o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi

DOCX 7 pages 30.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

1-ma’ruza mavzu: “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” faninining predmeti,maqsad va vazifalari reja: 1.fanning maqsad va vazifalari 2.til tarixi 3.o’zbek tilining sohalarda qo’llanilishi va uning jamiyat hayotidagi o’rni tayanch so‘zlar: sohaviylik, tilga e’tibor “davlat tili haqida”gi qonun qabul qilinadigan keyingi o’zgarishlar, so’z valentligi va atama yasalishi, me’yor.tasviriy san’at,rasm,reproduksiya,illyustratsiya,grafika,kartina,rasm san’ati,dekorativ amaliy san’at,tasniflash,davrlashtirish,til tarixi mavzuning qisqacha bayoni ushbu fan talabalarni mamlakatimiz ijtimoiy hayotining barcha sohalarida davlat tilining imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanishga oid masalalar, davlat tili haqidagi hujjatlar va ularning mazmun mohiyati; o‘zbek adabiy tili me’yorlari, oʻzbek-lotin alifbosining imlo qoidalari, sohaviy leksika va uning xususiyatlari, o‘zbek tilida soha terminlarining qo‘llanilishi, nutq uslublari, sohalarda rasmiy-idoraviy ish hujjatlarining yuritilishi, ularning turlari; mutaxassis nutqining kommunikativ sifatlari hamda ilmiy tadqiqot olib borish masalalari bo‘yicha zaruriy bilimlar bilan qurollantiradi. fan o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2019-yil 21-oktabrdagi “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pf-5850-sonli farmoni hamda “o‘zbek tilini 2020-2030-yillarda rivojlantirish konsepsiyasi”da belgilangan vazifalarini amalga …

2 / 7

atlarini toʻgʻri rasmiylashtirishga o‘rgatishdan iborat. fanning vazifasi talabalarni fanga doir nazariy bilimlar bilan qurollantirish, ularda o‘zbek adabiy tili me’yorlarga mos tarzda nutq yaratish amaliy ko‘nikmalarini hosil qilish; talabalarni mamlakat ijtimoiy hayotining barcha sohalarida davlat tilining imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanishga o‘rgatishdan iborat. mustaqillik tufayli xalqimiz dunyoga yuz tutdi va jahon bizni tanidi. biz tariximizga, madaniyatimizga yangicha nazar bilan qaray boshladik hamda o’z echimini kutayotgan muammolarni ijobiy hal qilishga kirishdik. barcha sohalar singari ona tilimiz va u bilan bog’liq muammolar ham asta-sekin yechimini topmoqda.“o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ”ga doir masalalarni hal qilishda tilshunos olimlarimizning mehnatlari, izlanishlari tahsinga loyiqdir. “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisidir. mamlakatimizda ma’naviy-ma’rifiy islohotlar davlat siyosatining ustivor yo’nalishi deb e’lon qilingan bugungi kunda “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” masalalari har qachongidan ham dolzarblik kasb etmoqda. o’zbek adabiy tili va uning normalarini ilmiy o’rganish ham “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” sohasi uchun …

3 / 7

qaysi fan sohasida bo‘lishidan qat’i nazar ma’lum me’yorlarga bo‘ysunishi kerakligi, boshqa nolingvistik sohalar bilan aloqadorligini ko‘rsatuvchi omillardan sanaladi. tafakkur va til bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘igan ijtimoiy hodisalardir. inson nutqi bo‘lmasa, til vositalari boimasa, fikrlash ham bo‘lmaydi. tafakkur bo‘lmasa, til, nutqning ham bo‘lishi mumkin emas. tafakkur va til bir-birisiz mavjud bo‘lmasa ham, ular aynan bir xil hodisa emas. tafakkur botiniy olamning inson miyasida umumlashgan, til bilan ifodalanadigan in’ikosidir. til esa fikrni ifodalash usuli, uni qayd etisb va boshqa kishilarga, avlodlarga yetkazish vositasidir. boshqacha aytganda, til tafakkuming borliq shakli bo‘lsa, tafakkur tilning mazmunidir. til milliy madaniyatning shakli sifatida tafakkuming harakati, uning faoliyati natijasida yaratilgan ma’naviy boyliklarni zamon va makonda abadiylashtiradi: ular doimo bir-birini taqozo qiladi, bir-birining yashashiga va rivojlanishiga yordam beradi. dunyoga kelgan har bir bola haqiqiy inson bo‘lib yetishishi uchun juda ko‘p narsalarni bilishi kerak. u o‘ziga kerakli bilimni ko‘rib, eshitib va o‘qib o‘rganadi. eshitib, o‘qib o‘rganish til vositasida amalga …

4 / 7

zolari bilan bilib bo‘lmaydigan narsalarni ham o'rganamiz. ko‘rinishi, shakli bir narsalarning aksi ongimizga o‘rnashishi mumkin, lekin shaklsiz narsalarni biz faqat so‘z shaklida o'zlashtiramiz. xuddi shuningdek, mavjudotning ko‘rinmas ichki jihatlariniham so‘z shaklida o'zlashtiramiz va til vositasi bilan o'zgalarga tushuntiramiz. tilni o‘rganish va o‘rgatishni osonlashtiradigan yana bir jihati shundaki, u umumlashtirish xususiyatiga ega. so‘z yordamida biz mavjudotni o‘rganib, umumiy tushunchalar hosil qilamiz va bu tushunchalar mavjudotning umumiy xossalarini o'rganishga, hatto ularning haqiqatini idrok etishga imkoniyat tug’diradi. o`zbеk adabiy tili tarixi umumxalq tili boyliklarining qayta shakllanishi asosida yaratilgan uslublar, so`z va shakllar, iboralar tarixi hamdir. umumxalq tilining ikki tarmog`i bo’lib,biri adabiy til, ikkinchisi jonli so`zlashuv tili - bular shеva va lahjalar. ular bir-birlarini to`ldirib, boyitib boradi. adabiy til bеlgilari og`zaki va yozma shakllarga egaligi; qayta ishlanganligi, sayqallanganligi; ko`p funktsionalligi; mе'yorlashtirilganlidir.. adabiy tili tarixi umumxalq tilining yozma shakli tarixi sanaladi. u eng qadimgi yozma yodgorliklardan tortib, hozirgacha yozilgan barcha badiiy, tarixiy, falsafiy, ilmiy asarlar …

5 / 7

turkiy tillarning kеlib chiqishi, taraqqiyot bosqichlari, o`zaro munosabatlari aniqlanadi. til tarixini davrlashtirish tillarni tasniflash masalasi bilan bеvosita bog`liqdir. chunki har ikkalasida ham tarixiylik tamoyili ustuvor bo`ladi. tillar tasnifida bir xillik bo`lmaganidеk, turkiy tillar tarixini, jumladan, o`zbеk tili tarixini davrlashtirishda ham bir xillik kuzatilmaydi. ma'lumki, umumxalq o`zbеk tili n.a.baskakov ta'kidlagan oltoy tili davridan boshlanadi.[footnoteref:2] bu davrda o`zbеk tili barcha turkiy va oltoy oilasi tillari qatorida yagona bobo til nеgizida shakllangan, rivojlangan. hozir oltoy tili mavjud emas,lekin oltoy tillari ,mo’g’ul,turk,tungus tillari o’sha tilning natijasida paydo bo’lgan.[footnoteref:3]o`zbеk adabiy tili tarixi esa yozma manbalar saqlanib qolgan qadimgi turk davridan boshlanadi. bu davr manbalari barcha turkiy tillar uchun mushtarak sanaladi.quyida olimlarimiz tomonidan amalga oshirilgan davrlashtirish bilan tanishamiz.[footnoteref:4] [2: баскаков н.а.тюрсие языки.м. 1960, стр. 28.] [3: владимирцов б.я. сиравнительная грамматика монгольского писменного языка и халханского наречия.л. 1959,стр. 45.] [4: мухторов а. санақулов у. ўзбек адабий тили тарихи. – т., 1995, 21-23- бетлар.] tеsha salimov (1940). 1.qadimgi …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi"

1-ma’ruza mavzu: “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” faninining predmeti,maqsad va vazifalari reja: 1.fanning maqsad va vazifalari 2.til tarixi 3.o’zbek tilining sohalarda qo’llanilishi va uning jamiyat hayotidagi o’rni tayanch so‘zlar: sohaviylik, tilga e’tibor “davlat tili haqida”gi qonun qabul qilinadigan keyingi o’zgarishlar, so’z valentligi va atama yasalishi, me’yor.tasviriy san’at,rasm,reproduksiya,illyustratsiya,grafika,kartina,rasm san’ati,dekorativ amaliy san’at,tasniflash,davrlashtirish,til tarixi mavzuning qisqacha bayoni ushbu fan talabalarni mamlakatimiz ijtimoiy hayotining barcha sohalarida davlat tilining imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanishga oid masalalar, davlat tili haqidagi hujjatlar va ularning mazmun mohiyati; o‘zbek adabiy tili me’yorlari, oʻzbek-lotin...

This file contains 7 pages in DOCX format (30.4 KB). To download "o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining sohada qo‘llani… DOCX 7 pages Free download Telegram