optik nurlanishlarini qayd qiluvchi asboblar

PPT 26 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

механика-математика факультети эҳтимоллар назарияси ва математик статистика кафедраси m a v z u optik nurlanishlarini qayd qiluvchi asboblar. tabiatda, mikro va makro olamda bo‘ladigan jarayonlarni kuzatish va bilishda ma’lumotni qayd qilish muhim ahamiyatga ega. buning uchun keng diapazondagi qayd qiluvchi qurilmalardan foydalaniladi. qo‘yilgan maqsadga qarab qayd qiluvchi bir nechta talablarga javob berishi lozim ya’ni yuqori darajada sezgirligi, ma’lumotlarni qayd qilishdagi tezligi, o‘lchami, spektrning kichik sohalarda ishlay olishi va h.k. ko‘rish sohasidagi eng sezgir qayd qiluvchi bu inson ko‘zi. ko‘zning eng yuqori sezgirligi 555 nm ga to‘g‘ri keladi. lekin ko‘z faqat ranglarni farqlashi mumkin, ammo miqdoriy tahlil qila olmaydi. yoritilganlik o‘zgarishi bilan ko‘zning sezgirligi bir necha barobarga o‘zgaradi. masalan yarim soat qorong‘ulikda bo‘lganda ko‘zning sezgirligi 1000 marta ortishi mumkin. har qanday nurlanishni qayd qiluvchining ishlash prinsipi nurlanishni qayd qiluvchi sezgir element bilan o‘zaro ta’siriga asoslangan. bu o‘zaro ta’sirning xarakteriga qarab qayd qiluvchinig ikkita sinfiga ajratish mumkin. issiqlik va fotonli. issiqlikli qayd …

2 / 26

lik oqimini qayd qiladi. ko‘p elementlida bir qancha qayd qiluvchilar ikki yoki hatto uch o‘lchamli tasvirlarni qayd qiladi. golografiya, hisoblash texnikasi va optik asbobsozlikning taraqqiy etishi tufayli ko‘p elementli qayd qiluvchilar tomonidan ma’lumotlarni qayd qilish va saqlashga alohida e’tibor berilmoqda. oddiy fotoemulsiya (fotoplyonka, fotoplastinka) ko‘p elementli qayd qiluvchi hisoblanadi. keyingi yillarda amplituda-fazali va fazali tasvirlarni qayd qiluvchi materiallar paydo bo‘ldi. bular fotoxrom muhit, fotoplastinkalar, elektrotexnik kristallar va boshqalar. ularning ustunligi bir vaqtda tasvirni 104 martagacha qayta yozib, 1 mm ga 3000 tagacha chiziqni sig‘dira oladi. nurlanishni qayd qiluvchilarning asosiy xarakteristikalari sezgirligi qayd qiluvchining s integral sezgirligi deb - uning chiqishidagi nurlanish yoki tok birligidagi elektr signalining kirishdagi lyumenlarda hisoblangan yorug‘lik oqimiga nisbati qabul qilingan. spektroskopiyada esa energetik birliklarda ifodalangan s spektral sezgirlik ko‘proq ma’lumot olib keladi. s-integral sezgirlik va sλ-spektral sezgirlik o‘zaro quyidagicha bog‘langan. sλm-qayd qiluvchining energetik birliklardagi maksimal spektral sezgirligi nisbiy spektral sezgirlik. pλ-namunaviy manbaning tsb=2850 k dagi nurlanish …

3 / 26

i tushunchasi kiritiladi. apr-qayd qiluvchining maydoni ppor-chegaraviy sezgirlik. kvant effektivligi signalni qayd qilinishi uning quvvatini p u bilan tushayotgan shovqinlar quvvatiga nisbati bilan aniqlanadi. har qanday spektral asbobda shovqin muammosi eng asosiy muammolardan biri hisoblanadi. spektral asbobning har bir qismidagi detaldan asosiy ma’lumotdan tashqari qo‘shimcha shu detalning xalaqit beruvchi xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan ma’lumot ham qo‘shilib o‘tishi mumkin. bu elektromagnit to‘lqinning shu detalning zarrachalari bilan o‘zaro ta’siri tufayli vujudga keladi. ana shu qo‘shimcha ma’lumot shovqin deyiladi. bu miqdor kvant effektivligi ta’sir etuvchi kvant chiqishi yoki ta’sir etuvchi kvant effektivligi deyiladi. ideal qayd qiluvchi uchun u birga teng. η ning qiymati qayd qiluvchiga tushuvchi kvantlarning qancha qismi tushayotgan yorug‘lik oqimning aniqligi uchun yetarli ekanligini bildiradi. nurlanishni qayd qiluvchidagi shovqinlar 1. fotonli shovqin yoki nurlanishni shovqini vaqt birligi ichida qayd qiluvchiga tushuvchi fotonlar sonining fluktuasiyasi bilan aniqlanadi. spektrning qisqa to‘lqin uzunlikli fotonli shovqin uzun to‘lqin uzunlikli qismdagidan ko‘p bo‘ladi. 2. soya tokning …

4 / 26

proporsional bo‘lib, deyarli hamma nurlanishni qayd qiluvchilarda bo‘ladi. qayd qiluvchining tipiga qarab ular turlicha nomlanadi. masalan: fotorezistorlarda u tokli shovqin deyiladi. tashqi fotoeffektli qayd qiluvchilarda fliker shovqin (shum persali) deb ataluvchi shovqin bo‘lib, u ham elektr fluktuasiyasi bilan bog‘liq. 5. qayd qiluvchining inertligi. qayd qilgichning ma’lumotni qayd qilish tezligi uni yoritishdagi fizik jarayonlar bilan bog‘liq. qayd qiluvchining turiga qarab uning inertligi ham turlicha bo‘ladi. issiqlik qayd qiluvchilarda inertlik kattaroq, fotoelektron qayd qilgichlarda kichikroq bo‘ladi. 6. ko‘p elementli qayd qilgichlarning ajrata olish qobiliyati. optik tasvirlarni qayd qilishga mo‘ljallangan qayd qilgichlar ajrata olish qobiliyati bilan xarakterlanadi. ajrata olish qobiliyati chastota kontrestligi ya’ni fazoviy modulyasiya uzatish funksiyasi bilan xarakterlanadi. qayd qiluvchining yorug‘likka sezgir qatlami sirtidagi tasvir sinusoidal fazoviy to‘lqinlar to‘plamidan iborat bo‘ladi. ularning har biri ma’lum bir fazoviy chastota (uzunlik birligidagi chiziqlar soni) amplituda va fazoga ega. qayd qilinish jarayonida ular “ya’nalish” ya’ni fazoviy tasvirlar bir-birini qoplashi natijasida ularning kontrastligi pasayishi mumkin. jmax …

5 / 26

lar. 1. bolometr. uning ishlashi optik nurlanishni yutishi hisobiga isishi natijasida materialning elektrik qarshiligining o‘zgarishiga asoslangan. bolometrlar uch tipli bo‘ladi: metalli, yarim o‘tkazgichli va o‘ta o‘tkazuvchanlikli. o‘ta o‘tkazuvchanlikli balometrlarning sezgirligi juda yuqori bo‘ladi. balometrlar asosan uzun to‘lqin uzunlikli (0,3-1000 mkm) nurlanishlarni qayd qiladigan (masalan: iq nurlanishni) qurilmalarda ko‘proq qo‘llaniladi. 2. termoelementlar. ularning ishlashi termoelektr yurituvchi kuch (eyuk) hosil bo‘lishiga asoslangan. ular bir yoki bir nechta termoparalardan yasalgan bo‘ladi. u yuqori vakuumli balonga joylashtiriladi. 3. optiko-akustik qayd qilgich. ular yana pnevmatik yoki goleya qayd qilgichi ham deb atalib ular yuqoridagilardan o‘ta sezgirligi va qayd qiish yuzasining kattaligi bilan farq qiladi. peroelektrik qayd qiluvchilar. ular issiqlik qayd qiluvchilarning yangi avlodi bo‘lib keng spektral sohada sezgirligi bilan xarakterlanadi. m s s s l l l = ` ò ò ¥ f = 0 0 ` ) ( 680 l l l l l l l l d p d p s s s …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "optik nurlanishlarini qayd qiluvchi asboblar"

механика-математика факультети эҳтимоллар назарияси ва математик статистика кафедраси m a v z u optik nurlanishlarini qayd qiluvchi asboblar. tabiatda, mikro va makro olamda bo‘ladigan jarayonlarni kuzatish va bilishda ma’lumotni qayd qilish muhim ahamiyatga ega. buning uchun keng diapazondagi qayd qiluvchi qurilmalardan foydalaniladi. qo‘yilgan maqsadga qarab qayd qiluvchi bir nechta talablarga javob berishi lozim ya’ni yuqori darajada sezgirligi, ma’lumotlarni qayd qilishdagi tezligi, o‘lchami, spektrning kichik sohalarda ishlay olishi va h.k. ko‘rish sohasidagi eng sezgir qayd qiluvchi bu inson ko‘zi. ko‘zning eng yuqori sezgirligi 555 nm ga to‘g‘ri keladi. lekin ko‘z faqat ranglarni farqlashi mumkin, ammo miqdoriy tahlil qila olmaydi. yoritilganlik o‘zgarishi bilan ko‘zning sezgirligi ...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPT (1,3 МБ). Чтобы скачать "optik nurlanishlarini qayd qiluvchi asboblar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: optik nurlanishlarini qayd qilu… PPT 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram