inson va shaxs

DOCX 10 pages 32.6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.6 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

№-7. mavzu: ison va shaxs. reja 1. inson qadri va shaxs mas’uliyati. 2. irsiyat, ruhiyat, ma’naviyat. 3. inson tabiati va allohning inoyatlari. 4. odob, axloq, ma’naviyat. tayanch iboralar: inson qadri, shaxs mas’uliyati, irsiyat, ruhiyat, ma’naviyat, inson tabiati, odob, axloq. inson va maymun orasida qanday farq bor? marksizm asoschilari taxminiy mulohazalarga tayanib, maymunni bevosita insonga ajdod qilib ko‘rsatdilar. bu faraz na mantiqiy, na ilmiy-amaliy ishonchli dalillar topmadi. ammo shunday bo‘lsa ham biz allohning bu ikki maxluqi orasida muayyan nisbat bor deb o‘ylaymiz. maymun allohning xalifasi bo‘lmish insonga ibrat uchun yaratilgan. darhaqiqat, ular-o‘xshash. qo‘l, oyoq, bosh... yirik maymunlar jussasi ham, ikki oyog‘ida yura olishi ham insonga monand. faqat maymun har qanday hayvonot dunyosining vakili kabi instinktga bo‘ysunib, o‘ysiz yashaydi. men bu dunyoga nima vazifa bilan keldim, deb o‘ziga-o‘zi savol bermaydi.unda or-nomus, hayo-andisha, imon-diyonat yo‘q. bu narsalarni hech kim maymundan kutmaydi ham. xalqimiz taqlidchini bejiz maymunga o‘xshatmaydi. chunki har bir inson o‘z mustaqil …

2 / 10

mumkin. huquqshunoslar tilida "jismoniy shaxs" va "huquqiy (yuridik) shaxs" tushunchalari mavjud. xuddi shunga monand ma’naviyat nuqtai nazaridan ham shaxs tushunchasi ikki holatni ko‘zda tutadi. birinchisi, biz har bir insonga shaxs sifatida yondoshuvimiz zarurati. chunki har bir insonning shaxs bo‘lish imkoniyati bor. bu imkoniyat unga yaralishdan xoliqi olam tomonidan berilgan. shundan kelib chiqib, biz har bir insonga shaxs deb qarashimiz joiz, zohiriy ko‘z bilan boqib, undan xatolar izlashimiz, unda ma’naviy noqislik ko‘rishimiz inson odobiga, ma’naviyat talablariga xilofdir. ba’zan dilidagi yashirin xazinani necha yillar inson o‘zi bilmaydi, unga tashqaridan ko‘z tashlab, biz qaydan bilamiz. ayni shu o‘rinda qadr tushunchasiga to‘xtalib o‘tish joiz. qadr o‘zlikni anglash jarayonida paydo bo‘ladi. «men alloh tomonidan yer yuzida, xalifa etib yaratilganman», deb o‘zlikni anglab yetish -o‘z qadrini to‘g‘ri baholashning poydevoridir. allohga ishongan odam tangrining vahiysiga ham ishonadi, demak, yuqoridagi so‘zlarni haqiqat deb qabul qiladi. ikkinchidan, o‘z qadrini anglab yetish barobarida inson o‘zga insonlar ham yer yuzida xalifa …

3 / 10

mon, ilm va amal darajalarida anglab yetilishi mumkin. borliq haqiqatiga o‘z nisbatini to‘g‘ri anglab yetmagan va komil e’tiqod hosil etmagan inson hanuz g‘ofildir. imon darajasida barcha mavjudot qadri alloh in’omi sifatida, barcha inson qadri imkon (potensiya) darajasida namoyon bo‘lsa, ilm darajasi har bir muayyan inson va ashyo qadri haqida aniq bilimlar hosil qilish bilan bog‘liq bo‘ladi. o‘zligini anglash darajasi, borliqning mohiyatini anglash yo‘lidagi ijtihodi va amaliy faolligi bilan bog‘liq ravishda insonning insondan farqi, har bir insonning kechagi holatidan bugungi holati orasidagi farq doimiy o‘zgarib boradi. uchinchi, eng yuksak va mas’uliyatli daraja — amal. bu juda qiyin savdo. bilish va amal qilish orasida yana necha qayta ilmga qaytiladi, qayta tahlil etiladi, har safar chuqurroq anglab yetib boriladi. va amal riyozatini chekishda mehrgina ko‘mak bera oladi. mehrsiz na imon baquvvat bo‘ladi, na amal riyozatiga inson bo‘y beradi. ammo insonning fazilatlariga qarab (imon-e’tiqodi, ilmi, amaliy ko‘nikmalari, axloqiy sifatlari va hokazolarga ko‘ra) qadrlanishi o‘z …

4 / 10

. ammo, bilib qo‘yish kerakki, inson iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy maydonda doimo bir xil qadr topavermaydi. inson ma’naviy kamolotini belgilovchi omillardan biri uning ushbu uch yo‘nalishda o‘z qadrini uyg‘un saqlay bilishi bilan ham belgilana di. ma’naviy kamolotni faqat ma’naviyat yo‘nalishida o‘z qadrini yuksaltira bilish deb tasavur etish bir yoqlamalikdir. borliq o‘zi tavhidni (yagonalikni) taqozo etadi. bu yagonalikda eng ibtidoiy makonda siljish harakatidan eng oliy ma’rifat yo‘llarigacha bir paytning o‘zida mavjud. faqat insoniy mantiqning muayyan darajada chekli ekanligi bois, biz tasavvur etgan zamon va makonda har bir narsa-hodisaning har bir holati kamolotning muayyan bosqichi doirasi da tasavvur qilinadi. allohning barcha kitoblarida uqtirilgan, ajdodlarimiz asrlar davomida anglab etgan va imon keltirgan borliq haqiqati tavhid haqiqatidir. «tavhid» so‘zining ma’nosi yagonalik va yaxlitlik, ya’ni milliy ma’naviyatimiz talqiniga ko‘ra, dunyodagi jonli va jonsiz, harakatda va sokinlikda ko‘ringan, o‘tmish, bugun va kelajakka oid narsa va hodisalarning o‘zaro uzviy bog‘liqligi, yagona manba va maddaga oidligi, uyg‘unligi va …

5 / 10

, xoliqi olamning bizning ibodatimizga ehtiyoji yo‘q. mo‘min kishi besh vaqt namozda ruhan poklanadi, ma’naviyat nuqtai nazaridan, namoz har bir musulmonning o‘z qilgan ishlari, qo‘ygan qadamlari uchun yagona alloh oldida sarhisobidir. har bir sajdaga bosh qo‘ygan inson haq oldida yuzma-yuz turib, bugun men borliq haqiqati oldidagi mas’uliyatimni qanday ado etdim, deb o‘z ko‘ngli oldida hisob beradi. sababi, uning ko‘ngli yagona haqning makonidir.o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidentimizi o‘z mavqeyi va maqomidan kelib chiqib, doimo bir narsani bizga yurtdoshlariga ta’kidlashdan charchamaydi. har bir inson «o‘z mustaqil fikriga, sobit e’tiqodiga, o‘zi tayanib yashaydigan hayotiy milliy qadriyatlariga, shakllangan dunyoqarash va mustahkam iroda» ga, ya’ni bir so‘z bilan aytsak, mustaqil ma’naviyatiga ega bo‘lmog‘i kerak [footnoteref:2]. [2: ислом каримов. асарлари. 7-жилд.-б.86.] ma’naviyat insonning har bir xatti-harakatida o‘z ifodasini topadi. uning yashash tarzi, qilgan ishlari, yaratgan asari, mehnatining natijalari atrof-voqelikka munosabati barchabarchasi inson ma’naviyatining ko‘zgusidir. olimning kashfiyoti, shoirning she’ri, bastakorning musiqasi ma’naviy dunyo darakchilaridir. ammo did bo‘lmasa, idrok …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson va shaxs"

№-7. mavzu: ison va shaxs. reja 1. inson qadri va shaxs mas’uliyati. 2. irsiyat, ruhiyat, ma’naviyat. 3. inson tabiati va allohning inoyatlari. 4. odob, axloq, ma’naviyat. tayanch iboralar: inson qadri, shaxs mas’uliyati, irsiyat, ruhiyat, ma’naviyat, inson tabiati, odob, axloq. inson va maymun orasida qanday farq bor? marksizm asoschilari taxminiy mulohazalarga tayanib, maymunni bevosita insonga ajdod qilib ko‘rsatdilar. bu faraz na mantiqiy, na ilmiy-amaliy ishonchli dalillar topmadi. ammo shunday bo‘lsa ham biz allohning bu ikki maxluqi orasida muayyan nisbat bor deb o‘ylaymiz. maymun allohning xalifasi bo‘lmish insonga ibrat uchun yaratilgan. darhaqiqat, ular-o‘xshash. qo‘l, oyoq, bosh... yirik maymunlar jussasi ham, ikki oyog‘ida yura olishi ham insonga monand. faqat maymun har qanday...

This file contains 10 pages in DOCX format (32.6 KB). To download "inson va shaxs", click the Telegram button on the left.

Tags: inson va shaxs DOCX 10 pages Free download Telegram