jamiyat, davlat va huquq

DOC 82.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353144927_39771.doc www.arxiv.uz reja: 1. jamiyat haqidagi g`oyalar va tushunchalar 2. diniy, siyosiy va huquqiy qarashlarning paydo bo`lishi va rivojlanishi 3. davlat va huquqning paydo bo`lishi haqidagi dunyoviy ta`limot 4. davlat va huquqning paydo bo`lishi haqidagi markscha-lenincha ta`limot jamiyat, jamiyat va inson, jamiyat va davlat masalalari qadim zamonlardan ilm ahli tomonidan o`rganib kelinayotgan masalalardir. arastu (aristotel), forobiy kabi mutafakkirlar asarlarida inson, davlat va jamiyatning bir-biriga bo`lgan munosabati bayon qilingan. ularning hammasi to`g`risida to`xtalib o`tishning zaruriyati yo`q, deb o`ylaymiz. biz ham, ta`bir joiz bo`lsa, o`zimizning ana shu o`ta murakkab masalalar xususida xulosalarimizni, tushunchalarimizni keltiramiz. birinchidan, jamiyat - odamlar o`rtasida sodir bo`ladigan ijtimoiy munosabatlar mahsulidir. ikkinchidan, odamlarni jamoaga birlashtirgan bir butun organi zm bo`lib, uning mohiyati iqtisodiy, siyosiy, ma`naviy kabi ijtimoiy aloqalar munosabatlarda namoyon bo`ladi. uchinchidan, insonlarni birlashitirgan jamiyat murakkab, tobora takomillashib boradigan oilaviy, milliy, sinfiy, ayrim guruhlar o`rtasidagi munosabatlar, manfaatlar asosida quriladi. jamiyat tabiiy qonunlar va inson tomonidan qabul qilingan qonunlar asosida …

a va uning rivojlanishida asosiy rolni o`ynaydi. jamiyat insonlarning bir-birlari bilan jamoa bo`lib yashashga tabiiy ehtiyojlari asosida paydo bo`lgan. jamiyat paydo bo`lginidan boshlab bugungi kunga qadar rivojlanishda murakkab, turli shakllar va tarixiy bosqichlardan o`tdi. masalan, ilk bor jamiyatning paydo bo`lishini oladigan bo`lsak, uni adabiyotlarda ibtidoiy jamoa tuzumi deb yuritadilar. ibtidoiy jamoa tuzumi uzoq yillar davomida murakkab bo`lmagan, ya`ni tabaqa, sinflarga bo`linmagan oddiy shaklda amal qildi. bugungi kundagi jamiyat o`ta murakkab ko`rinishda bo`lib, ularning ko`pchiligi bir millat asosida boshqa millatlar vakillarini birlashtirgan, masalan, xitoy, yaponiya, hindiston, frantsiya, olmoniya, o`zbekiston kabi mamlakatlarda. aqshni oladigan bo`lsak, bunday jamiyatlar turli-tuman millatlar ittifoqidan tashkil topginini ko`ramiz. ijtimoiy-siyosiy institutlar. jamiyat turli ijtimoiy-siyosiy institutlarga bo`linadi. boshqacha qilib aytganda, jamiyatda turli ijtimoiy yoki siyosiy vazifani bajaruvchi tashkilotlar, organlar, muassasalar, birlashmalar mavjud bo`ladi. arastu, forobiylar aytganlaridek, insonlar ijtimoiy mavjudot bo`lganligi sababli kundalik turmushida, ya`ni mehnat qilish, o`qish, yashashda o`ziga o`xshagan boshqa insonlar bilan ijtimoiy munosabatlarga kirishib, turli ittifoq va …

avlat instituti tushunilgan. davlat bilan bir vaqtda huquq instituti paydo bo`ldi. jamiyat taraqqiyoti natijasida davlat bilan birga bugun ko`plab nodavlat tashkilotlar: kasaba uyushmalari, siyosiy partiyalar, turli-tuman ijtimoiy tashkilotlar yuzaga keldi. jamiyat va hokimiyat. inson tabiatan shunday xislatlarga egaki, bular undagi xulq-atvor va xatti-harakatlarga sabab bo`ladi. forobiy aytginidek, sohibi qonun bu xislatlarni nazarda tutishi, ularni tuzatishi kerak. boshqacha qilib aytganda, jamiyatga birlashgan fuqarolarni boshqarishi kerak. jamiyatni boshqarish o`z-o`zidan amalga oshmaydi. uni hokimiyat boshqaradi. hokimiyat jamiyatni tartibga soladi. unga qalb baxsh etadi. hokimiyat izidan chiqqan jamiyatlarda barqarorlik va tartib yo`qoladi. shu nuqtai nazardan hokimiyat masalasi jamiyatning yashashida muhim o`rinni egallaydi. hokimiyat tufayli jamiyat hayotida sodir bo`ladigan ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi va ular ma`lum maqsad va vazifalarning bajarilishiga yo`naltirilgan bo`ladi. hokimiyat turli shakl va xaraktyerda bo`lishi mumkin, masalan, nodavlat va davlat hokimiyatlari mavjuddir. ularning har ikkisi ham jamiyatni boshqarish uchun tashkil etiladi. sotsial hokimiyat yoki ijtimoiy hokimiyat va siyosiy hokimiyat tushunchalariga kelganda shuni …

i yoki ayrim sinf, guruhlarniki ekanligini aniqlash muhimdir. erk ana shu hokimiyat va uning egasini hokimiyat sub`yekti bilan bog`laydi, mustahkamlaydi. rahbarlar va ularga bo`ysunuvchi, itoat etuvchilar, hukmronlik qiluvchilar va tobelar kabi tushunchalar mavjuddir. hokimiyat egasi - sub`yekti rahbarlar bo`lsa, uning ob`yekti esa unga tobe shaxslardir. hokimiyat masalasini ko`rayotganda uning muhim unsurlaridan bo`lmish erkdan tashqari boshqa unsurlari ham muhimdir. masalan, hokimiyat kuchli bo`lsa, tartib bo`ladi, va aksincha, u kuchsiz bo`lsa, hokimiyatni odamlar mensimay qo`yishadi. natijada qonunlar buziladi, ijtimoiy tartiblar izidan chiqadi. hokimiyat xalqqa tayansa, uning ishonchiga sazovor bo`lsa kuchli bo`ladi. buning uchun hokimiyat vakillari mafkura orqali hamda turli-tuman odamlarga va`dalar berish yo`llari va usullari bilan ularning ishonchini qozonishga harakat qiladi. n.makiavellining so`zlari bilan aytganda, hokimiyatni mustahkamlash va markazlashtirish uchun turli usullardan foydalanish maqsadga muvofiqdir. hokimiyat hamma vaqt jamiyat taraqiyotiga o`z ta`sirini o`tkazishga harakat qiladi. turli siyosiy partiyalar, jamoat tashkilotlari, sinflar, tabaqalar, millatlar vakillari hokimiyatga egalik qilish uchun kurashadilar. shu sababdan ham …

hi, uning omma bilan aloqadorligi, kuchliligi kabi sifatlari jamiyatning umumiy manfaatlarini, farovon hayotini, tinchligini ta`minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. kitoblarda ko`p jihatdan hokimiyat iqtisod asosida tashkil topgan ustqurma sifatida ta`riflanadi. uning rivojlanishi, ko`rinishi, shakli va mazmuni iqtisodiy munosabatlar bilan belgilanadi. ammo shuni yodda saqlash kerakki, hokimiyat jamiyatda rahbarlik qilayotgan kuchlar, sinflar, partiyalar va tabaqalar, ayniqsa ayrim shaxslarning erklariga, ularning g`oyalari va maqsadlariga bog`liq bo`lib, jamiyatning rivojlanishida ijobiy yoki salbiy rol o`ynaydi. agar g`oyalar, maqsadlar ilg`or, insoniy va ko`pchilik manfaatiga qaratilgan bo`lsa, so`zsiz, ijobiydir, va aksincha, faqat alohida guruh, partiya, tabaqaning manfaatiga qaratilgan bo`lsa, bunday hokimiyat totalitar, avtoritar, diktatorlik rejimlariga olib keladi. hokimiyatning to`g`ri, demoqratiya tamoyillari asosida tashkil etilishi - ulug` ishdir. masalan, yaponiya, olmoniya kabi mamlakatlar xalqlari baxt-saodatlari, ularning tinchliklari boisi tartib va qonunchilikning chinakam o`rnatilganligidadir. rossiya, afg`oniston kabi mamlakatlarda, afsuski, to`qnashuvlar, urushlar bu hokimiyatning, tartib, qoidalarning yaxshi shakllanmaginidan, kuchsizligidan, adashayotginidan dalolat beradi. o`zbekistonda esa, bugun shunday hokimiyat tashkil topdiki, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jamiyat, davlat va huquq"

1353144927_39771.doc www.arxiv.uz reja: 1. jamiyat haqidagi g`oyalar va tushunchalar 2. diniy, siyosiy va huquqiy qarashlarning paydo bo`lishi va rivojlanishi 3. davlat va huquqning paydo bo`lishi haqidagi dunyoviy ta`limot 4. davlat va huquqning paydo bo`lishi haqidagi markscha-lenincha ta`limot jamiyat, jamiyat va inson, jamiyat va davlat masalalari qadim zamonlardan ilm ahli tomonidan o`rganib kelinayotgan masalalardir. arastu (aristotel), forobiy kabi mutafakkirlar asarlarida inson, davlat va jamiyatning bir-biriga bo`lgan munosabati bayon qilingan. ularning hammasi to`g`risida to`xtalib o`tishning zaruriyati yo`q, deb o`ylaymiz. biz ham, ta`bir joiz bo`lsa, o`zimizning ana shu o`ta murakkab masalalar xususida xulosalarimizni, tushunchalarimizni keltiramiz. birinchidan, jamiyat - odaml...

DOC format, 82.5 KB. To download "jamiyat, davlat va huquq", click the Telegram button on the left.

Tags: jamiyat, davlat va huquq DOC Free download Telegram