alisher navoiy 3

PPT 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425357788_60366.ppt reja: www.arxiv.uz www.arxiv.uz a l i s h e r n a v o i y (1441 - 1501) ulug’ o’zbek shoiri, mutafakkiri va davlat arbobi. g’arbda chig’atoy adabiyotining buyuk vakili deb qaraladi, sharqda “nizomi millati va d-din” (din va millatning nizomi) unvoni bilan ulug’lanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz hayot yo’li asl ismi nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. she’r zavqi va iste’dodi erta uyg’ongan. bolalikdayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. sayyid hasan ardasher, pahlavon muhammad kabi ustozlardan ta’lim olgan, abdurahmon jomiy bilan ijodiy hamkorlikda bo’lgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz hayot yo’li navoiy 1469 yilgacha temuriylar orasidagi ichki nizolar sababli hirotdan yiroqroqda yashagan. husayn boyqaro xuroson taxtiga o’tirgach (1469), navoiy hayoti va ijodida yangi bosqich boshlanadi, muhrdorlik (1469) mansabiga, vazirlik (1472) …

4-65) tuzgan edilar, so’ngra “badoyiul-bidoya” (“go’zallikning boshlanishi”), “navodirun-nihoya” (“nodirliklar nihoyasi”) nomli devonlar (1470-yillar) tartib berilgan. lirik merosi umumiy hajmi 50000 misradan ortiq “xazoyinul-maoniy” nomli to’rt devon (1491-1498)ga jamlangan. navoiy she’riyatining mavzular doirasi keng, janrlar ko’lami (16) xilma-xil. g’azallari “oshiqona, orifona, rindona” (shayxzoda) sifatlar bilan o’rganiladi. g’azallarida insoniy muhabbat, ilohiy ishq bilan uyg’un holda ulug’lanib, “majoz - haqiqat ko’prigi” aqidasiga amal qilingan. alisher navoiy she’riyatidagi zohiriy ma’no yangiliklari bilan birga botiniy sifatlarni ham o’rgangandagina ularni idrok etishga erishish mumkin. “nazmul-javohir” (1485) hazrat alining “nasrul-laoliy” asarining turkiy nazmga solingani bo’lib, 266 ruboiydan iborat bu asarda ahloqiy-ta’limiy qarashlar o’z aksini topgan. o’r fa shida (3-fond) www.arxiv.uz www.arxiv.uz lirik merosi navoiyga mansub 24 asarning 254 qo’lyozmasi saqlanadi, undan ko’pchiligi devonlarning nusxalari. navoiy devonlari prof. h.sulaymon tomonidan yig’ilib, tasnif etilgan. “ilk devon” sankt-peterburgdagi saltikov-shedrin kutubxonasida (inv.564) saqlanadi. “navodirun-nihoya” o’r fa shi (inv.1995) dagi nusxalari nihoyatda nodir bo’lib, ular navoiy davrida hirotda sulton ali mashhadiy (1487), …

ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ilmiy, ma’rifiy, ahloqiy va estetik munosabati aks ettirilgan. podshoh bilan ulusning insonlik nuqtai nazaridan ayirmasiz, farqsizligini, podshohning hunar, axloq, adl, insof, mantiq, taqvo yo’lida ulusdan o’ta olmaganini anglatish bilan o’zining adolatli shoh haqidagi qarashlarini anglatadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz nasriy asarlari navoiy merosining salmoqli qismi nasriy asarlardan iborat. ular ijtimoiy-siyosiy, axloqiy-ta’limiy va ilmiy-falsafiy yo’nalishdadir. “mahbubul-qulub”(1500-01) navoiyning so’nggi yirik asari bo’lib, unda ulug’ mutafakkir adibning hayoti davomidagi kuzatishlari, to’plagan boy tajribasi o’z yuqori darajasida aksini topgan. uch qismdan iborat bu asarda “soriun-nosning af’ol va ahvolining kayfiyati” (1), axloqiy muammolar (2), “mutafarriqa favoyid va amsol surati” (3) masalalari ifodalangan. “xamsatul-mutahayyirin”(“besh hayrat”,1494) asarida ustozi va do’sti abdurahmon jomiy, uning hayoti lavhalari, tariqati, yozishmalari, asarlari haqida hayratomuz hikoyalar keltiriladi. “holoti sayyid hasan ardasher” (1488-89), “holoti rahlavon muhammad”(1493) asarlari manoqib-holot yo’nalishida bo’lib, ularda shoirga ustozlik qilgan buyuk shaxslar hayoti, faoliyati yoritilgan. “munshaot” (1498-99) navoiyning maktublari to’plami (jami 88 ta xat) bo’lib, ular sog’inchlik xatlari, navro’z …

sulolasiga mansub ijodkor shoh va shahzodalar haqidagi ma’lumotlar jamlangan. navoiy “muhokamatul-lug’atayn” asarini o’z zamonidagi turkiy lahjalar, ziyolilar nutqi, badiiy va ilmiy asarlarning leksik-grammatik xususiyatlarini forsiy til xususitlari bilan qiyoslashga bag’ishladi. jonli xalq tilida qo’llanilgan ko’plab so’zlarni asarga kiritib, adabiy tilda qo’llanilishiga sababchi bo’ldi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ilmiy-filologik merosi fors va turk tillarida yaratilgan eng yirik va e’tiborli asarlarga murojaat qildi, shoir va olimlarni til istiqloli uchun kurashga chorladi. aruz nazariyasiga bag’ishlangan “mezonul-avzon”(1492) asarida arab va fors aruzi qoidalarini turkiy tilda aniq va ravon tushuntirdi. turk yozma va og’zaki she’riyati namunalarining vazn xususiyatlarini o’rgandi. turkiy aruz tabiatini yoritish bilan birga turk she’riyati murakkab aruz tizimini boyitganini anglatdi. bahrlar va doiralar haqidagi tasavvurni kengaytirdi. to’qqizta yangi vazn va she’riy shaklni aniqladi. turklik tarixida ilk bor milliy vazn haqidagi qarashlarni ilgari surdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy 3"

1425357788_60366.ppt reja: www.arxiv.uz www.arxiv.uz a l i s h e r n a v o i y (1441 - 1501) ulug’ o’zbek shoiri, mutafakkiri va davlat arbobi. g’arbda chig’atoy adabiyotining buyuk vakili deb qaraladi, sharqda “nizomi millati va d-din” (din va millatning nizomi) unvoni bilan ulug’lanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz hayot yo’li asl ismi nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. she’r zavqi va iste’dodi erta uyg’ongan. bolalikdayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. sayyid hasan ardasher, pahlavon muhammad kabi ustozlard...

PPT format, 1.7 MB. To download "alisher navoiy 3", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy 3 PPT Free download Telegram