motiv va motivatsiya tushunchasi

DOCX 49 стр. 86,3 КБ Бесплатная загрузка

49 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 86,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 49

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 49

6-mavzu. motiv va motivasiya va hissiyotning namoyon boâlishi reja: 1.motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni 2.xorij psixologiyasida oâqish motivlarining nazariy tahlili 3.oâzbekiston psixologlari tadqiqotlarida motiv va motivatsiya muammosi 4. hissiyot haqida tushuncha 5. iroda haqida tushuncha.. motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni garchand psixologik adabiyotlarda ayniqsa yosh va pedagogik psixologiyaga oid manbalarda motiv va motivatsiya masalasi koâp bora koâtarilgan boâlsa-da, batafsil yoritilmagan. masalan, ayrim psixologlar maktabgacha yoshda ayrim tarqoq situasion mayllar ma'lum motivlar tizimlariga aylanib borishini qayd etadilar.biroq bu fikr atroflicha chuqurroq oârganilmagan. shunga muvofiq adabiyotlarda psixologlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlar asosida motiv vamotivatsiya tushunchasi turlicha talqin qilingan. eng keng tarqalgan ta'riflarga koâra, motiv - bu kishini faoliyatga undovchi kuch, sabab yoki ehtiyojlar yigâindisidan iboratdir. motiv tushunchasiga olimlar tomonidan quyidagicha ta'rif beriladi: a.maslouning fikricha, motiv bu ehtiyojlar yigâindisidir. s.l.rubinshteynning ta'kidlashicha, motiv bu ehtiyojning his qilinishi va qondirilishi. s.l rubinshteyn. "motivatsiya - bu psixika orqali amalga oshuvchi determinasiyadir". a.n.leontev - motivni inson faoliyatiga …

2 / 49

ar koârinishida namoyon qiladi va inson faoliyatini bevosita aniqlab, boshqarib turadi. motivatsiya - odamni faol faoliyatga undovchi sabablar majmuidir. v.s.merlin motivlar tizimlarining ayrim jihatlarini ancha batafsil yoritib bergan. u motivlar tizimlarining shakllanish jarayonini quyidagicha tasavvur etadi: "turli motivlar bora-bora oâzaro bogâliq va bir-biriga tobe boâlib boradi hamda oxir oqibatda motivlarning yaxlit tizimi vujudga keladi". v.s.merlin fikricha, motivlar tizimining shakllanishi jarayonida nafaqat motivlar barqarorligi, balki motivlarni anglash kabi shartlar bajarilishini talab etiladi. demak, v.s.merlin boâyicha motivlari tizimlari oâzaro bogâliq va bir-biriga tobe shaxs motivlarining bir butun yigâindisidan iborat. ammo v.s.merlin garchi motivlar tizimlarining ayrimlarini haqiqatdan ham muhim jihatlarini koârsatib oâtgan boâlsa ham, motivlar oârtasidagi tizimli munosabatlarni motivlar tizimlari va faoliyat koârsatish muammosini tadqiq etmagan. chet el psixologlari orasida a.maslou ehtiyojlar ierarxiyasi nazariyasi bilan mashhurdir. oâz nazariyasida a.maslou ehtiyojlarning quyidagi ierarxik qatorini ajratadi: fiziologik ehtiyojlar, xavfsizlikka boâlgan ehtiyoj, muhabbat va boshqalar bilan bogâliq boâlish ehtiyoji,hurmatga boâlgan ehtiyoj, insonning oâz yashirin imkoniyatlarini toâlaro …

3 / 49

agan. mashhur nemis olimi kurt levin motivlar muammosi, ayniqsa, shaxsdagi ijtimoiy xulq motivlari borasida katta, keng qamrovli tadqiqotlar olib borib, shu narsani aniqlaganki, har bir odam oâziga xos tarzda u yoki bu vaziyatni idrok qilish va baholashga moyil boâladi. motivatsiya tushunchasini turlicha ifodalash, motivatsiyaning mazmuni va energetik tomoni haqidagi muhim savol psixologlar tomonidan ifodalab berildi. xorij psixologlari uchun motivatsiya tushunchasini xarakterli aniq bir tomonlama energetik faollik manbai sifatida qaraladi, ular mazmunli tomoniga e'tibor bermay, aniq mexanizmlar sifatida energiya, boshqaruv va xulq-atvorga taqsimlaydilar. ierarxik, darajaviy tuzilish - bu tizimlilik xususiyatiga ega boâlgan hodisalarning bir jihatidir.shu tufayli shaxs motivasion sohasining ierarxiyasini samarali tadqiq etish uchun uni motivasion hodisalarning boshqa jihatlari bilan aloqadorlikda oârganish zarur boâladi.motivasion hodisalar tizimliligini tadqiq etishda asosiy e'tibor esa bu hodisalar oârtasidagi tizimli munosabatlarni oârganishga qaratilishi kerak.bu borada r.s.vaysmanning shaxs motivasion sohasining tizimliligi haqida bildirilgan fikri alohida e'tiborga loyiq.uning yozishicha, "motivasion sohaning tizimliligi - motivasion oâzgaruvchilar oârtasidagi aloqadorlik, xilma-xil …

4 / 49

lar qatorini boshqaruv, tartiblashtirilganlik va shu kabi munosabatlar bilan toâldirish mumkin boâladi. qolaversa, r.s.vaysman motivasion oâzgaruvchilar oârtasidagi tizim hosil qiluvchi asosiy munosabatni ajratmagan, bir turdagi va har xil turdagi motivasion hodisalarni bir-biridan farqlamagan. chet el olimlarining motivatsiya sohasidagi tadqiqotlari orasida g.olportning motivlar funksional avtonomiyasi nazariyasi alohida oârin egallaydi.bu nazariyada motivlar transformasiyasi, tizimli rivojlanishi jarayon sifatida talqin etiladi.g.olport oâz konsepsiyasida tizimlarning umumiy nazariyasi gâoyalaridan, ayniqsa, ochiq tizimlar haqidagi gâoyadan keng foydalangan. olimning fikricha, shunday motivlar borki, ular yarim yopiq tizimlarning tabiatiga monand faoliyat koârsatadi va rivojlanadi, ya'ni funksional avtonomiyaga ega. bir tizimga kiruvchi motivlarni g.olport reaktiv, tashqi undovga muhtojlik qonunlariga boâysunuvchi motivlar, deb ataydi. ammo g.olportning ta'kidlashicha, shaxs ochiq tizimlar kabi oâzgaruvchi va rivojlanuvchi motivlar bilan tavsiflanadi, degan fikr haqiqatga yaqinroqdir. agar avvalgi tizim motivlarning perseverativ funksional avtonomiyasi, deb atalgan boâlsa, keyingi tizimni g.olport propriativ funksional avtonomiya, deb ataydi. ochiq, yopiq va yarim ochiq tizimlar haqida toâxtalar ekan u yopiq tizim …

5 / 49

âtilganidek, psixolog olimlar tomonidan motivasion soha tizimliligiga oid turli jihatlarni qayd qilinmoqda.ayni damda motivasion mexanizmlar haqidagi tizimli yondashuvga asoslangan tasavvurlar turli yoânalishlarda tadqiq etilmoqda. biroq tadqiqotlarning barchasini bir yoânalish - motivasion hodisalar oârtasidagi ma'no hosil qiluvchi aloqa va munosabatlarni tadqiq etish atrofida birlashtirish mumkin. koâpchilik psixologlar fikricha, motivatsiya muammosi shaxs psixologiyasining markaziy muammosidir. shaxs psixologik tuzilishining butunligi, xulq-atvor va uni harakatga keltiruvchi kuchlar oârtasidagi aloqadorlik motivatsiya muammosini oârganishda tizimli yondashuvni qoâllash uchun keng imkoniyat yaratib yeradi. xorij psixologlaridan neofreydistlar hisoblanmish a.adler, k.yung kabilar tomonidan ilgari surilgan motiv vamotivatsiya borasidagi nazariyalarga asosiy e'tiborni qaratamiz. a.adlerning fikricha, insonni harakatga undovchi asosiy kuch uning faoliyati maqsadini aniqlovchi, ularga erishish yoâllari manbai hisoblanadi.xornining ta'kidlashicha, inson xulqi motivatsiyasini boshqa motivlar yordamida aniqlash mumkin. jumladan, birlamchi bezovtalanish atrof-muhitga nisbatan dushmanlik hissini tugâdiradi, xavfsizlikka ehtiyoj esa insonni boshqa odamlar tomonidan baholash va oâz-oâzini baholashga nisbatan ichki intilishini vujudga keltiradi. e.fromm ham oâz qarashlarida libido masalasiga katta e'tibor …

6 / 49

vaffaqiyatlarga erishgan. geshtalt psixologiya maktabining namoyondalariga obraz tushunchasi qanchalik oâta ahamiyatli boâlsa, k.levinning maydon nazariyasi uchun motiv kategoriyasi xuddi shunday muhim ahamiyat kasb etadi. obraz va motiv oâzaro aloqasiz hukm surishi ta'kidlanadi, motivatsiyani amalga oshiruvchi vaziyatning predmetli ma'noviy mazmuni esa inkor qilinadi. k.levin motivni quyidagicha ifodalaydi: motiv - muayyan muvaffaqiyatli mikrointervalda shaxsning bevosita yaqqol muhit bilan munosabatlaridan kelib chiquvchi voqelikdir. uning mazkur nazariyasida insonda har xil ma'no anglatuvchi ikkita motivasion oâzgarish hukm surishi tan olinadi. geshtalt psixologlarning asarlarida shunday qolatlar ham mavjudki, ularda xulq motivatsiyasi muammolari shaxsning muhim xususiyatlarini tahlil qilish negizidan kelib chiqib qaraladi.ushbu holat g.olport konsepsiyasida yaqqol koâzga tashlanadi.uningcha, eng muhim jihat bu inson xulqini oâzgarish sabablarini ochishdir.shuning bilan birga mazkur vaziyatga olib keluvchi motivlar omillarini tekshirishlari ham alohida ahamiyatga ega ekanligini anglab yetish qiyin emas. rus psixologlari orasida v.g.aseevning tadqiqotlarida motivasion tizim masalasi ancha chuqur oârganilgan.uning fikricha, inson motivasion sohasining ontogenetik taraqqiyoti davomida bu soha tizimli rivojlanishga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 49 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "motiv va motivatsiya tushunchasi"

6-mavzu. motiv va motivasiya va hissiyotning namoyon boâlishi reja: 1.motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni 2.xorij psixologiyasida oâqish motivlarining nazariy tahlili 3.oâzbekiston psixologlari tadqiqotlarida motiv va motivatsiya muammosi 4. hissiyot haqida tushuncha 5. iroda haqida tushuncha.. motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni garchand psixologik adabiyotlarda ayniqsa yosh va pedagogik psixologiyaga oid manbalarda motiv va motivatsiya masalasi koâp bora koâtarilgan boâlsa-da, batafsil yoritilmagan. masalan, ayrim psixologlar maktabgacha yoshda ayrim tarqoq situasion mayllar ma'lum motivlar tizimlariga aylanib borishini qayd etadilar.biroq bu fikr atroflicha chuqurroq oârganilmagan. shunga muvofiq adabiyotlarda psixologlar tomonidan olib borilgan tadqiqotl...

Этот файл содержит 49 стр. в формате DOCX (86,3 КБ). Чтобы скачать "motiv va motivatsiya tushunchasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: motiv va motivatsiya tushunchasi DOCX 49 стр. Бесплатная загрузка Telegram