zich biriktiruvchi to’qima

DOC 8 pages 68.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

ma’ruza № 7 zich biriktiruvchi to’qima reja: 1. shakllanmagan va shakllangan zich biriktiruvchi to’qima. 2. paylar, boylamlar, fibroz membrana, plastinkasimon biriktiruvchi to’qima va retikulyar to’qimalarning tuzilishi. tayanch iboralar: fibroblastlar, gistiositlar, plazmatik hujayralar, semiz hujayralar, yog’ hujayralari, retikula hujayrasi, pigment, adventisial hujayralar va perisitlar. shakllanmagan va shakllangan zich biriktiruvchi to’qima, ularning tuzilishidagi farqi, paylar, boylamlar, fibroz membrana, plastinkasimon biriktiruvchi to’qima, retikulyar to’qima, yog’ to’qimasi, ularning tuzilishi va organizmdagi roli. endoteliy hujayralar endoteliy mezodermadan kelib chiquvchi, qavatlar hosil qilib tuzilgan egn mayda qon va limfa kapillyar tomirlardan oshlab to yirik tomirlar hamda yurak kameralarining ichki yuzalarini qoplaydigan to’qima. endoteliy o’ziga xos morfologik tuzilishga ega hujayralardan tashkil topgan hamda mustaqil fiziologik vazifani bajarsa ham alohida to’qima sifatida o’rganilmaydi. ayrim odimlar endoteliy arteriya va vena tomirlari ichki yuzalarini qoplab turgani hamda hujayralari bazal membrana bilan tutashib turgani uchun uni qoplovchi epiteliy bilan birga o’rganishni tavsiya etadilar. endoteliyni siyrak biriktiruvchi to’qima bilan bog’lab o’rganishga ham …

2 / 8

repisa terib qo’yilgandek ko’rinadi, shuning uchun ko’p qavatli, ya’ni qatlamlar hosil qilibtuzilganga o’xshaydi. endotleliy hujayralari o’ziga kumushni yaxshi qabul qilib, u yordamida yaxshi bo’yaladi. shuning uchun bu hujayralar ham argirofil hujayralar qatoriga kiritiladi. keyingi vaqtda zamonaviy uchullar yordamida endoteliy hujayralar sitoplazmasida mayda ipsimon strukturalar, protofibrillyar topilgan bo’lib, ularning tarkibiy tuzilishi va asosiy vazifalari yaxshi o’rganilgan emas. shu bilan birgalikda ko’plab pinositoz pufakchalari mavjud bo’lib, ular kapillyar tomirlardagi har xil moddalarni hujayra oraliq moddasiga va to’qimalardagi moddalar almaщinuvi jarayonida hosil bo’ladigan chiqindi moddalarni tomirlarga o’tkaz ishda ishtirok etadi. pufakchalar tarkibidagi atf-azaning aniqlangan bo’lib, ular atf-ni parchalab, hosil bo’lagn energiya yordamida kapillyar tomirlar va to’qimalar oraidagi moddalar almashinuvi darayonini ta’minlaydi. endoteliy hujayralar sitoplazmasida ko’plab glikogen topilgan. elektron mikroskop yordamida tekshirilganda hujayra tarkibida boshqa hujayralardagiga o’xshab, organoidlardan mitoxondriy, golji kompleksi, donador sitoplazmatik to’r va ribosomalar topilgan.ayrim organlarda (buyrak, neyrogipofizda) endoteliy hujayralari juda ham yupqa tuzilganligi uchun ularning tashqi va ichki membranalari bir-birigi tegibyop …

3 / 8

arga o’tadi. demak, bazal membrana o’tkazuvchanlik xususiyatiga ega. gialuronidaza fermenti ta’sirida gialuron kislota erib, bazal membrana orqali moddalarning o’t ishini tezlashtiradi. lipidlar esa yog’larda eruvchi moddalarning bazal membranaga sing ishini ta’minlaydi. har xil organlarda kapillyarlar devoridagiendoteliy hujayralari joylashgan bazal membrana turlicha rivojlangan bo’ladi. buyrak kapillyar to’pchasi va miy kapillyar tomiri endoteliy hujayralarining bazal membranalari ancha qalin bo’ladi, aksincha yurak, muskul va endokrin bezlarda esa yupqa tuzilgan. ayrim organlardan qizili ilikda esa bazal plastinka umuman ko’rinmayda, jigarda uzilib-uzilib yoki teshikchalar hosil qilib tuzilgan (shaxlamov, 1971). har xil tomirlar sistemasida, ya’ni arteriya, vena va limfa endoteliy hujayralari morfologik tuzilishiga ko’ra bir-biridan qisman ham farq qiladi. arteriya kapillyar tomirlari endoteliy hujayralarining bzasi teksiroq tuzilgan bo’lsa, venalarda o’simta, bo’rtiqlar va botiqlardan tashkil topgan. limfa tomirlarida esa birinchidan, bazal plastinka bo’lmayda, ikkinchidan, endoteliy hujayralari bazal tomonidan uning ostida joyldashuvchi to’qima kollgen tolalardan iborat tutib turuvchi filamentlar yordamida tutashgan bo’ladi. bu tolachalar xuddi parashyut arqonlariga o’xshab …

4 / 8

tirok etadi. umurtqasiz hayvonlarning interstisial to’qimalari interstisial to’qima deb, parenximatoz organlarning stromalarini hosil qiluvchi tolali siyrak biriktiruvchi to’qimaga aytiladi. uning sinonimi interstisiy - oraliq degan ma’moni anglatadi. u, aksariyat umurtqasiz hayvonlarda bo’ladi. masalan, birlamchi og’izliladan bo’g’imoyoqlilarda interstisial trofik to’qima harakterli tuzilishiga ega. ayniqsa, burun shoxli qo’ng’izlar lichinkasida interstisial to’qima amorf moddali plastinkalardan va tolali strukturalardan tuzilgan. bu yerda fibroblastlar uchramaydi va shu sabablibu strukturalarning hosil bo’lish manbai hamon noaniqligicha qolmoqda. ipak qurti g’umbagida hujayralararo moddada fibroblastlar ko’p bo’ladi. zovarzin (1985) ma’lumotiga ko’ra, ba’zi bir hashoratlar hudayralararo moddasining ayrim joylarida elastaza fermenti kesmalaridan chiqqan tolachalar topilgan. topilgan bu tolachalar umumrtqali hayvonlar siyrak biriktiruvchi to’qimasining elastik tolachalariga juda o’xshaydi. qisqichbaqasimonlar bilan qilich dumlilarning interstisial trofik to’qimalari ham ipak qurti g’umbagininki bilan bir xil. bu o’rinda shuni aytib o’tish kerakki, bo’g’imyoqlilarning fibroblastlari struktura-bioximiyaviy tuzilishiga ko’ra boshqa ko’p hujayrali hayvonlarning fibroblastlariga o’xshaydi. ularda sitoplazmasining membrana organlari, ayniqsa, endoplazmatik to’r (ept) va golji kompleksi yaxshi …

5 / 8

zma metabolik apparatining rediksiyasini kuzatish mumkin. aniqroq qilib aytganda ept sisternasining diametri qisqaradi. golji kompleksi strukturalari joylashgan soha kichrayadi, goplazma zichlashadi va hokazo, ya’ni hujyralarning qar bosqichlarini aks ettiruvchi fibroblast-fibrositlarni ko’plab aniqlash mumkin. zavarzin bayoniga ko’ra, birlamchi og’izlilar, xususan, hashoratlar interstisial to’qimalarining hujayralararo moddlari xuddi umurtqali hayvonlarniki sinari asosiy modda va tolali tuщilmalardan tashkil topgan. tolalar orasida umurtqalilarnikidek kollagen tolachalar topiladi. ular juda aniq-ravshan va bir tartibda bo’ladi. har qaysi tolaning chetlarida ikkitadan keng elektron zich disklar joylashgan bo’ladi. tuban ko’p hujayralilardan, ayniqsa, bulutlar, kovakichlilar va umuman tanasida ikkinchi bo’shlig’i bo’lmaydigan chuvalchanglarning interstisial to’qimalari harakterlidir. ularning interstisial to’qimalari burungi ajdodlarining fagosital tabiatini uyg’otib yuborgan. masalan, to’qima tuzilishi bulmagan bulutlarda rosmana kollagen tolachalar topilgan. ularning o’lchami umurtqalilar va yuqori birlamchi og’izlilarniki bilan deyarli bir xil-66 nm bo’lib chiqdi. nemertin parenximasi hujayralarida juda ko’plab fibroblastlar bilan birga hujayralararo moddalarning murakkab sistemasi mavjud. ular tolali va plastinkasimon mukoproteid tuzilmaga ega bo’ladi. binobarin, ular …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zich biriktiruvchi to’qima"

ma’ruza № 7 zich biriktiruvchi to’qima reja: 1. shakllanmagan va shakllangan zich biriktiruvchi to’qima. 2. paylar, boylamlar, fibroz membrana, plastinkasimon biriktiruvchi to’qima va retikulyar to’qimalarning tuzilishi. tayanch iboralar: fibroblastlar, gistiositlar, plazmatik hujayralar, semiz hujayralar, yog’ hujayralari, retikula hujayrasi, pigment, adventisial hujayralar va perisitlar. shakllanmagan va shakllangan zich biriktiruvchi to’qima, ularning tuzilishidagi farqi, paylar, boylamlar, fibroz membrana, plastinkasimon biriktiruvchi to’qima, retikulyar to’qima, yog’ to’qimasi, ularning tuzilishi va organizmdagi roli. endoteliy hujayralar endoteliy mezodermadan kelib chiquvchi, qavatlar hosil qilib tuzilgan egn mayda qon va limfa kapillyar tomirlardan oshlab to yirik tomirlar hamda yu...

This file contains 8 pages in DOC format (68.5 KB). To download "zich biriktiruvchi to’qima", click the Telegram button on the left.

Tags: zich biriktiruvchi to’qima DOC 8 pages Free download Telegram