibiga faqatgina tegishli shaxs tomonidan aniq yetkazilgan zararlarnigina emas, balki shaxsning buzilgan huquqini tiklashi uchun qilgan yoki qilishi lozim bo`lgan xarajatlar ham kirishini belgilaydi. ayni paytda bunday xarajatlarning zaruriyligi va ularning taxminiy miqdori javobgarlik miqdorini belgilovchi tovar, ishdagi hamda xizmat ko`rsatish-dagi kamchiliklarni bartaraf etishga ketadigan smeta (kalkulatsiya) sifa-tidagi va majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik darajasini belgilov-chi shartnoma, asoslantirilgan hisob-kitob kabi boshqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik"

1353149950_39789.doc www.arxiv.uz reja: 1. majburiyatlarning buzilishi va buning uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik tushunchasi 2. majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik asoslari 3. qarzdorning zararni to`lash majburiyati 4. qarzdorning javobgarlikdan ozod qilinishi asoslari 5. majburiyatning qarzdor va kreditor tomonidan kechiktirilishi oqibatlari majburiyatlarning buzilishi va buning uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik tushunchasi ma`lumki, jamiyatimiz hayotining eng muhim tamoyillaridan biri qonun ustuvorligi hisoblanadi. uning mohiyati shundan iboratki, “asosiy ijtimoiy, eng avvalo iqtisodiy munosabatlar faqat qonun bilan tartibga solinadi, uning barcha qatnashchilari esa hech bir istisnosiz huquq normalarini buzganligi uchun javobgar bo`ladi”[133]. bozor mexanizmining eng asosiy...

Формат DOC, 114,0 КБ. Чтобы скачать "majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: majburiyatlarni buzganlik uchun… DOC Бесплатная загрузка Telegram