huquq normalarini sharhlash

DOC 102.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352819598_38157.doc www.arxiv.uz reja: 1. huquqiy normalarini sharhlash tushunchasi va mohiyati. 2. huquq normalarini sharhlash usullari. 3. huquq normalarini sharhlashning turlari. xxi asr bо`sag`asida о`zbekiston respublikasi chukur ijtimoiy - siyosiy uzgarishlarni boshidan kechirmokda: mamlakat iktisodiyoti bozor munosabatlariga utmokda; jamiyatda borgan sari kuprok umuminsoniy kadriyatlar karor topmokda; shaxs huquqlari va erkinliklarini, sha`ni va kadr kimmatini ximoya kilish davlatning burchiga aylanmokda. respublikada demokratik huquqiy davlat barpo etish va adolatli fukarolik jamiyatini karor toptirish maksadi e`lon kilindi. ushbu utish davrida fukarolarning huquqiy madaniyati darajasini oshirish, ularning davlat, huquq, konuniylik, huquq-tartibot xakida eng oddiy bilimlarga ega bulishidan iborat utkir zarurat yuzaga keladi. ayni shu utish davrida fukarolarni konunga, huquqka xurmat ruxida tarbiyalash uchun kabul kilingan huquq normalarini sharxlaydi va fukarolarga sodda ravishda, ya`ni fukarolar tomonidan urnatilgan huquqiy normaning mazmunini anglashi va ular tomonidan bajarilishi tushiniladi. huquq normalarini sharxlashdan asosiy maksad urnatilgan huquqiy normalarni uning subyektlari tomonidan bajarilishidir, shu bilan birgalikda fukarolarni huquqlarini ximoya kilishdir. о`zbekiston …

, qо`llash, ya`ni ular bilan jamiyatda, kishilar о`rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish muhimdir. buning uchun har bir tatbiq etiladigan huquqiy normaning mohiyati va mazmunini tо`g`ri tushunib, anglab olish va sharhlash juda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga egadir. huquqiy normalar hayotda tо`g`ri qо`llanilib, ular orqali davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar о`rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. shuning uchun huquqiy normani hayotda tatbiq etishda shu huquqiy norma bilan hal qilinadigan ishni har taraflama о`rganish va ishni tо`g`ri kvalifikatsiya qilish kerak. sо`ngra, fuqarolar va yuridik shaxslar о`rtasidagi tegishli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalarni sharhlash lozim. huquqiy normalarning mazmunini tо`g`ri anglab olish va ularni sharhlash, sodir bо`lgan ijtimoiy munosabatlarga ularni tatbiq etishdan oldin, uning ma`nosi va mazmunini tо`g`ri anglash muhimdir. qonun va boshqa huquqiy aktlar matnidagi sо`z va iboralarni grammatik, mantiqiy va yuridik jihatdan talqin etish, tushunib olish muhimdir. bunda tatbiq etilayotgan huquqiy normaning, har bir moddaning ta`sir …

sharxlashning filologik, tarixiy, adabiyotshunoslik va boshqa ijtimoiy fanlardan bilish va talqin qilish jarayoni sifatidagi о`rni beqiyosdir. ushbu masala xozir ham katta munozaralarga sabab bо`lmoqda. shu munosabat bilan asosiy nuqtai nazarni quyidagi guruhlarga bо`lishimiz mumkin: birinchidan, sharxlash huquqning ma`nosini aniqlab berishdir; ikkinchidan, sharxlash – huquqning ma`nosini tushuntirib berishdir; uchinchidan sharxlash – huquqning ma`nosini ham aniqlab, ham tushuntirib berishdir [28]. fikrimizcha, sharxlash huquqning mazmunini ham aniqlaydi, ham tushuntiradi degan fikr tо`g`ri. dastlabki ikki fikr о`zining tо`liq emasligi, bir taraflama ekanligi va huquqiy normalarning mazmunini ochuvchi kо`p qirrali faoliyatni о`z ichiga kiritmasligi bilan ajralib turadi. sharxlash – huquqning mazmunini aniqlashdir, deb, xisoblash – huquqni tushuntirib berish kabi maxsus faoliyatni inkor etishdir. shuningdek, sharxlashni faqat huquqni mazmunini tushuntirib berish, deb xisoblash, har qanday tushuntirishga taaluqli bо`lgan fikrlash va bilish jarayonini inkor etishdir. biror narsaning mazmunini boshqalarga tushuntirib berishdan avval, uning о`zini yaxshilab tushunib olmoq lozim. shuning uchun aniqlash va tushuntirish huquqni sharxlash jarayonining о`zaro …

qiy tizimlarning vujudga kelishi va rivojlanishini kuzatib boradi. u huquqning mohiyati kabi, ma`lum darajada ijtimoiy-siyosiy yо`nalishga ham ega. demokratik jamiyatda huquqni sharxlash huquqiy normalarning tо`g`ri va aniq talqin qilinishini ta`minlashga xizmat qiladi. huquqning mazmunini aniqlash sharhlashning maxsus usul va yо`llarini qо`llash orqali amalga oshiriladi. huquqiy normalarni aniqlash sharhlovchinig ijodkorligini va ma`naviy faolligini talab qiladi. sharhlashning muvaffaqiyatli hal etilishi sharhlashni amalga oshirayo tgan subyektlarning huquqiy madaniyati darajasiga bog`liq. huquqni bilish qanchalik tо`g`ri tо`liq va yuridik aniq bо`lsa huquqni qо`llash shunchalik samarali bо`ladi. tarixiy nuqtai nazardan huquqshunoslik faniga mansub bо`lgan huquq normalarining hammasi ham sharhlashga muhtojmi yo ki faqat tushunarsiz bо`lgan, “yashirin normalar” deb ataladigan normalargina sharhlashga muhtojmi degan savol tug`iladi? sharhlash qonunlarining noaniqligiga bog`liq: u noaniqlikdan paydo bо`ladi, noaniqlik qanchalik kuchli bо`lsa, qiyinchilik ham о`sib boradi.faqat noaniq qonun emas, balki har qanday qonun sharhlashga mansub. zamonaviy yuridik adabiyotlarda barcha normalar sharhlash-aniqlashga tegishli, lekin ularni tushunib olish darajasi muayyan shaxslarning huquqiy ongiga …

tushuntirish, yо`riqnoma va x.k.) sharxlash kо`rinishida namoyon bо`ladi. u til elementlari bо`lmish mulohaza qilish, tushuncha, xulosa chiqarish shakllaridan kelib chiqqan faoliyatni yoritadi. tushuntirish maqsadi – izoxlanayotgan normalarning mazmunini asoslab berish, huquqiy talablarini konkretlashtirish, qо`chimcha aniqliklar kiritish yо`li bilan ularning mazmunini og`zaki yoki yozma ochib berishdan iborat. tushuntirish og`zaki yoki yozma bо`lishi mumkin, lekin tashqi kо`rinishidan qat`iy nazar, u huquqiy normalarni mazmuniga kо`ra muxokama qilish va baxolashni о`z ichiga oladi. bu muxokama va baxolashlar sharxlanayotgan normalarning mazmuniga qо`shimcha aniqliklar kiritishning asosiy usulidir. yurist – amaliyotchilar davlat organlari tomonidan chiqarilgan sharxlash aktlaridan tez-tez foydalanib turadilar. aloxida organlar tomonidan chiqariladigan bu turdagi tushuntirishlarning yuridik xususiyatlarini bilish, ularni tо`g`ri qо`llashning sharti xisoblanadi. shunday qilib, huquqni sharxlash – ularni tо`g`ri qо`llash maqsadida huquq normalari mazmunini aniqlash va tushuntirishdan iborat aqliy faoliyatdir. huquqiy normalarni sharhlash masalasi quyidagi uchta muhim masalani о`z ichiga oladi: 1) tatbiq etiladigan huquqiy normalarni sharhlovchi subyektlarni aniqlash (bular-davlat organlari-davlat hokimiyatining oliy va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "huquq normalarini sharhlash"

1352819598_38157.doc www.arxiv.uz reja: 1. huquqiy normalarini sharhlash tushunchasi va mohiyati. 2. huquq normalarini sharhlash usullari. 3. huquq normalarini sharhlashning turlari. xxi asr bо`sag`asida о`zbekiston respublikasi chukur ijtimoiy - siyosiy uzgarishlarni boshidan kechirmokda: mamlakat iktisodiyoti bozor munosabatlariga utmokda; jamiyatda borgan sari kuprok umuminsoniy kadriyatlar karor topmokda; shaxs huquqlari va erkinliklarini, sha`ni va kadr kimmatini ximoya kilish davlatning burchiga aylanmokda. respublikada demokratik huquqiy davlat barpo etish va adolatli fukarolik jamiyatini karor toptirish maksadi e`lon kilindi. ushbu utish davrida fukarolarning huquqiy madaniyati darajasini oshirish, ularning davlat, huquq, konuniylik, huquq-tartibot xakida eng oddiy bilimlarga ega b...

DOC format, 102.0 KB. To download "huquq normalarini sharhlash", click the Telegram button on the left.

Tags: huquq normalarini sharhlash DOC Free download Telegram