chastotani o‘zgartirish haqida umumiy tushunchalar

DOCX 7 pages 251.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 251.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

11-mavzu. chastotani o‘zgartirish haqida umumiy tushunchalar signal chastotasini o‘zgartirish bu uning tuzilmasini o‘zgartirmasdan chastotalar o‘qida signal spektrini chiziqli o‘tkazish amalga oshiriladigan jarayon hisoblanadi (1- rasm). signalning og‘ishi va uning boshlang‘ich fazasi bunda o‘zgarmaydi. boshqacha aytganda, chastotani o‘zgartirish modulyatsiyalangan tebranishlarning amplitudasi, chastotasi yoki fazasini o‘zgarishi jarayonini buzmaydi. 1- rasm. signal chastotasini o‘zgartirish signal chastotasini o‘zgartirish chastota o‘zgartirgichlari orqali amalga oshiriladi. chastota o‘zgartirgichi supergeterodinli sxema bo‘yicha yig‘ilgan radioqabul qilgichlarda, signallarni generatsiyalash va shakllantirish qurilmalarida (radiouzatkichlarda, chastota sintezatorlarida), turli radioo‘lchash asboblarida (selektiv voltmetrlar, spektr analizatorlarida, modulometrlar va deviometrlarda, so‘nishlarni o‘lchash uchun qurilmalarda) qo‘llanadi. masalan, qayd etilgan oraliq chastota qiymatili supergeterodinli radioqabul qilgichlarda signal radiochastotasi polosasini pastga (kam hollarda yuqoriga) o‘tkazish qo‘shni kanal bo‘yicha halaqitlarni so‘ndirish (ya’ni to‘g‘ridan-to‘g‘ri kuchaytirishli radioqabul qilgichlarga qaraganda chastotaviy tanlovchanlikni sifat jihatdan yaxshilash) uchun chastotaviy xarakteristikasi katta to‘g‘ri burchakli bo‘lgan asosiy seleksiya sozlanmaydiga murakkab filtrini qo‘llashga, shuningdek diapazonli radiochastota kuchaytirgichiga qaraganda samaraliroq bo‘lgan oraliq chatota kuchaytirgichidan foydalanishga imkon beradi. bunday …

2 / 7

astota signali uchun yuklama kiradi. chastotani o‘zgartirish parametrlardan birini davriy o‘zgartiradigan nochiziqli elementga ega bo‘lgan aralashtirgichda (oltiqutblilikda) bo‘lib o‘tadi (2- rasm). bunday nochiziqli elementlar sifatida tranzistorlar, varikaplar va diodlar ishlatiladi. ( aralashtirgich ( boshqariladigan o’tkazuvchanlik ) i chiq i s geterodin u о r u s signal och-filtr i get u get ) 2- rasm. chastota o‘zgartirgichining ekvivalent sxemasi agar nochiziqli elementga, masalan, yarim o‘tkazgichli diodga bir vaqtda turli chastotalarli signal berilsa, u holda bu elementning zanjirida bu signallardan har birining eng turli tashkil etuvchilari paydo bo‘ladi. ular orasida farq chastotasili yoki oraliq chastotasili o‘zgaruvchan tashkil etuvchi ham bo‘ladi. bu tashkil etuvchi bunday nomni uning chastotasi nochiziqli elementga berilgan ikkita signallarning chastotalari farqiga son jihatdan teng bo‘lganligi uchun oldi. masalan, diodga f1=1800 kgs va f2=1300 kgs chastotalarli signallar berilsa, u holda bu diodning zanjirida for=1800-1300=500 kgs farq (oraliq) chastotasili yangi o‘zgaruvchi tashkil etuvchi paydo bo‘ladi. bu tashkil etuvchini 500 kgs …

3 / 7

nalni eslatish bilan davriy ravishda o‘zgaradi (3- rasm). umumiy tok amplitudasining o‘zgarishi chastotasi aynan chastotalar farqiga teng bo‘ladi. bu oddiy misol orqali oson isbotlanadi. agar f1 chastota 10 gs ga, f2 chastota esa 8 gs ga teng bo‘lsa, u holda har bir sekund davomida ikkinchi tebranish birinchisidan ikkita to‘liq davrga “ortda qoladi”, boshqacha aytganda, har bir sekund davomida ikkinchi tebranish birinchi tebranishdan butun davrga ortda qoladi. bu har bir sekund davomida i1 va i2 tok amplitudalari ikki marta mos tushadi va umumiy tok amplitudasi eng katta qiymatga erishishini bildiradi. shunday qilib, umumiy tok amplitudasining o‘zgarishi chastotasi 2 gs ga teng, ya’ni f1 va f2 chasttalar farqiga (10-8=2 gs) teng. ko‘rib chiqilgan misol past chastotalarga tegishli, lekin f1 va f2 chastotalar kilogerslar yoki megagerslarda o‘lchansa ham shuning o‘zi bo‘lib o‘tadi. 3- rasm. ikkita tok tebranishlarini qo‘shish agar yig‘indi iumum tok oqib o‘tadigan umumiy zanjirga detektor qo‘yilsa, u holda o‘zgaruvchan tok pulslanuvchan …

4 / 7

umumiy zanjiridan yig‘indi tok oqib o‘tadi, uni filtrlar yordamida faqat i1 va i2 tashkil etuvchilarga ajratish mumkin. bu tashkil etuvchilarga ajratish bilan oraliq chastota signalining hech qanday belgilari aniqlanmaydi. bu signal faqat zanjirga nochiziqli element kiritilganida paydo bo‘lishi mumkin. 4- rasm. bu zanjirga diodning kiritilishi oraliq (farq) chastota signali o‘zida uni hosil qiladigan ikkita signallardan iz qoldiradi. agar bu signallardan biri modulyatsiyalangan bo‘lsa, u holda oraliq chastota signali ham xuddi shunday modulyatsiyalangan bo‘lib qoladi. yuqorida aytilganidek, chastotani o‘zgartirish jarayoni o‘zgartiriladigan signalni keyingi zarur chastotalar sohasi ajratilishi bilan yordamchi garmonik tebranishga ko‘paytirish yo‘li bilan amalga oshiriladi. buni ikkita usullarda amalga oshirish mumkin, ular chastotani o‘zgartirgichlarni qurish asosiga qo‘yilgan: 1. ikkita kuchlanishlar (foydali signal va geterodin signali) yig‘indisi keyingi zarur tok spektri tashkil etuvchilari ajratilishi bilan nochiziqli elementga beriladi. 2. geterodinning kuchlanishi aralashtirgichning qandaydir parametrini (tranzistor vaxi tikligi, zanjirning reaktiv parametrini) o‘zgartirish uchun ishlatiladi. bunday aralashtirgichning kirishiga beriladigan foydali signal spektrni mos …

5 / 7

. aralashtirgich signallar ko‘paytirgichi hisoblanadi. aralashtirgich chiqishida x(t) · y(t) funksiyali murakkab signal hosil bo‘ladi. sin α · cos β = ½ (sin(α + β) + sin(α - β)) trigonometrik nisbat hisobga olinganda, tushunarli bo‘lib qoladiki, aralashtirgich chiqishidagi signal f1 + f2 va f1 - f2 chastotalarli va mos boshlang‘ich fazalarli sinusoidal signallar yig‘indisidan iborat bo‘ladi. oraliq chastota filtri (bu radiotexnikadagi an’anaviy nom) f1 + f2 yoki f1 - f2 chastotalar komponentlaridan birini ajratish uchun mo‘ljallangan. agar f1 + f2 chastotani o‘tkazadigan filtr qo‘llansa, u holda mos chastotani o‘zgartirish jarayoni chiqish signalining chastotasini kirish signalining chastotasiga nisbatan oshirish bilan bilan bo‘lib o‘tadi. agar f1 - f2 chastotani o‘tkazadigan filtr qo‘llansa, u holda o‘zgartirish jarayoni chiqish signalining chastotasini kirish signalining chastotasiga nisbatan kamaytirish bilan bilan bo‘lib o‘tadi. chastota o‘zgartirgichining (cho‘) funksional sxemasi va am-signal spektrini o‘tkazish grafiklari 6- rasmda keltirilgan. ( f о r f s f get f get u …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chastotani o‘zgartirish haqida umumiy tushunchalar"

11-mavzu. chastotani o‘zgartirish haqida umumiy tushunchalar signal chastotasini o‘zgartirish bu uning tuzilmasini o‘zgartirmasdan chastotalar o‘qida signal spektrini chiziqli o‘tkazish amalga oshiriladigan jarayon hisoblanadi (1- rasm). signalning og‘ishi va uning boshlang‘ich fazasi bunda o‘zgarmaydi. boshqacha aytganda, chastotani o‘zgartirish modulyatsiyalangan tebranishlarning amplitudasi, chastotasi yoki fazasini o‘zgarishi jarayonini buzmaydi. 1- rasm. signal chastotasini o‘zgartirish signal chastotasini o‘zgartirish chastota o‘zgartirgichlari orqali amalga oshiriladi. chastota o‘zgartirgichi supergeterodinli sxema bo‘yicha yig‘ilgan radioqabul qilgichlarda, signallarni generatsiyalash va shakllantirish qurilmalarida (radiouzatkichlarda, chastota sintezatorlarida), turli radioo‘lcha...

This file contains 7 pages in DOCX format (251.6 KB). To download "chastotani o‘zgartirish haqida umumiy tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: chastotani o‘zgartirish haqida … DOCX 7 pages Free download Telegram