nutq vujudga kelishining nazariyalari

PPTX 14 pages 127.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 127.5 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint мavzu:nutq vujudga kelishining nazariyalari 1. nugq to`g`risida umumiy tushuncha 2. nutq faoliyati haqida 3. nutq vujudga kelishining nazariyalari reja: 1 insoniyat taraqqiyoti tarixida til tufayli aks ettirishning imkoniyatlari qayta quriladi, olam odam miyasida yanada aniq, rav-shan in`ikos ettiriladigan bo`ladi. tilning paydo bo`lish munosa-bati bilan har bir alohida shaxs jamiyatining ijtimoiy-tarixiy taraqqiyotida, jarayonida to`plagan tajribalaridan foydalanish im-koniyati tug`iladi. til yordami bilan har bir inson shaxsan o`zi hech qachon duch kelmagan notanish hodisalar, holatlar, vaziyatlar, sharoitlar yuzasidan bilim olishga erishadi. ma`lumki, hayvonlar, jonivorlar o`zlarining individual taj-ribalarini o`z turkumidagi boshqa namoyandalarga o`tkazishga yoki berishga mutlaqo qobil emaslar. ular, ayniqsa, o`z turkumlaridagi avlodning ilgarigi tajribalarini o`zlashtirish qobiliyatiga ega emaslar, chunki mavjudotlar tug`ma irsiy belgilarga, instinktlarga va shartsiz reflekslarga asoslanadilar, xolos. biosfera va neosfera to`g`risidagi ma`lumotlar, qonuniyatlar, harakatlantiruvchi kuchlarni bilish va egallashda qisqa ijtimoiy-tarixiy davr oralig`ida g`oyat ulkan yutuqparga erishuvchi insonning hayvonot olamidan muhim farqi shundan iboratki, birinchidan, odamning shaxsiy individual tajribasi umuminsoniy …

2 / 14

am» — ta`sir qilishdan, ta`sir o`tkazishdan iboratdir); v) tilning muhim funksiyalaridan yana bittasi — intellektual faoliyatning quroli sifatida xizmat qilishdir (muammoli vaziyat mohiyatini tushunish, yechishni rejalashtirish, ijro etish, maqsad bilan solishtirish). nutq faoliyati — odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o`zlashtirish, avlodlarga berish (uzatish) yoki kommunikatsiya o`rna-tish, o`z shaxsiy harakatlarini rejalashtirish va amalga oshirish maq-sadida tildan foydalanish jarayonidir. nutq axborot, xabar, ma`lumot va yangi bilim berish aqliy top-shiriqlarni yechish faoliyatidan iboratdir. agardatil aloqa vosita-si (quroli) bo`lsa, nutq esa aynan o`sha jarayonning o`zidir. nutqni yuzaga kelishi va idrok qilinishidan inson «signallarningsignali» (i.p.pavlov) tarzdagi so`zlardan foydalanishi mum-kin. mazkur jarayon bosh miya katta yarim sharlarining po`stida amal-ga oshadi. p.broka (1861 y.) miya po`stining ma`lum qismi (miya chap yarim shari peshana qismining pastki tomonidagi burmalarning orqa qismi) shikastlansa, bemorlarda nutq artikulyatsiyasining buzilishini kashf etgan va «so`z obrazlarini harakatlantiruvchi markaz» deb atagan. k.vernike (1874 y.) bosh miya yarim sharlari peshana qismining tepa tomonida «so`zlarning sensor obrazlari» joylashgan …

3 / 14

hishini va havo oqimlarining (ichki va tashqi) nutq aktida artikulyatorlar qatnashishini uzluksiz ravishda ta`minlab turadi. 1. nutqning anatomik tasviri: ko`krak qafasi. o`pka. traxeya. ovoz paychalari (aloqalari). tomoq trubkasi. halqum bo`shlig`i. tanglay pardasi. og`iz bo`shlig`i. burun bo`shlig`i. ii. nugqning funksional elementlari: nafas olish tomirlari, muskullarining kuchi. o`pka sig`imi. traxeya harakati. ovoz paychalari tebranishi yoki harakati. tomoq trubkasining funksiyasi. halqum bo`shligining organik vazifasi. tanglay pardasining holati (torayishi, kengayishi, shilim-shikligi). og`iz bo`shlig`i (uningtarkiblari, a`zolari: tish, havo harakati, kuchaytirgich, susaytirgichlar va hokazo). burun bo`shlig`i va uning tarkibiy a`zolari (kataklari, tukla-ri, namligi, quruqligi). akustik tebranishning qo`zg`atuvchi mexanizmlari tomoq faoliya-ti, shovqin va impulsiv, ya`ni ixtiyorsiz qo`zg`atish, tovushlarining paydo bo`lishi, havo oqimining (massasining) tor oralig`idan o`tishi, nutq aktining ayrim o`rinlari bilan uzviy aloqadordirlar. akustika yunoncha «asshpka», ya`ni eshituv, tovush nazariyasi demakdir. chastotali filtratsiya akustika manbasi bo`lib hisoblanadi. nutq tovushlarning tavsifi: inson yer yuzasidan hayot va faoliyat ko`rsatish davrining dastlabki pallasida asosiy nutq turi sifatida imoishora alohida ahamiyat …

4 / 14

nutq vujudga kelishining nazariyalari - Page 4

5 / 14

nutq vujudga kelishining nazariyalari - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq vujudga kelishining nazariyalari"

презентация powerpoint мavzu:nutq vujudga kelishining nazariyalari 1. nugq to`g`risida umumiy tushuncha 2. nutq faoliyati haqida 3. nutq vujudga kelishining nazariyalari reja: 1 insoniyat taraqqiyoti tarixida til tufayli aks ettirishning imkoniyatlari qayta quriladi, olam odam miyasida yanada aniq, rav-shan in`ikos ettiriladigan bo`ladi. tilning paydo bo`lish munosa-bati bilan har bir alohida shaxs jamiyatining ijtimoiy-tarixiy taraqqiyotida, jarayonida to`plagan tajribalaridan foydalanish im-koniyati tug`iladi. til yordami bilan har bir inson shaxsan o`zi hech qachon duch kelmagan notanish hodisalar, holatlar, vaziyatlar, sharoitlar yuzasidan bilim olishga erishadi. ma`lumki, hayvonlar, jonivorlar o`zlarining individual taj-ribalarini o`z turkumidagi boshqa namoyandalarga o`tkazishga yoki...

This file contains 14 pages in PPTX format (127.5 KB). To download "nutq vujudga kelishining nazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq vujudga kelishining nazari… PPTX 14 pages Free download Telegram