favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza inshootlari

DOCX 7 pages 31.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.1 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

7-mavzu: favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza inshootlari. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - fuqarolarni himoya inshootlarida saqlash; - radiatsiyadan saqlovchi boshpana (rsb). - oddiy saqlovchi boshpana — yerto‘la; - xavfli hududdan xavfsiz hududga evakuatsiya qilish - ko‘chish tadbirlarining boshqarish tashkilotlari; kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - favqulodda vaziyatlarda aholini himoya qilish inshootlari haqida bilishi; - boshpanalar tuzilishi va joylashishiga qarab turlari; - radiatsiyadan saqlovchi boshpanalarning tuzilishi; - aholini ko`chirish va joylashtirish inshootlari; - ko‘chirish tadbirlarini tashkil etish va zararlangan aholi turmush kechirishini ta’minlash ko`nikmalariga ega bo`lishi; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar: 1. favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza qilish inshootlari. 2. fuqarolarni muhofazasi uchun qurilgan boshpanalar. 3. radiatsiyadan saqlovchi boshpanalar. 4. ko‘chirish tashkilotlari, ularning tizimi va faoliyat tartibi. 5. ko‘chirilgan aholining yig‘ilish joylarining vazifasi. 6. ko‘chirish tadbirlarini tashkll etish va zararlangan aholi turmush kechirishini ta’minlash. amaliy mashg`ulоt rеjasi: - talabalarni mashg`ulоtga tayyorgarligini tеkshirish – 10 daqiqa - talabalarni bilim darajasini tеkshirish – 50 …

2 / 7

b ta’kidlangan. himoya inshootlari fuqarolami tabiiy ofatlar, avariya va halokat oqibatlaridan hamda qirg‘in qurollar ta’sir omillaridan va ulaming ikkilamchi ta’sir omillaridan saqlaydigan boshpanalar hisoblanadi. himoya inshootlari quyidagilarga bo‘linadi: a) yo'nalishiga ko‘ra: fuqarolami saqlashga, boshqaruv tizimlarini joylashtirishga mo’ljallangan; b) ioylashgan o‘rniga ko‘ra; alohida joylashgan (metropolitenlar va tog‘-kon qurilishlari); d) qurilish muddatiga ko‘ra - oidindan qurilgan va tez quriladigan: e) himoyalash darajasiga ko'ra - boshpana, rsb va oddiy boshpana (ochiq yoki yopiq yerto`lalar). boshpana — odamlarni hamma ta’sir omillaridan (yuqori harorat, radioaktiv, portlovchi va kuchli zaharli moddalar), inshootlar buzilganda ularning qismlaridan hamda qirg’in qurollar va oddiy hujumkor qurollar ta’siridan saqlaydi. boshpanalar odamlarni qabul qilish soniga ко ‘ra 5 sinfga bo‘linadi: kichik (150-300 kishi), o'rtacha (300-600 kishi), katta (600 dan ko‘p) va boshqalar. boshpanani qurishda quyidagi talablar qo`yiladi: 1) 3 sutkadan kam bo’lmagan muddatda saqlash; 2) suv bosmaydigan joylarda qurish; 3) oqar suvlardan, kanalizatsiya kommunikatsiyalaridan hamda qurilish kommunikatsiyalaridan uzoqroq joylarda qurish; 4) chiqish …

3 / 7

n holda bo‘ladi. turib saqlanadigan boshpanalar uchun ishlab chiqarish, ma’muriy va aholi yashaydigan baland uylarning yerto`lalaridan foydalaniladi. bunda butun qirg`in qurollari omillaridan saqlovchi qismlar, elementlar o‘rnatilib, boshpanaga qo‘yilgan talablar bajariladi. boshpana bir necha bo‘limlardan tashkil topib, har biriga 50-75 odam sig`ishi kerak. ular yarusli qilib jihozlanadi va har bir odamga 0,5 m2 joy to‘gi kelishi ko‘zda tutiladi. boshpana juda yaxshi germetik ravishda qurilishi, ya’ni devorlari, xona bo`limlari juda zich qilib ishlanishi zarur. aks holda tasnqaridan radioaktiv, kimyoviy va biologik zaharlovchilar havo bilan birga kirishi mumkin. boshpanada kamida ikkita qarama-qarshi tomondan kiradigan eshik va ehtiyot eshigi bo`lishi kerak. eshiklar tambur tipida ikki qavatli qilib germetik ravishda yopiladigan bo`lishi lozim. eshikning tashqi tomoni juda mustahkam materialdan yasaladi. sababi, u yadro portlaganda chiqadigan to`lqin zarbidan saqlaydi. boshpanalar filtrlaydigan, havo almashtiradigan asbob-uskunalar bilan jihozlanadi. ularda elektr, aloqa, suv hamda kanalizatsiya va isitish tarmoqlari ham bo`lishi kerak. boshpanada dozimetr, kimyoviy razvedka jihozlari, himoyalovchi vositalar, o`lo‘chirish …

4 / 7

i (ℽ) susaytirish koeffitsienti (kℽ) bilan aniqlanadi va u qanday materialdan qurilganligiga va uning qalinligiga bog`liq (10-jadval). masalan, yog'ochdan tayyorlangan uylarning yerto`lalari radiatsiya nurini 7-12 marta, g`ishtli uylar esa 200-300 marta kamaytiradi. 50 nafar odamdan ko‘p bo`lgan rsblarda kamida ikkita qarama-qarshi tomonda eshiklar bo`lishi kerak, rsblarda havo ta'minoti jihozlari bo'lmasligi natijasida bu joylarda fuqarolar uzoq vaqt saqlana olmaydilar va uzog‘i bilan 4—6 soat bo`lishlari mumkin. rsblarga odamlar kirishidan avval, eshik, romlar yaxshilab o‘rnatiladi. oziq-ovqatlar, suvlar iloji boricha germetik idishlarda saqlanadi. rsbda ham ikkita vazifali xonalar bo‘ladi. asosiy xonada odamlar saqlanadi, qo‘shimcha xonada va sanitar-gigiyenik jihozlar va havo almashtirgich joylashgan bo‘ladi. rsbning saqlash xonasida ham bir odamga 0,4-0,5 m2 hajmda joy to'g‘ri kelishi kerak. rsblar ham 2,3 yarusli o‘tirgichlar bilan jihozlanadi. 10-jadval material a к suv 1 13 yog‘och 0,7 19 tuproq 1,8 7,2 g‘isht blok 1,6 8,4 shislia 1,4 9,3 beton 2,3 5,6 temir 7,8 1,8 qo‘rg‘oshin 4,3 1,3 shahar …

5 / 7

ayib, radioaktiv changlar esa asosan yerga tushib bo'ladi. 4-6 soatlardan keyin boshpana (rsb) shamollatiladi. himoyalanuvchi odamlar tashqariga chiqqanda, albatta himoya vositalarini kiyib, 15-20 daqiqa rsbdan tashqarida bo`lishlari mumkin. agar tashqarida radiatsiya darajasi juda yuqori bo‘lsa u holda boshpana shamollatilayotganda odamlar nafas organlariga himoyalovchi vositalarni kiyib o'tirishlari zarur. oddiy saqlovchi boshpana — yerto‘la. fuqarolarni muhofaza qilishda oddiy saqlovchi boshpanalar (yerto'lalar) alohida o‘rin tutadi. yertolalar qurilish konstruksiyasiga ko‘ra oddiy himoya inshootlari qatoriga kiradi, chunki uni qurish juda qisqa vaqtda amalga oshiriladi. ular ochiq va yopiq ko‘rinishda bo‘ladi. ochiq yerto‘lalarda odamlar radioaktiv shikastlanishdan ikki-uch marta kam zararlanadi (agar yerto‘la dezaktivatsiya qilinmasa) va 20 baravargacha (agar yerto`la dezaktivatsiya qilinsa) kam nurlanish dozasini oladi. yopiq yerto‘lalar esa radioaktiv zararianishni 40-50 marta kamaytiradi. yertolalar chuqurligi 200 sm, kengligi 120 sm, pastki qismi esa 80 sm, uzunligi esa odamlar soniga rab tayyorlanadi. ochiq yerto`lada fuqarolar himoya vositalaridan foydalangan holda saqlanadilar. yopiq yerto'lalar, radioaktiv changlarni, biologik tumanlarni, kimyoviy …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza inshootlari"

7-mavzu: favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza inshootlari. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - fuqarolarni himoya inshootlarida saqlash; - radiatsiyadan saqlovchi boshpana (rsb). - oddiy saqlovchi boshpana — yerto‘la; - xavfli hududdan xavfsiz hududga evakuatsiya qilish - ko‘chish tadbirlarining boshqarish tashkilotlari; kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - favqulodda vaziyatlarda aholini himoya qilish inshootlari haqida bilishi; - boshpanalar tuzilishi va joylashishiga qarab turlari; - radiatsiyadan saqlovchi boshpanalarning tuzilishi; - aholini ko`chirish va joylashtirish inshootlari; - ko‘chirish tadbirlarini tashkil etish va zararlangan aholi turmush kechirishini ta’minlash ko`nikmalariga ega bo`lishi; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar:...

This file contains 7 pages in DOCX format (31.1 KB). To download "favqulodda vaziyatlarda aholini muhofaza inshootlari", click the Telegram button on the left.

Tags: favqulodda vaziyatlarda aholini… DOCX 7 pages Free download Telegram