majburiyatni buzganlikuchun javobgarlik

DOCX 8 pages 104.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.7 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

5-mavzu: majburiyatni buzganlikuchun javobgarlik. majburiyatlarning bekor bo’lishi reja: 1.majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari, 2.majburiyatlarni vujudga kelish asoslari. 3.majburiyat subyektlari. 4.majburiyatlarni buzganlik uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik fuqarolik huquqining eng muhim kichik sohalaridan biri majburiyat huquqi hisoblanadi. majburiyat deb shunday fuqarolik huquqiy munosabatga aytiladiki, unga asosan bir shaxs (qarzdor) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan harakatni amalga oshirishga, chunonchi: mol-mulkni topshirish, ishni bajarish, xizmatlar ko‘rsatish, pul to‘lash va hokazo yoki muayyan harakatdan o‘zini saqlashga majbur bo‘ladi, kreditor esa – qarzdordan o‘zining majburiyatlarini bajarishni talab qilish huquqiga ega bo‘ladi. majburiyat huquqi subyektlari, obyektlari va uning mazmuni majburiyatning eng muhim elementi hisoblanadi. majburiyat huquqi subyektlari bu muayyan huquqlarga ega bo‘lgan va zimmasiga muayyan majburyatlar yuklangan shaxslardir. odatda, har bir majburiyatda kamida ikki taraf ishtirok etadi. muayyan harakat qilinishini va muayyan harakatdan tiyilishni talab qilishga haqli bo‘lgan taraf – kreditor (haqdor) deb ataladi. muayyan harakatni qilishga yoki harakat qilishdan saqlanishga majbur bo‘lgan taraf esa – qarzdor (burchdor) …

2 / 8

hqarida yuz beradi yoki bir taraflama harakat natijasida kelib chiqadi. majburiyat mazmuni deganda, kreditorning qarzdor tomonidan muayyan harakatlar qilinishini (yoki qilinmasligini) talab etishga bo`lgan huquqi va qarzdorning shunga yarasha bo`lgan burchi tushuniladi. majburiyat taraflarining bir-birlariga nisbatan belgilangan huquq va majburiyatlari ularning tusiga qarab farqlanadi. ular mazmuni, obyektlari va subyektlariga qarab quyidagi turlarga bo`linadi: 1. ijobiy va salbiy mazmunli majburiyatlar; 2. bir taraflama va ikki taraflama majburiyatlar; 3. muayyan harakatni bajarishga qaratilgan va muqobil majburiyatlar; 4. shaxsiy tusga ega bo`lgan majburiyatlar va shaxsiy tusga ega bo`lmagan majburiyatlar. ( majburiyat taraflari ) ( q arzdor ) ( kreditor ) ( muayyan bir harakat qilinishini yoki undan saqlanishni talab etishga haqli bo'lgan taraf ) ( muayyan bir harakatni qilishga yoki harakatni qilishdan saqlanishga majbur bo'lgan taraf ) majburiyatda qatnashuvchi taraflarning biri majburiyat bajarilishini talab qiluvchi subyekt – kreditor, ikkinchisi, ya’ni majburiyatni bajaruvchi subyekt – qarzdor deb ataladi. majburiyat aynan ushbu ikki subyektning o`zaro …

3 / 8

or tomonidan ikki shaxs qatnashadi. ko`p shaxslar ishtirok etgan majburiyatlar ulushli va sherikli majburiyatlarga bo`linadi. ulushli majburiyatlarda qatnashuvchi kreditorlarning har biri qarzdordan tegishli ulushining bajarilishini talab qilish huquqiga ega bo`lsa, ulushli qarzdorlardan har biri o`ziga tegishli ulushni bajarishga majbur bo`ladi. sherikli majburiyatga asosan kreditor majburiyatning to`la hajmda bajarilishini sherik qarzdorlarning har qaysisidan majburiyatning butunlay bajarilishini talab qilishga haqli. yuqorida berilgan ta’rifga ko`ra, sherikli majburiyatlarda qatnashuvchilar sifatida qarzdor bitta-yu, kreditorlar bir nechta bo`lishi yoki bir necha kreditor va bir necha qarzdor bo`lishi mumkin. sheriklik asosida majburiyat olganlar – sherik qarzdorlar bo`lsa, sheriklik asosida talab qilish huquqiga ega bo`lganlar – sherik kreditorlar deb ataladi. kreditorning o`zgarishi majburiyatga oid huquqiy munosabatlarda muayyan subyektlar o`rtasida vujudga keladi. majburiyatni bajarishda ishtirok etayotgan taraflar o`rinlarini boshqa shaxs bilan almashinishlariga qonun bo`yicha yo`l qo`yiladi. majburiyatda qatnashuvchi kreditor ham, qarzdor ham boshqa shaxslar bilan almashinishlari mumkin. kreditorning almashinishi deb, majburiyatda ishtirok etayotgan kreditor o`z o`rnini boshqa shaxs bilan …

4 / 8

arda o`tadi: 1) kreditor huquqlaridagi universal huquqiy vorislik natijasida; 2) kreditor huquqlarini boshqa shaxsga o`tkazish to`g`risidagi sudning qaroriga muvofiq; 3) qarzdorning majburiyati ushbu majburiyat bo`yicha qarzdor bo`lmagan kafil yoki garovga qo`yuvchi tomonidan bajarilishi oqibatida; 4) sug`urta holati boshlanishi uchun javobgar bo`lgan qarzdorga nisbatan kreditor huquqlarining sug`urta qiluvchiga subrogatsiyasi (o`tishi) natijasida; 5) qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda. qarzdorning almashinishiga kelsak, majburiyatda qatnashayotgan qarzdor ham o`z o`rnini boshqa shaxs bilan almashish huquqiga ega. qarzdor almashinishi tufayli yangi qarzdor majburiyatli bo`lib qolishiga – qarzning (majburiyatning) ko`chirilishi deyiladi. qarzdorning o`z qarzini boshqa shaxsga o`tkazishiga faqat kreditorning roziligi bilan yo`l qo`yiladi (fk, 322-modda). qarzdor uchun qaysi kreditorga nisbatan majburiyatni bajarishning farqi yo`q bo`lsa ham, kreditor uchun kim yangi qarzdor bo`lishining ahamiyati bor. avvalo, kreditorning yangi qarzdorning mulkiy holati, ish qobiliyati hamda majburiyatni bajarishga qodir bo`lish-bo`lmasligi qiziqtiradi. masalan, yuqori malakali usta ishni bajarishni o`z shogirdiga topshirmoqchi bo`lsa, kreditor ish manfaatlarini ko`zlab, bunga rozi bo`lmasligi ham mumkin. …

5 / 8

m ahamiyat kasb etadi. majburiyatlarni bajarish deb, qarzdor tomonidan kreditor talabiga muvofiq, muayyan bir harakatning qilinishi yoki harakatdan saqlanish tushuniladi. qarzdorning majburiyatni bajarishi – kreditorga ashyoni topshirish, ma’lum ishni bajarish, jabrlanuvchiga yetkazilgan zararni qoplash, asossiz olingan mulkni qaytarish muayyan harakatdan saqlanish kabilardan iborat. majburiyatlar davlat hujjatlari va shartnomalardan kelib chiqqan bo`lsa, ularda ko`rsatilgan talab va shartlarga muvofiq bajarilishi kerak. agar qonun hujjatlarida majburiyatni bajarish sharti ko`rsatilmagan bo`lsa, majburiyatlar o`zaro kelishib qo`yiladigan talablarga muvofiq lozim darajada bajarilishi zarur. majburiyatni bajarishda har ikki taraf xo`jalik aloqalarining rivojlanishini ko`zlab, tejamlilik bilan va o`zaro hamkorlikda zarur harakatlarni qilishlari talab etiladi. majburiyatni bajarish predmeti yuklangan majburiyatning xarakteriga qarab faol harakatni amalga oshirish yoki harakatdan saqlanish hisoblanadi. odatda, fkda ko`proq faol harakatdan iborat majburiyatlar o`rin olgan. ( majburiyatlarni bajarish tamoyillari ) ( kelishilgan va maqbul usulda bajarish ) ( majburiyatlarni lozim darajada bajarish ) ( majburiyatni tegishli shaxs uchun bajarish ) ( majburiyatlarni lozim darajada bajarish …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "majburiyatni buzganlikuchun javobgarlik"

5-mavzu: majburiyatni buzganlikuchun javobgarlik. majburiyatlarning bekor bo’lishi reja: 1.majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari, 2.majburiyatlarni vujudga kelish asoslari. 3.majburiyat subyektlari. 4.majburiyatlarni buzganlik uchun fuqarolik-huquqiy javobgarlik fuqarolik huquqining eng muhim kichik sohalaridan biri majburiyat huquqi hisoblanadi. majburiyat deb shunday fuqarolik huquqiy munosabatga aytiladiki, unga asosan bir shaxs (qarzdor) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan harakatni amalga oshirishga, chunonchi: mol-mulkni topshirish, ishni bajarish, xizmatlar ko‘rsatish, pul to‘lash va hokazo yoki muayyan harakatdan o‘zini saqlashga majbur bo‘ladi, kreditor esa – qarzdordan o‘zining majburiyatlarini bajarishni talab qilish huquqiga ega bo‘ladi. majburiyat huquqi subyektl...

This file contains 8 pages in DOCX format (104.7 KB). To download "majburiyatni buzganlikuchun javobgarlik", click the Telegram button on the left.

Tags: majburiyatni buzganlikuchun jav… DOCX 8 pages Free download Telegram