tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi

PPTX 17 pages 661,5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 661,5 KB

Fayl turi PPTX

Pages 17

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 1-son davolash fakulteti talabasi saydaxmatov asrorbekning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi tarix falsafasining asosiy vazifalaridan biri – o‘zgaruvchan va murakkab ijtimoiy dunyoda hayot mazmuniga doir mo‘ljallarni topish, insoniyat mavjudligining har bir muayyan davrida uning oldida turgan ustuvor vazifalarni belgilashdir. har bir inson va kishilik hamjamiyati hayotining burilish davrlarida uning oldida hayot mazmuni nimada degan savol ko‘ndalang bo‘ladi. avreliy avgustin o‘zining «ilohiy shahar haqida» asarida boqiylik va muvaqqatlik, ilohiylik va dunyoviylikning birligi to‘g‘risida so‘z yuritadi. uning fikricha, iso masih insoniyatga boqiylik sari yo‘l ko‘rsatgan. tarixning mazmuni – boqiylikka eltuvchi yo‘ldan borishda, inson hayotining mazmuni esa – xudoga xizmat qilish, gunohlardan forig‘ bo‘lishdadir. ibn xaldun tarixning mazmuni haqida mulohaza yuritar ekan, uni, inson hayotining mazmuni kabi, tarix tugaganidan keyingina aniqlash mumkinligini qayd etadi. ammo, shunga qaramay, tarixning mazmuni haqida erkinlik, ijod tushunchalariga tayanib so‘z yuritish mumkin, deb hisoblaydi. hozirgi darsliklarda tarix …

2 / 17

irgi zamondaglobal muammolarni tasniflashga nisbatan har xil yondashuvlar orasida ayniqsa keng e’tirof etilgan tasnifga muvofiq global muammolarning barchasi ularning keskinlik darajasi va echimining ahamiyatiga, shuningdek real hayotda ularning o’rtasida qanday sababiy bog’lanishlar mavjudligiga qarab uch katta guruhga ajratiladi. birinchi guruh eng katta umumiylik va muhimlik darajasi bilan tavsiflanadigan muammolar. ular turli davlatlar o’rtasidagi munosabatlardan kelib chiqadi. ayni shu sababli ular interijtimoiy global muammolar deb ataladi. bu erda jamiyat hayotidan urushni bartaraf yetish va adolatli dunyoni ta’minlash; yangi xalqaro iqtisodiy tartib o’rnatish kabi ikki o’ta muhim muammo farqlanadi: ikkinchi guruh jamiyat va tabiatning o’zaro ta’siri natijasida yuzaga keladigan muammolar bo’lib, ular odamlarni energiya, yonilg’i, chuchuk suv, xom ashyo resurslari va shu kabilar bilan ta’minlash kabilardir. bu guruhga ekologik muammolar, shuningdek jahon okeani va kosmik fazoni o’zlashtirish ham kiradi. uchinchi guruhni «inson – jamiyat» tizimi bilan bog’liq muammolar ya’ni demografiya muammosi, sog’liqni saqlash, ta’lim, xalqaro terrorizm tahdidi ma’naviyat masalalari va shu kabilardir. …

3 / 17

sohalariga qaraganda ko’proq samara berishi mumkinligi yaxshi ma’lum. global muammolarni falsafiy anglab yetishning o’ziga xos xususiyatlarini tavsiflar ekanmiz, falsafaning asosiy funksiyalaridan kelib chiqadigan va bilishning shu shakligagina xos bo’lgan xususiyatlarni qayd etib o’tamiz. ontologik va munosabatdosh kategoriyalarning uygʻunligi ontologiya (yun. ontos — borliq va ... logiya) — falsafa boʻlimi, borliq haqidagi taʼlimot. borliqning umumiy asoslari, prinsiplari, uning shakllari va qonuniyatlarini tekshiradi. “o.” terminini nemis faylasufi r. goklenius fanga 1613 yil kiritgan, x. volf (1679—1754) oʻz dareligida qoʻllagan boʻlsada, dastlab yunon faylasuflari uning turli talqinlarini bayon etganlar. ular o.ni haqiqiy borliqni nohaqiqiy mavjudlikdan ajratib oluvchi borliq haqidagi taʼlimot, deb hisoblashgan. milet maktabi vakillari va ioniya faylasuflari dastlabki borliqning sifatiy talqini haqida bosh qotirishgan. ulardan borliqning boshlanishida yotuvchi bunday asosni empedokl “stixiya”, demokrit “atomlar”, anaksimandr “apeyron”, anaksagor “urugʻ” deb atagan. platon gʻoyalar o.sini, aristotel empirizm o.sini yaratdi. oʻrta ayerlar falsafasida o. ilohiyot bilan chambarchas bogʻlanadi borliqning bu umumiy shakllari o‘ziga xos xususiyatga, …

4 / 17

o‘simliklar dunyosini o‘z ichiga olgan butun biosferadan iborat. ikkilamchi daraja – bu inson va inson ongining borlig‘i bo‘lib, bu inson yaratgan yoki o‘zgartirgan tabiatdir. tabiat makon va vaqtda cheksiz hamda abadiydir milliy va umuminsoniy qadriyatlar dialektikasi sharq mutafakkirlari abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino qadriyatlar haqida fikr-mulohaza yuritganlarida, eng avvalo, insonning ma‟naviy-ahloqiy fazilatlari, xislatlari, xosiyatlarini, insonning ruhiy-ma‟naviy kamolati uchun yordam beradigan buyuk xazinasini tushunganlar. sharqning buyuk allomasi abu rayhon beruniyning e‟tirof etishicha, qadriyatlar – borliqning nomoddiy holati bo’lib, odamlarning turmush-tarzi, ehtiyojlari, manfaatlari, orzulari va umid-lari bilan bevosita bog’liq bo’ladi. masalan, odamlar turmush tarzidagi hamkorlik, kishilarning dushmanga qarshi birlashib kurash zaruriyatidan kelib chiqqan musulmon sharqi mamlakatlarida keng tarqalgan diniy-falsafiy ta‟limot tasavvuf namoyondalari ham, qadriyatlar deganda insonning qadr-qimmati, uning ruhiy-ma‟naviy yetuk-ligiga qarab belgilanmog’i lozimligini qayta-qayta takrorladilar. xususan, tasavvufning eng yirik oqimlaridan biri kubraviyada ta‟kidlanishicha, insonning ruhiy-ma‟naviy yetukligini ifodalovchi asosiy mezonlar: tavba, zuhd, tavakkul, qanoat, uzlat, tavajjuh, sabr, muroqaba, zikr, rizo hisoblanadi. …

5 / 17

tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi"

toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali 1-son davolash fakulteti talabasi saydaxmatov asrorbekning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi tarix falsafasining asosiy vazifalaridan biri – o‘zgaruvchan va murakkab ijtimoiy dunyoda hayot mazmuniga doir mo‘ljallarni topish, insoniyat mavjudligining har bir muayyan davrida uning oldida turgan ustuvor vazifalarni belgilashdir. har bir inson va kishilik hamjamiyati hayotining burilish davrlarida uning oldida hayot mazmuni nimada degan savol ko‘ndalang bo‘ladi. avreliy avgustin o‘zining «ilohiy shahar haqida» asarida boqiylik va muvaqqatlik, ilohiylik va dunyoviylikning birligi to‘g‘risida so‘z yuritadi. uning fikricha, iso masih insoniyatga boqiylik sari yo‘l ko‘rsatgan. tarixning mazmuni – boqi...

This file contains 17 pages in PPTX format (661,5 KB). To download "tarix falsafasi va falsafa tarixi uygʻunligi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarix falsafasi va falsafa tari… PPTX 17 pages Free download Telegram