majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi,vujudga kelish asoslari

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353148944_39783.doc www.arxiv.uz reja: 1. majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari 2. majburiyatlarning vujudga kelish asoslari majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari fuqarolik huquqida majburiyat deb shunday fuqarolik huquqiy munosabatga aytiladiki, unga asosan bir shaxs (qarzdor) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan harakatlarni amalga oshirishga, chunonchi: mol-mulk topshirish, ishni bajarish, xizmatlar ko`rsatish, pul to`lash va hokazo yoki muayyan harakatdan o`zini saqlashga majbur bo`ladi; kreditor esa, qarzdordan o`zining majburiyatlarini bajarishni talab qilish huquqiga ega bo`ladi (fk 234-modda). yuqorida berilgan ta`rifga ko`ra, majburiyat keng ma`noda huquq subyektlari hisoblangan shaxslar (tashkilotlar va fuqarolar) o`rtasida bo`ladigan fuqarolik-huquqiy xarakterdagi munosabatlarni bildiradi. majburiyat tushunchasi huquqning boshqa sohalarida ham, chunon-chi, ma`muriy huquq, oila huquqi, mehnat huquqi sohalarida ham beriladi. “majburiyat” atamasi boshqa ma`nolarda ham ishlatiladi, masalan, majbu-riyat deb faqat muayyan bir harakatni qilishga, chunonchi, ijara haqini to`lashga, sotib olingan narsaning qiymatini to`lashga qaratilgan burchga ham aytiladi. majburiyat subyektlari va obyektlari uning muhim unsurlari hisoblanadi. majburiyat subyektlari muayyan huquqlarga ega bo`lgan va …

g o`zi majbu-riyat obyekti hisoblanadi. jumladan, huquq va burchlar biron-bir ashyoni olishga, topshirishga, muayyan pul summasini to`lashga, biron-bir ishning bajarilishiga qaratilgan huquqiy harakatlardan iborat bo`lishi mumkin. majburiyatlar majburiyat huquqi tushunchasini keltirib chiqaradi. majburiyat huquqi – mulk topshirish, ishlarni bajarish, xizmat ko`rsatish yoki pul to`lash bilan bog`liq bo`lgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan fuqarolik huquqiy normalar yig`indisidir. majburiyat huquqi jamiyatimizda mulkiy munosabatlarning eng muhim va keng sohasini, o`zining fuqarolik-huquqiy xarakteridagi qoidalari bilan tartibga soladi. u tashkilotlar bilan fuqarolar o`rtasidagi munosabatlarni ham, chunonchi, fuqarolarga xilma-xil tovarlar, oziq-ovqat mahsulotlarini sotishda, ularga har turdagi xizmatlar ko`rsatish, uy-joylar berish va boshqa hollarda vujudga keladigan munosabatlarni ham tartibga soladi. jamiyatdagi majburiyatga oid huquqiy munosabatlar fuqarolar va tashkilotlarning xilma-xil ehtiyojlarini qondirish, ta`minlash maqsadlarida o`rnatiladi. majburiyatlar to`g`risidagi normalar mulkning bir shaxsdan ikkinchi shaxsga o`tishini, ishlab chiqarish va maishiy xizmat ko`rsatish korxonalari orqali xilma-xil xizmatlar ko`rsatilishini tartibga soladi. maj-buriyatlar vositasida mulk va mulkiy huquqlar qo`riqlanishi ta`minlanadi, fuqaroning sog`lig`iga zarar yetkazilganda, …

umiy qoidalar va majburiyatlarning ayrim turlariga oid maxsus qoidalardan iborat. majburiyat to`g`risidagi umumiy qoidalarda (fkning 234-385-mod-dalari) majburiyatlarning kelib chiqishi va bajarilishi, majburiyatlarning bajarilishini ta`minlash, talab qilish huquqini birovga o`tkazish va qarzni ko`chirish, majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik va nihoyat majburiyatlarning bekor qilinishi asoslari, majburiyat munosabatlarini vujudga keltiruvchi asosiy huquqiy vosita hisoblangan shartnomalar va ularni tuzish, o`zgartirish hamda bekor qilish tartibi kabi masalalar belgilanadi. majburiyatlarning ayrim turlariga bag`ishlangan fk normalari majburiyat huquqi tomonidan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlar nihoyatda ko`p va xilma xil bo`lganligi tufayli kodeksda salmoqli o`rinni egallaydi. majburiyat huquqining mazkur maxsus qismi normalari mazmuni va hajmi bo`yicha teng bo`lmagan ikki turkumga: shartnomali majburiyatlar institutlariga va shartnomasiz (shartnomadan tashqari) majburiyatlar institutlariga bo`lingan. shartnomali majburiyatlarga oid huquqiy institutlar jumlasiga oldi-sotdi, mahsulot yetkazib berish, qarz, kontraktatsiya, pudrat, mulk ijarasi, lizing, uy-joy ijarasi, yuk va yo`lovchilar tashish, franshizing, sug`urta kabi bir qator shartnomalar asosida bo`ladigan munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalarga taalluqlidir. shartnomadan tashqari majburiyatlarga oid …

, qarzdor tomonidan bitimning tuzilishini ta`minlash, birovga yetkazilgan zararni to`lash, asossiz orttirilgan boylikni o`z egasiga qaytarish to`g`risida bo`lishi mumkin. yuqorida ko`rsatilgan majburiyat obyektlaridan ko`rinishicha, maj-buriyatning mazmuni asosan mulkiy xarakterdagi huquq va burchlardan iborat bo`lsada, huquq subyektlarini o`zaro mulkiy xarakterda bo`lmagan majburiyatlar ham belgilashlari mumkin. masalan, ma`lum asar muallif-lardan biri o`zaro kelishuv bo`yicha muayyan vaqt ichida asarning bir qismini tuzatib, qayta ishlab kelish to`g`risida o`z zimmasiga majburiyat olishi mumkin. xulosa qilib aytganda, majburiyatlarning mazmunida qonunga hilof bo`lmagan har qanday mulkiy va nomulkiy harakatlarni qilishni talab etishga qaratilgan huquqlar va bu harakatlarni qilish yuzasidan olingan majburiyatlar bo`lishi mumkin. majburiyat taraflarining bir-birlariga nisbatan belgilangan huquq va majburiyatlari ularning xarakteriga qarab farqlanadi. ular mazmuni, obyektlari va subyektlariga qarab quyidagi turlarga bo`linadi: 1.ijobiy mazmunli majburiyatlar va salbiy mazmunli majburiyatlar. agar majburiyat yuzasidan qarzdor muayyan bir harakatni qilishga burchli bo`lib, kreditor aynan shunday harakatning qilinishini talab qilishga haqli bo`lsa – bunday majburiyat ijobiy mazmunli majburiyat hisoblanadi. …

uqini oladi. 2.bir tomonlama va ikki tomonlama majburiyatlar. majburiyatda qatnashuvchilarning birida faqat talab qilish huquqi (yoki huquqlari), ikkinchi tomonda esa, faqat majburiyat (majburiyatlar) bo`lsa, bunday majburiyatlar bir tomonlama majburiyatlar hisoblanadi. masalan, qarz shartnomasi. qarz shartnomasi bo`yicha qarz bergan shaxs qarzning qayta-rilishini talab qilish huquqiga ega bo`lsa, qarzdor o`z zimmasiga olgan qarzini qaytarishga burchlidir. huquqiy munosabatda qatnashuvchilarning har qaysisi ham huquq, ham majburiyatga (qator huquqlar va majburiyatlarga) ega bo`lsa, bunday majburiyatlar ikki tomonlama majburiyat hisoblanadi. ikki tomonlama majburiyatlarga oldi-sotdi, ijara, pudrat kabi shartnomalarni misol qilib ko`rsatish mumkin. chunonchi, oldi-sotdi munosabatida sotuvchida sotil-gan narsani topshirish majburiyati bo`lsa, oluvchida sotib olingan narsa-ning qiymatiga yarasha haq to`lash majburiyati bo`ladi va aksincha. aksariyat majburiyatlar ikki tomonlama majburiyatlardir. 3.muayyan harakatni bajarishga qaratilgan va muqobil majburiyatlar. agar huquqiy munosabat bo`yicha kreditor qarzdordan muayyan bir harakat qilinishini, masalan, ma`lum ishning bajarilishini, biron-bir ashyo-ning topshirilishini yoki ma`lum summa pul to`lanishini talab qilish huqu-qiga ega bo`lsa, bunday majburiyat muayyan harakatni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi,vujudga kelish asoslari"

1353148944_39783.doc www.arxiv.uz reja: 1. majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari 2. majburiyatlarning vujudga kelish asoslari majburiyat va majburiyat huquqi tushunchalari fuqarolik huquqida majburiyat deb shunday fuqarolik huquqiy munosabatga aytiladiki, unga asosan bir shaxs (qarzdor) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan harakatlarni amalga oshirishga, chunonchi: mol-mulk topshirish, ishni bajarish, xizmatlar ko`rsatish, pul to`lash va hokazo yoki muayyan harakatdan o`zini saqlashga majbur bo`ladi; kreditor esa, qarzdordan o`zining majburiyatlarini bajarishni talab qilish huquqiga ega bo`ladi (fk 234-modda). yuqorida berilgan ta`rifga ko`ra, majburiyat keng ma`noda huquq subyektlari hisoblangan shaxslar (tashkilotlar va fuqarolar) o`rtasida bo`ladigan fuqarolik-huquqiy xarak...

DOC format, 69.0 KB. To download "majburiyat huquqi tushunchasi, tizimi,vujudga kelish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: majburiyat huquqi tushunchasi, … DOC Free download Telegram