urug’lanish

DOC 6 стр. 58,5 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 58,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

7-mavzu «urug’lanish.» reja: 1. urug’lanish morfologiyasi. 2. sun’iy urug’latish 3. partenogenez tayanch iboralar: otalanishning tarifi, mohiyati, urug’lanish xillari, tashqi urug’lanish, ichki urug’lanish, urug’lanish morfologiyasi, akrosomli ip, mikropile, otalanish pardasi. ma’ruza uslubi: bayon, rangli jadvallar va elektron animasiyalardan foydalanish; savol-javob. ko’rgazmali jihozlar: ma’ruza matni, rangli jadvallar, elektron animasiyalari, videoproyektor, demonstrasiya ekrani. ma’ruza matni: jinsiy hujayralar qayerda - ona organizmidami yoki undan tashqaridami qo’shilishiga qarab urug’lanish ikki xil bo’ladi: 1. tashqi 2. ichki tashqi urug’lanishda jinsiy hujayralar suv muhitida qo’shiladi. ichki urug’lanishda esa spermatozoid tuxum bilan urg’ochining namlangan jinsiy yo’llarida qo’shiladi. birinchi holda embrionning rivojlanishi hamma vaqt suvda, ikkinchisida - ona organizmining ichida yeki undan tashqarida bo’ladi. bu tuxum qo’yuvchi formalarga xos bo’ladi. urug’lanishning muvaffaqiyatli chiqishini belgilovchi asosiy sharotlardan biri qo’shilishga tayergarlik yeki boshqacha qilib aytganda jinsiy hujayralarning yetilganligidir. spermatozoidlar yetilish va shakllanish prosesslarini to’la tamomlagandan keyin urug’lanishga qobiliyatli bo’ladi vaqobiliyatini ular qaysi turga mansubligiga va qaysi sharoitda bo’lishiga qarab turli vaqt …

2 / 6

xossalariga ham taalluqli bo’lgan xiyla murakkab moslanishlar bilan qo’shiladi. bu moslanishlar juda xilma-xildir va organizmning barcha oldingi evolyusiyasi bilan bog’liqdir.masalan,miya qobiqlar bilan qoplangan xashoratlarda akula tuxumlarida spermatazoid utishi uchun maxsus teshikcha - mikropile buladi. ninatanlilarni tuxumlarining qobig’i studenli (o’uyuo’lashib qotib qolgan) moddali bo’ladi. bu oro’ali spermatazoid istagan nuqtadan ichkariga kira olish mumkin. urug’lanmagan tuxum bilan yaqinlashgan vaqtda spermatazoidda akrosoma joylashgan vakuolaning devori yoriladi va ingichka akrosomali ip chiqadi. akrosomli ipning uzunligi tuxumning studenli qobig’ining qalinligiga to’g’ri keladi. akrosomli ipning tuxumning yuzasi bilan yendoshgan joyda bu ip atrofida urug’lanish bo’rtmachasi hosil bo’ladi va ip spermatozoid boshchasining oldingi qismi sifatida tuxum ichiga kiradi. akrosomdagi o’zgarishlar kuzatiladi. akrosomli ipning roli to’la aniq emas: aktiv harakatini to’xtatgandan keyin spermatozoidning tuxum ichiga siljishi akrosomli ip bilan bog’liq emas. ehtimol u tuxum qobig’ini eritib yuboradigan modda saqlashi mumkin. mikropilening va ehtimol urug’lanish bo’rtmachasining hosil bo’lishi bilan spermatozoidning tuxum hujayrasiga kirishi osonlashadi. ular uchrashganda esa spermatozoidlar yo’llanma …

3 / 6

ar bo’lgan suyuq muhit urug’lanishning zarur sharoiti bo’lib hisoblanadi. kislotali muhitda urug’lanish sodir bo’lmaydi. biroq, ikkinchi tomondan, kuchli, ishqoriy reaksiyalarda, garchi jinsiy hujayralar qo’shilsada zigota rivojlanmaydi. muhit reaksiyasi bir oz ishqoriy bo’lishi kerak. urug’lanish morfologiyasi. otalanish yoki urug’lanish odatda dengiz kirpisi misolida bayon etiladi, chunki bunda bu jarayon yetarli darajada yaxshi o’rganilgan. dengiz kirpisining tuxumi studenli kobik bilan qoplangan, buning ostida sariqlik qobig’i, keyin esa kortikalli granulalar bilan kortikal qatlam joylashgan. odatda juda ko’p spermatozoidlar tuxumga tomon siljiydi, lekin urug’lanish burtmachasi ulardan faqat bittasining tuxumga boshqalardan avval tuqnashganining ruparasida hosil bo’ladi. tuxum hujayrasiga spermatozoidning buyinchasi bilan birga boshchasi kiradi. sitoplazmali dumcha odatda tashqarida qoladi, moboda tuxumga o’tgan taqdirda ham sitoplazmada erib ketadi. ba’zi bir hayvonlarda, masalan malyuskalarda, spermatozoid tuxum hujayrasiga butunicha kiradi. spermatozoidning boshchasi kirishi bilan urug’lanish qobig’i hosil bo’la boshlaydi. sariqlik qobig’i kortikal qatlamdan kuchadi va ular oralig’ida perivitilin deb ataluvchi bo’shliq hosil bo’lib, u suyuqlik bilan tulgandir. buning …

4 / 6

ing xromatini yumshaydi va u guj holatdan strukturasi aniq ifodalangan tipik yadroga aylanadi. erkaklik va urqochilik yadrolarining qo’shilib ketishi natijasida maydalanuvchi yadrosi hosil bo’ladi, bu mitotik bo’lina boshlaydi. urug’lanishdan keyin yo’lovchi tanachalar ajralib chiqadigan bo’lsa, erkaklik yadrosi urg’ochilik yadrosiga qarab faqat yetilishning bo’linishi tugagandan so’ng siljib boradi.otalanish vaqtida tuxumning fizik va fiziologik hossalari o’zgaradi, uning o’tkazuvchanligi ortadi: unda aminokislotalar almashinuvi keskin o’zgaradi: sitoplazma fermentlarining aktivligi oshadi. bu o’zgarishlarning hammasi, urug’lanishi jinsiy hujayrada anchagina past darajada bo’lgan moddalar almashinuvining keskin ko’tarilishiga olib kelishini ko’rsatdi. otalanishdan so’ng nafas olish keskin ko’tariladi, degan ilgari mavjud bo’lgan tasavvurlar uncha to’g’ri bo’lib chiqmadi: urug’lanish nafas olishga bir xilda ta’sir ko’rsatmaydi: u bir xil tuxumlarda (assidiya) nafas olishning kuchayishini, boshqalarida aksincha, keltirib chiqaradi. baqani urug’lanmagan va urug’langan tuxumlarining kislorod talab qilishida muhim fakrlar bo’lishi umuman aniqlanmagan. bu masalani bir qator dengiz umurtqasiz hayvonlarida tekshirish, urug’lanishning nafas olishga har xil ta’sir qilishiga urug’lanmagan tuxumlarning nafas olishidagi katta …

5 / 6

a o’tib borgan spermatozoidlar tuxum hujayrasining tashqi qobiga yopishib oladi. ular ajratib chiqaradigan moddalar ta’sirida tuxum atrofidagi yaltiroq qobiq erib ketadi. bu jarayon tez o’tadigan joyda spermatozoidlar tuxum yuzasiga yondashadi va qatlamida boshqa spermatozoidlarning kirishi uchun tuskinlik qiluvchi o’zgarishlar boshlanadi. sun’iy urug’latish urug’lanish jarayonini eksperimental tekshirish sun’iy urug’latish uslullarini ishlab chiqishiga olib keldi. urug’lashtirishni urug’lanish bilan almashtirmaslik kerak. urug’lanishda jinsiy hujayralar qo’shilib ketadi, ayni vaqtda urug’latishda esa spermalar urg’ochilik jinsiy yo’llariga yuboriladi. sun’iy urug’latishga oid ishlarni avval sovuqqonli hayvonlarda (baqa, qurbaqa) so’ngra esa issiqqonlilarda o’tkazish uchun birinchi o’rinishlar bo’lgan vaqtidayoq, ya’ni xvii asrdan boshlangan edi. hozirgi bu usuldan chorvachilik sohasida keng foydalanilmoqda. u eng yaxshi zot erkak hayvonlarning spermalaridan keng va maqsadiga muvofiq ravishda foydalanishga imkon beradi. bu juda katta xalq xo’jaligi ahamiyatiga ega. sun’iy urug’lashiga oid ishlarni avval sovuqqonli hayvonlarda (baqa, qurbaqa) so’ngra esa issiqqonlilarda o’tkazish uchun birinchi urinishlar bo’lgan vaqtidayoq, ya’ni xvii asrdan boshlangan edi. hozirda bu usuldan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "urug’lanish"

7-mavzu «urug’lanish.» reja: 1. urug’lanish morfologiyasi. 2. sun’iy urug’latish 3. partenogenez tayanch iboralar: otalanishning tarifi, mohiyati, urug’lanish xillari, tashqi urug’lanish, ichki urug’lanish, urug’lanish morfologiyasi, akrosomli ip, mikropile, otalanish pardasi. ma’ruza uslubi: bayon, rangli jadvallar va elektron animasiyalardan foydalanish; savol-javob. ko’rgazmali jihozlar: ma’ruza matni, rangli jadvallar, elektron animasiyalari, videoproyektor, demonstrasiya ekrani. ma’ruza matni: jinsiy hujayralar qayerda - ona organizmidami yoki undan tashqaridami qo’shilishiga qarab urug’lanish ikki xil bo’ladi: 1. tashqi 2. ichki tashqi urug’lanishda jinsiy hujayralar suv muhitida qo’shiladi. ichki urug’lanishda esa spermatozoid tuxum bilan urg’ochining namlangan jinsiy yo’llarida qo’...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (58,5 КБ). Чтобы скачать "urug’lanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: urug’lanish DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram