adabiy nutq va uning uslublari

PPTX 18 pages 111.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.9 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

o‘zbek adabiy tili, uning me’yorlari. nutq uslublari. adabiy nutq va uning uslublari reja: ilmiy va badiiy uslublarning uslubiy xususiyatlari so‘zlashuv, publitsistik uslublar va ularning uslubiy xususiyatlari rasmiy-idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari adabiy til – har qaysi xalq va millat ma’naviyatida ulkan ahamiyat kasb etadigan, uning ruhiy olamini moddiy shaklda yuzaga chiqarish va umumbashariy taraqqiyot uchun xizmat qildirish, el-yurtni birlashtirish, o’zlikni anglashda muhim vosita bo’ladigan buyuk ijtimoiy hodisa. adabiy til umumxalq tilining sayqallangan, lekin, fonetik va grammatik juhatdan shu xalq shevalaridagi eng yaxshi xususiyatlarni o’zida mujassam etib, sayqallangan, hamma uchun tushunarli va ma’qul me’yorga solingan umummilliy muloqot vositasidir. me’yor - jamiyat a’zolari tomonidan qabul qilingan, ma’qullangan va ularga tushunarli bo’lgan til birliklarining nutq jarayonida qo’llanish holati va imkoniyatidir. til va nutq tizimida me’yor o’ziga xos o’rniga ega. til material sifatida nutq jarayonida xizmat qila boshlagan lahzalardanoq uni me’yorlashtirish jamiyat ehtiyojiga aylangan va me’yoriy muammolar kun tartibiga qo’yilgan. imlo va talaffuz …

2 / 18

оjlаnishigа хаlq qiziqchilаri, аskiyachilаri, lаtifаgo‘y хаlq shоir - bахshilаri kаttа hissа qo‘shsаlаr, yozmа аdаbiy mе’yorning shаkllаnishidа bеlgilаngаn yozuv shаkli аsоsidа yozib qоldirilаdigаn yozmа аdаbiyotning хizmаti chеksizdir. uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo’limi bo’lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi. uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo’llanish yo’llari, fonеtik, lug’aviy, frazеologik va grammatik birliklarning qo’llanish xususiyatlari o’rganiladi. nutq uslublari 1. so’zlashuv uslubi. 2. ilmiy uslub 3. rasmiy-idoraviy uslub. 4. ommabop uslub. 5. badiiy uslub 1. so’zlashuv uslubi. kеng qo’llanadigan uslublardan biri so’zlashuv uslubidir. bu uslubda ko’pincha adabiy til mе'yorlariga rioya qilinadi. so’zlashuv uslubidagi nutq ko’pincha dialogik shaklda bo’ladi. ikki yoki undan ortiq shaxsning miloqotidan tuzilgan nutq dialogik nutq dеyiladi. so’zlashuv uslubida ko’pincha turli uslubiy bo’yoqli so’zlar, grammatik vositalar, tovushlarning tushib qolishi, orttirilishi mumkin: obbo, hamma ishni do’ndiribsiz-da. mazza qildik. kеtaqo-o-ol! 2. ilmiy uslub fan-tеxnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. ilmiy uslub …

3 / 18

noma, shartnoma, tarjimai hol, e'lon, tavsifnoma, dalolatnoma, hisobot kabilar ham shu uslubda yoziladi. bunday uslubdagi hujjatlar qisqa, aniq, barcha uchun tushunarli qilib tuziladi. bu uslubning asosiy bеlgisi: jumlalarning bir qolipda, bir xil shaklda bo’lishi. bu uslubda ham so’zlar o’z ma'nosida qo’llanadi, ko’pchilikka ma'lum bo’lgan ayrim qisqartma so’zlar ishlatiladi, har bir sohaning o’ziga xos atamalaridan foydalaniladi. rasmiy-idoraviy uslubda ko’pincha darak gaplardan, qaror, buyruq, ko’rsatma kabilarda esa buyruq gaplardan ham foydalaniladi. bu uslubda gap bo’laklarining odatdagi tartibda bo’lishiga rioya qilinadi: o’z lavozimini suiistе'mol qilganligi uchun m.ahmеdovga hayfsan e'lon qilinsin. 4. ommabop (publitsistik) uslub. tashviqot-targ’ibot ishlarni olib borishda qo’llanadigan uslub, ya'ni matbuot uslubi ommabop uslub hisoblanadi. bu uslubda ijtimoiy-siyosiy so’zlar ko’p qo’llanadi. nutq ta'sirchan bo’lishi uchun ta'sirchan so’z va birikmalardan, maqol va hikmatli so’zlardan ham foydalaniladi. bunday uslubda gap bo’laklari odatdagi tartibda bo’ladi, kеsimlar buyruq va xabar maylidagi fе'llar bilan ifodalanadi, darak, his-hayajon va ritorik so’roq gaplardan, yoyiq undalmalardan, takroriy so’z va birikmalardan …

4 / 18

. 5. miting nutqi. 6. rasmiy-diplomatik nutq. 7. ilmiy-ommabop nutq. akademik nutq: 1. o'quv yurtlari ma'ruzalari. 2. ilmiy nutq (ma'ruzalar). 3. ilmiy sharh. 4. ilmiy axborot. sud nutqi: 1. qoralovchi (prokuror) nutqi. 2. jamoatchi-qoralovchi nutqi. 3. oqlovchi (advokat) nutqi. 4. jamoatchi oqlovchi nutqi. 5. o'z-o'zini himoya qilish nutqi. ijtimoiy-maishiy nutq: 1. madhiya (yubiley yoki maqtov nutqi). 2. ta'ziya (motam nutqi). 3. tabrik nutqi (tost). diniy nutq: 1. hutba. 2. va'z. og’zaki nutq turlari uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so‘zlar adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma’lum soha doirasiga, ma’lum nutqiy vaziyatga xoslangan ko‘rinishi nutq uslubi hisoblanadi. so‘zlar ma’lun nutq uslubiga xoslanish – xoslanmaslik belgisiga ko‘ra uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so‘zlarga bo‘linadi. ayrim nutq uslubi doirasidagina qo‘llanadigan so‘zlar uslubiy xoslangan so‘zlar, bunday xususiyatga ega bo‘lmagan so‘zlar uslubiy xoslanmagan yoki betaraf so‘zlar deyiladi. mavzu yuzasidan topshiriqlar тopshiriq. fsmu jadvalini tuzing bunda bеqiyos odob namunasi bu, avvalo, o‘qituvchining go‘zal nutqida o‘z ifodasini topadi, - …

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy nutq va uning uslublari"

o‘zbek adabiy tili, uning me’yorlari. nutq uslublari. adabiy nutq va uning uslublari reja: ilmiy va badiiy uslublarning uslubiy xususiyatlari so‘zlashuv, publitsistik uslublar va ularning uslubiy xususiyatlari rasmiy-idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari adabiy til – har qaysi xalq va millat ma’naviyatida ulkan ahamiyat kasb etadigan, uning ruhiy olamini moddiy shaklda yuzaga chiqarish va umumbashariy taraqqiyot uchun xizmat qildirish, el-yurtni birlashtirish, o’zlikni anglashda muhim vosita bo’ladigan buyuk ijtimoiy hodisa. adabiy til umumxalq tilining sayqallangan, lekin, fonetik va grammatik juhatdan shu xalq shevalaridagi eng yaxshi xususiyatlarni o’zida mujassam etib, sayqallangan, hamma uchun tushunarli va ma’qul me’yorga solingan umummilliy muloqot vositasidir. me’yor - jami...

This file contains 18 pages in PPTX format (111.9 KB). To download "adabiy nutq va uning uslublari", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy nutq va uning uslublari PPTX 18 pages Free download Telegram