ekologik monitoring

DOCX 4 pages 19.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.3 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

8- amaliy mashg‘ulot mavzu: ekologik monitoring reja: 1. ekologik monitoring haqida tushuncha. 2. tabiatni muhofaza qilish ekotizimlarida aerokosmik monitoringdan foydalanish mashg‘ulotning maqsadi: ekologik monitoring maqsadi uning turlari. akademik i.p.gerasimov ta’limoti bo’yicha monitoring turlari haqida ma’lumotlar berish. 1. ekologik monitoring haqida tushuncha monitoringlar uch xil global, regional va lokal yo’nalishda olib boriladi. atrof muhitni global monitoringiga birinchi navbatda butun biosferaning hozirgi holatini ko’zatish ishlari olib boriladi. bunda ko’zatish ishlari ikki qismda abiotik va biotik omillar ta’siri nazorat qilinadi. regional monitoringda esa atrof-muhitga antropogen ta’sirning ijobiy va salbiy oqibatlarini ko’zatish ishlari olib boriladi. lokal monitoringlar global va regional ko’zatish hamda nazorat qilish ishlari olib boriladigan hududlar ichida ya’ni nuqtalarda tashkil qilinadi. monitoring tizimini shakllantirmasdan turib, insonning muhit sharoiti va umuman biosferani asrash murakkab ish hisoblanadi. ekologik monitoringda atrof-muhitni yaxshilash va biosferani musaffo saqlash bo’yicha qator tadbirlarlarni amalga oshirish ko’zda tutiladi, chunki biosferada vujudga keladigan o’zgarishlar asosan inson faoliyati bilan bog’likdir. monitoringda ko’zda …

2 / 4

otoplar jonli organizmlar majmuasi) va planetar harakterdagi, global tizimdagi monitoringlarni o’z ichiga oladi. global tizimdagi monitoringlar bazasini kosmik va hisoblash texnikasi tashkil etadi. misol tariqasida, monitoringning mahalliy vazifasi zararkunandalar populyatsiyasining dinamikasini ko’zatish va ularni ta’qib qilib turish, jumladan katta maydondagi hashoratlarni (u yoki bu turning butun arealida), muhofaza qilinadigan hayvonlar populyatsiyasi harakatini hisobga olish. monitoring o’rmon va dala o’simliklariga hashoratlar tomonidan ko’rsatiladigan zararlarni, ularning vaqtlarini nazorat va tahlil qilish imkoniyatini beradi. ko’zatish nuqtalaridan olingan ayrim ma’lumotlar hisoblash texnikalari yordamida yaxshi tashkil qilinishi kerak. shunday qilib, ekologik monitoring har xil darajadagi zanjirlarni o’z ichiga olishi zarur, jumladan: 1. global (biosfera) moniroting, bu xalqaro hamkorlikda amalga oshiriladi. 2. milliy monitoring, bu har bir davlatning o’zida maxsus tashkil qilingan tashkilotlar tomonidan olib boriladi; 3. hududiy monitoring, bu yirik hududda xalq xo’jaligini o’zlashtirish bo’yicha faol faoliyat ko’rsatilayotgan rayon ekotizimidagi hududda yirik ishlab chiqarish kompleksi barpo etilayotgan bo’lsa; 4. mahalliy (bioekologik) monitoring, aholi yashaydigan mavzelar, …

3 / 4

tiv nurlanish. zaharli moddalar ruxsat etilgan kontsentratsiyasining chegarasi. fizik va biologik ta’sir qiluvchilar (shovqin, allyergenlar va boshqalar). radioaktiv nurlarning oxirgi darajasi. gidrometeo-rologik suv xo’jaligi, sanitariya-epidemologik geotizim (xo’jalik) yo’qolib borayotgan o’sumlik va hayvon turlari tabiiy ekotizim agrotizimi o’rmon ekotizimi. tabiiy ekotizimning funktsional tarkibi va uning buzilishi. o’simlik va hayvonlarning populyatsion haloti. qishloq xo’jaligi ekinlarining hosildorligi. ko’chatlarning hosildorligi. biosfera (global) atmosfera (troposfera va ozon qatlami) gidrosfera o’simlik va tuproq qatlamlari, hayvonot dunyosi radiatsion muvozanat, issiqliqning ko’tarilishi, gazning tarkibi va changlarning ko’payishi. katta daryolar va suv omborlarining ifloslanishi, suv havzalarida suvning aylanishi. tuproq o’simlik qatlamlarining va hayvonot dunyosi global harakteristikasining holati. yirik ko’lamdagi moddalar aylanishida co2 va o2 balanslarining globalligi. xalqaro biosfera stansiyalari bioekologik monitoringli ko’zatishda atrof-muhitning birinchi navbatda inson sog’ligiga ya’ni inson populyatsiyasiga ta’siri ko’zatiladi. bu monitoringning oxirgi maqsadi-insonning hayotini muhofaza qilishdir. bioekologik monitoringning asosiy vazifasi, atrof-muhit bilan aholining sog’ligi o’rtasidagi munosabatlarni ilmiy jigatdan asoslab berishdir. bioekologik monitoringda sanitar-epidemologik xizmati, veterinariya xizmati …

4 / 4

tashqari atrof muhitni shovqin va elektromagnit maydon fizik omillarning salbiy ta’siri (ifloshlanishi) ko’zatiladi. geoekologik monitoringda esa atrof-muhitning geotizimlarida (shu bilan birga tabiiy ekotizimlarda), hamda qayta o’zgargan tabiiy-texnik (agrotizimlar, shahar muhiti, sanoati rivojlangan muhit va hakozo) muhitning o’zgarishlari ko’zatiladi. geoekologik monitoringda tabiiy qo’riqxonalar, qishloq xo’jalik tajriba stantsiyalari, o’rmonchilik tajriba uchastkalarining ma’lumotlaridan foydalaniladi. biosferali monitoringning vazifasi-butun biosferada kechayotgan jarayonlarni ko’zatish, nazorat qilishdan iborat bo’lib, tabiat bilan inson o’rtasidagi munosabatlar ta’sirining ham ijobiy, ham salbiy natijalarini aniqlashdan iboratdir. ekologik monitoringda yer su’niy yo’ldoshlari tizimidan foydalanish. hozirgi paytda fan-texnikaning zamonabiy taraqqiyoti tufayli yerning suniy yo’ldoshlari yordamida ko’plab meteorologik o’lchamlar va asosiy iqlimiy tavsifnomalarni o’lchash mumkin bo’lib qoldi. amalda mavjud hamda rivojlanayotgan yer suniy yo’ldoshlari tizimining imkoniyatlarini yer iqlimi hamda iqlim tizimi holatlari, haqida yanada aniqroq maqsadlarga yo’naltirish uchun u yoki bu o’lchamlarni tashkillashtirishda yer suniy yo’ldoshlari tizimi faoliyatini quyidagi ko’rinishlarga ajratish mumkin: 1. meteorologik o’lchamlar va boshqa ma’lumotlarni olishda yer ustki ko’zatuv vositalari mavjud …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik monitoring"

8- amaliy mashg‘ulot mavzu: ekologik monitoring reja: 1. ekologik monitoring haqida tushuncha. 2. tabiatni muhofaza qilish ekotizimlarida aerokosmik monitoringdan foydalanish mashg‘ulotning maqsadi: ekologik monitoring maqsadi uning turlari. akademik i.p.gerasimov ta’limoti bo’yicha monitoring turlari haqida ma’lumotlar berish. 1. ekologik monitoring haqida tushuncha monitoringlar uch xil global, regional va lokal yo’nalishda olib boriladi. atrof muhitni global monitoringiga birinchi navbatda butun biosferaning hozirgi holatini ko’zatish ishlari olib boriladi. bunda ko’zatish ishlari ikki qismda abiotik va biotik omillar ta’siri nazorat qilinadi. regional monitoringda esa atrof-muhitga antropogen ta’sirning ijobiy va salbiy oqibatlarini ko’zatish ishlari olib boriladi. lokal monitoringlar ...

This file contains 4 pages in DOCX format (19.3 KB). To download "ekologik monitoring", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik monitoring DOCX 4 pages Free download Telegram