shaxsning hissiy- irodaviy-motivasion sohasi

DOCX 19 pages 66.8 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.8 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

shaxsning hissiy- irodaviy-motivasion sohasi hissiyot hissiyot haqida tushuncha odam tashqi muhitdagi turli-tuman narsa va hodisalarni idrok qilar ekan, hech vaqt bu narsalarga batamom befarq bo’lmaydi. odamning aks ettirish jarayoni doimo faol xarakterga egadir. aks ettirish jarayoni quyidagilarni qamrab oladi: a) shaxsning ehtiyojni qondirish imkoniyatiga egaligini; b) qondirishga yordam beradigan yoki qarshilik ko’rsatadigan ob'ektlarga sub'ekt sifatida qatnashishi; v) uni harakat qildiruvchi bilimga intiltiruvchi munosabatlar va hokazo. chunki odam atrofidagi har turli narsalarni idrok qilib aks ettirar ekan, bu narsalarga nisbatan ma'lum munosabatda bo’ladi. masalan, bizga ayrim narsalar yoqsa, ya'ni kayfiyatimizni ko’tarib yuborsa, boshqa bir narsalar yoqmaydi va kayfiyatimizni buzib, dilimizni xira qiladi. ba'zi bir ovqatni odam juda ham yoqtiradi, boshqa bir ovqatni esa mutlaqo ko’rgisi kelmaydi yoki ayrim odamlar bizga xush keladi yoki boshqa bir odamlar esa noxush keladi. umuman odam atrofidagi hamma narsalarga nisbatan munosabatda bo’ladi va uning munosabatlari ham aks ettiriladi. kishilar idrok qilayotgan, ko’rayotgan, eshitayotgan, bajarayotgan, o’ylayotgan, orzu …

2 / 19

izda aks ettirilishga aytiladi. q.turg’unov muallifligidagi lug’atda hissiyot-shaxsning voqelikdagi narsa va hodisalarga, kishilarga hamda o’z-o’ziga bo’lgan munosabatlarida kelib chiqadigan yoqimli yoki yoqimsiz kechinmalardan iborat. professor e.g’oziev muallifligidagi "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot- odamda, tirik mavjudotlar miyasida, ya'ni shaxslarning ehtiyojlarini qondiruvchi va unga monelik qiluvchi ob'ektlarga nisbatan uning munosabatlarini aks ettirish ma'nosida qo’llaniladi. yuqoridagi ta'riflardan ko’rinib turibdiki, hissiyot bizning tuyg’ularimizning o’ziga xos aks ettirish jarayoni bo’lib, bunda narsa va hodisalarni aks ettirish jarayonida bizda tug’iladigan ichki kechinmalar va munosabatlar aks ettiriladi. demak, hissiyotlar o’z- o’zidan yuzaga kelmasdan, tashqi olamdagi narsa va hodisalarning ta'siri bilan bog’liq ravishda yuzaga keladi. adabiyotlarda hissiyot bilan birga emotsiya tushunchasi ham keng doirada qo’llaniladi. aynan emotsiya tushunchasining mazmuni nimadan iborat va hissiyot tushunchasi bilan o’zaro bog’liqligi qanday degan savol tug’iladi? shunga muvofiq emotsiya tushunchasining mazmun mohiyatini yoritadigan bo’lsak; jumladan professor e.g.’g’ozievning "umumiy psixologiya" darsligida emotsiya-odatda tashqi alomatlari yaqqol namoyon bo’ladigan his-tuyg’ularni, ichki kechinmalarni ifodalanishidan iborat psixik jarayonni yuzaga …

3 / 19

amda rohatlanish, qanoatlanish tuyg’usini yuzaga keltiradi. organik hissiyotlarni qondira olmaslik odamning ruhini tushirib, kayfiyatini buzib, azoblanish, toqatsizlanish hissiga sabab bo’ladi. odamning hissiyotlari uning mazmuni hamda shakllari, ijtimoiy- tarixiy sharoit bilan bog’liq bo’ladi. ijtimoiy tarixiy taraqqiyot davrida odamning ehtiyojlari o’zgarib boradi. natijada odamda borgan sari yangi, yangi hissiyotlar, chunonchi, ma'naviy, intellektual va estetik hissiyotlar paydo bo’ladi. hissiyotlar ham boshqa bilish jarayonlari kabi odamning faoliyatlari davomida namoyon bo’ladi. masalan, mehnatsevarlik hissini yuzaga keltirish uchun ma'lum muddat davomida ijtimoiy foydali mehnat bilan shug’ullanish kerak. u yoki bu faoliyat davrida yuzaga kelgan hissiyot ana shu faoliyatning o’ziga ta'sir qilib, uni o’zgartiradi. masalan, hohlamasdan o’zini majbur qilib ishlayotgan odam bilan o’zi hohlab sitqidildan ishlayotgan odam ishining unumdorligi o’rtasida juda katta farq mavjud. odamning kayfiyati yaxshi xursand, ruhi tetik bo’lganda ishi ham barakali bo’ladi, aksincha odamning dili ham, qandaydir tashvishli yoki g’amgin bo’lganda qo’li ishga bormaydi. ana shu jihatdan olganda hissiyotning inson hayotidagi roli juda kattadir. …

4 / 19

ik mavjudotlar uchun xotirjamlik haqida darak beruvchiga aylanadi. hissiy kechinmalar esa insonning shaxsiy tajribasida tarkib topadigan reflekslar tizimini mustahkamlash sifatida namoyon bo’ladi. hissiyotning mana shu darak beruvchilik vazifasi psixologiyada hissiyotning impressiv tomoni deb ataladi. impressiv so’zi lotincha taassurot degan ma'noni anglatadi. i.p.pavlov tirik mavjudotlarning atrofimizdagi muhitga moslashuvida hosil qiladigan buziladigan dinamik streotiplar orqali biror hissiyot va emosional kechinmalarning ijobiy va salbiy sifatlarini tushuntirib beradi. dinamik stereotip deganda tashqi qaytarilish natijasida hosil qilingan shartli reflekslar, nerv bog’lanishlarining barqaror tizimi tushuniladi. har turli qiyinchiliklar va qarshiliklarga duch kelishi natijasida dinamik stereotiplarning "o’zgarishi" salbiy emosional holatni yuzaga keltiradi. hissiyot bu uning kechirilishining turli shakllari faqat darak vazifasini emas, balki boshqaruvchilik funksiyasini ham bajaradi. emotsiya harakatlari juda ko’p tana o’zgarishlar ifodalanadi. odam organizmidagi o’zgarishlar kechirilayotgan hissiyotning ob'ektiv ko’rsatkichi hisoblanadi. moslashish xarakteriga oid bo’lgan, ya'ni ovozning o’zgarishi, mimika, imo-ishora, organizmda sodir bo’ladigan jarayonning qayta o’zgarishidan iborat ixtiyorsiz va ongli harakatlar psixologiyada emosional harakatlarning ekspressiv tomoni …

5 / 19

arshi emosional irodaviy holatdir. hissiyotda ambivalentlik bu rohatlanish va azoblanishni birga qo’shilib va biri ikkinchisiga o’tib ketmaydigan emas, balki bunda birga bo’lish kechiriladigan hissiyotning zarur xarakterli sifatlaridan birini tashkil qiladi. masalan, rashk hissida muhabbat va nafrat. hissiyotning nerv-fiziologik asoslari hissiyot boshqa hamma psixik jarayonlar kabi bosh miya po’sti qismining faoliyati bilan bog’liqdir. bosh miya hissiyotlarning kuchini va barqarorligini idora qilib turadi. hissiyotlar boshqa bilish jarayonlaridan farqli bosh miya po’stining faoliyatidan tashqari organizmning ichki a'zolari faoliyati bilan ham bog’liqdir, boshqacha qilib aytganda hissiyotlar vegetativ nerv tizimining faoliyati bilan ham bog’liqdir. chunonchi, odam qattiq uyalgan paytida qizarib ketadi, qattiq qo’rqqan paytida esa rangi o’chib, qaltirab ketadi, xattoki odamning ovozida ham o’zgarish paydo bo’ladi. ana shunday hissiy holat yuz bergan paytda odamning yuragi tez ura boshlaydi, nafas olishi ham tezlashadi. demak, odam ma'lum hissiy holatni boshdan kechirayotgan paytda uning qon aylanish tizimi, nafas olish organlari nutq apparatlari ichki sekresiya bezlari ham qatnashadi. masalan, …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning hissiy- irodaviy-motivasion sohasi"

shaxsning hissiy- irodaviy-motivasion sohasi hissiyot hissiyot haqida tushuncha odam tashqi muhitdagi turli-tuman narsa va hodisalarni idrok qilar ekan, hech vaqt bu narsalarga batamom befarq bo’lmaydi. odamning aks ettirish jarayoni doimo faol xarakterga egadir. aks ettirish jarayoni quyidagilarni qamrab oladi: a) shaxsning ehtiyojni qondirish imkoniyatiga egaligini; b) qondirishga yordam beradigan yoki qarshilik ko’rsatadigan ob'ektlarga sub'ekt sifatida qatnashishi; v) uni harakat qildiruvchi bilimga intiltiruvchi munosabatlar va hokazo. chunki odam atrofidagi har turli narsalarni idrok qilib aks ettirar ekan, bu narsalarga nisbatan ma'lum munosabatda bo’ladi. masalan, bizga ayrim narsalar yoqsa, ya'ni kayfiyatimizni ko’tarib yuborsa, boshqa bir narsalar yoqmaydi va kayfiyatimizni buzib...

This file contains 19 pages in DOCX format (66.8 KB). To download "shaxsning hissiy- irodaviy-motivasion sohasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning hissiy- irodaviy-moti… DOCX 19 pages Free download Telegram