urchitish usullari

DOCX 10 pages 3.8 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

8.1-mavzu:urchitish usullari.urchitish usullari klassifikasiyalari. reja: 1. chorvachilikda urchitish usullari va uni o’rni 2. chorvachilikda turlararo duragaylash 3. geterozis xodisasi va undan chorvachilikda foydalanish urchitish usullari deb ma’lum zootexniya vazifasini bajarish maqsadida hayvonlarni turiga, zotiga va liniyasiga qarab juftlash sistemasiga aytiladi. zootexniya fanida urchitish uchga: toza (sof) zotli urchitishga, chatishtirish (zotlararo), duragaylashga (turlar aro) bo’linadi. ba’zi olimlar tizimli urchitish usulini ham aloxida ajratishni taklif qiladilar. bir zotga kiruvchi erkak va urg’ochi o’zaro juftlanib nasl olinadi. ulardan tug’ilgan bolalar ham shu zoti bo’yicha toza-zotli deb xisoblanadi. masalan: qora-ola zot sigiri shu zot buqasi bilan juftlanib nasl olinishiga, qorako’l qo’yi, shu zot qo’chqori bilan, erkak va urg’ochi yirik oq cho’chqa zoti o’zaro juftlanishiga toza zotli urchitish deyiladi. hayvonlarning toza zotli ekanligi nasl-nasab shajarasidagi yozuvlarga qarab aniqlanadi. agar hujjatlar yo’qolgan bo’lsa, unda hayvonlarni maxsus komissiya-ularning konstitusiyasiga, mahsulot yo’nalishi va uning darajasiga qarab toza zotli hayvonlar safiga o’tkazishi mumkin. sof zotli urchitishda bir xil irsiyatga …

2 / 10

, uy cho’chqasini yovvoyi cho’chqa bilan juftlansa bunga duragaylash deyiladi. yuqoridagi usullar o’zaro bog’liq bo’lib xilma-xil chorvachilik tarmoqlarida to’xtovsiz qo’llaniladi. yangi hayvon zotlarini yaratish ko’pincha chatishtirish usullari yordamida amalga oshirilsa, mavjud zotlarni mustahkamlash vqa yanada takomillashtirish toza zotli urchitish usuli bilan amalga oshiriladi. toza zotli urchitishning asosiy maqsadi zotning qimmatli xususiyatlarini saqlash va yanada takomillashtirishdan iboratdir. mana shu vazifani amalga oshirishda quyidagi talablar muhim ahamiyatga egadir. 1.yosh hayvonlarni maqsadga muvofiq tarbiyalash, hayvonlar uchun kerakli bo’lgan oziqlantirish va saqlash sharoitlarini yartish; 2. naslga qoldirayotgan har bir hayvonni to’g’ri tanlash; 3. zotning ko’p sonli bo’lishi va keng tarqalishini ta’minlash; 4.zot ichida ekologik guruhlar, mintaqaviy xillar, tizim va oilalar yaratish; 5. to’xtovsiz tanlash va juftlashni olib borish va hakozo. toza zotli urchitishda progress zot ichidagi hayvonlarning irsiy jihatdan bir xil bo’lmasligiga, ya’ni o’zgaruvchanlikning katta bo’lishiga asoslanadi. masalan mahalliy zebusimon sigirlarda sut mahsuloti 600 kg dan 1500 kg gacha o’zgarsa, qora-ola zotli sigirlarda bu …

3 / 10

nikonovskoy” zavodida va leningrad oblastidagi “lesniy” 6100-6400 kg dan. toshkent viloyatining "chinoz" naslchilik zavodida 5500 kg ga yakin sut olingan. oltoy o’lkasida "ovsevod" naslchilik zavodida har bir oltoy zotli mayin junli qo’yidan o’rtacha 8,2 kg dan jun olingan. qorako’l ko’ylarini urchituvchi ko’pgina naslchilik zavodlarida har 100 bosh sovliqdan o’rtacha 150-160 ta qo’zi, har bir qo’ydan 3,5-4,0 kg jun olingan. toza zotli urchitish eng yuqori mahsuldorli rekordist hayvonlar yaratiladi. masalan: vena laqabli yaroslav zot sigiri bir kunda 82,1 kg sut, 72 nomerli stavropol zotli mayin junli qo’chqor 30,1 kg jun, yirik oq urg’ochi cho’chqa bir tug’ishda 32 ta cho’chqa bolasi bergan. toza zotli urchitish har xil tanlash va juftlash usullari yordamida amalga oshiriladi. toza zotli urchitishda hayvon sifatini baholash uchun zot andozasi bilan taqqoslaydilar. zot andozasi - hayvonlarni mahsuldorligi, tana tuzilishi, kelib chiqishi bo’yicha tanlashdagi minimal talabni ko’rsatadi. bonitirovka paytida hayvonlarning ko’rsatkichlari andoza bilan solishtirilib unga baho yoki sinf beriladi. davlat …

4 / 10

asoslarini ishlab chiqarishda rus olimlaridan p.a.duboviskiy, m.m.shepkin, ye.a.bogdanov, n.a.yurasov, da.kislovskiy, m.f.ivanov, v.o.vitt va boshqalar katta hissa qo’shdilar. ye.a.bogdanov fikricha tizimli urchitishda mashxur hayvonni ajratib, undan bir necha bo’g’in davomida qarindoshlik juftlash va tanlash yordamida o’ziga o’xshash avlodlarni olish ko’zda tutilgan. ye.a.bogdanov tizim, zot ichidagi eng yaxshi hayvonlarni o’z ichiga oladi va uning uchun "mikrozot" deb xisoblash mumkin degan edi. d.a.kislovskiy tizimli urchitishning moxiyati zot ichida o’zgaruvchanlikni cheklab, uni har xil sifatli guruhlarga ajratish yordamida zotning tarkibini tuzishdan iborat degan edi. m.f.ivanov tizimda yetishmayotgan xususiyatini, boshqa qarindosh bo’lmagan hayvonlardan o’tkazishni tavsiya qilgan edi. shunday qilib tizimdagi belgilar, zot belgilariga o’xshash bo’lib, shu bilan birgalikda undan qarindoshlik darajasi, o’ziga xos tipi, yosh hayvonlarni tarbiyalash va juftlash sistemasi bilan farq qilib turadi. tizimli urchitish boshqa xil urchitish usullari - chatishtirish va luragaylashda ham muhim ahamiyatga egadir. tizimlar yaratish, yangi zotlar yaratishda ham muhim ahamiyatga ega, chunki faqat tizimlar bo’lgan taqdirda yangi tipdagi hayvonlar …

5 / 10

914 3,91 34 3439 4,04 bor 6 4710 4,5 27 4029 3,95 turlararo duragaylash. urug’dosh bo’lgan hayvon turlarini o’zaro juftlashtirish duragaylash nomi bilan yuritiladi. ulardan olingan avlodlar duragay deyiladi. jumladan, qoramollar bilan zebularni juftlashtirish yoki qoramollar x qo’toslarni, qoramol x bizonlarni duragaylash va hokazo. duragaylash mahsuldorli, hayotchan va kuchli hayvonlarni olish va yangi zot yaratish maqsadida qo’llaniladi. duragaylarni biologik xususiyatlari zotlararo chatishmalarga ko’p tomonlama o’xshash bo’lsalarda, ammo ular duragaylarda kuchliroq ifodalanadi. birinchi duragay avlodning nasl sifatlari ota va onalarinikiga nisbatan o’zgarib ketadi hamda chatishmalarnikiga ko’ra yanada o’zgaruvchan bo’ladi. duragay kuchi (geterozis) birinchi avlodda kuchliroq namoyon bo’lib, ikkinchi avlodda tezroq so’nadi. ayrim duragay avlodlarda bola yaratish xususiyatlari buziladi. bu ayniqsa, qoramolchilikdagi duragailashda kuzatiladi. jumladan, qoramollarni qo’toslar bilan duragaylashda olingan duragay avlodlarning faqat urg’ochilari pushtdor. erkak duragaylarning birinchi, ikkinchi va hattoki uchinchi avlodlarida sperma hosil bo’lish jarayonlari buzilishi tufayli ularda bodapatish xususiyatlari so’ngan. yoki sterilli bo’ladi. xuddi, shuningdek, qoramollar bilan zubr, banteng …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urchitish usullari"

8.1-mavzu:urchitish usullari.urchitish usullari klassifikasiyalari. reja: 1. chorvachilikda urchitish usullari va uni o’rni 2. chorvachilikda turlararo duragaylash 3. geterozis xodisasi va undan chorvachilikda foydalanish urchitish usullari deb ma’lum zootexniya vazifasini bajarish maqsadida hayvonlarni turiga, zotiga va liniyasiga qarab juftlash sistemasiga aytiladi. zootexniya fanida urchitish uchga: toza (sof) zotli urchitishga, chatishtirish (zotlararo), duragaylashga (turlar aro) bo’linadi. ba’zi olimlar tizimli urchitish usulini ham aloxida ajratishni taklif qiladilar. bir zotga kiruvchi erkak va urg’ochi o’zaro juftlanib nasl olinadi. ulardan tug’ilgan bolalar ham shu zoti bo’yicha toza-zotli deb xisoblanadi. masalan: qora-ola zot sigiri shu zot buqasi bilan juftlanib nasl olinishig...

This file contains 10 pages in DOCX format (3.8 MB). To download "urchitish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: urchitish usullari DOCX 10 pages Free download Telegram