lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari.

PPTX 15 pages 603.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 603.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi omonim, sinonim va ularning turlari. mavzu: lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari. so'z tilning ma'no bildiradigan asosiy birligidir. so'z va so'z birikmasi aniq narsalarni, mavhum tushunchalarni, hissiyotni ifodalaydi. tilda mavjud bo'lgan barcha so'z va iboralarning yig'indisi lug'at tarkibi yoki leksika deyiladi. leksikologiya o'zbek tilining lug'at tarkibini o'rganadigan bo'limdir. leksikologiya lug'at tarkibidagi so'zlaming nutqda ma'no ifodalash xususiyati, qo'llanish faolligi, boyib borishi, ba'zi so'zlaming eskirib, iste'moldan chiqib ketishi, ma'no ko'chish hodisasi kabilarni o'rganadi. shu sababli leksikologiya lug'at ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi hisoblanadi. har qanday nutqiy bayon grammatik jihatdan o'zaro bog'langan,mazmunga mos so'z va so'z birikmalarining ma'lum izchillikda joylashtirilishidan tuziladi. kishining lug'ati qanchalik boy va rivojlangan bo'lsa, uning nutqi ham shunchalik boy bo'ladi; o'z fikrini aniq va ifodali bayon etishiga keng imkoniyat yaratiladi. shuning uchun lug'atning boyligi, xilma-xilligi, harakatchanligi metodikada nutqni muvaffaqiyatli o'stirishning muhim sharti hisoblanadi. lugʻat …

2 / 15

imlar bir va bir necha turkumga mansub bo‘lishi mumkin. masalan: chang – gard va cholg‘u asbobi ma’nolari bilan ot turkumiga mansub; o‘t-olov, ko‘kat kabi ma’nolari bilan ot so‘z turkumiga mansub, o‘t - fe’lining buyruq-istak mayli ekanligi kabilar shular jumlasidandir. omonimlarning quyidagi turlari mavjud 1)leksik (lug’aviy) omonimlar so’z o’rtasidagi omonimlardir.misol:soch-a’zo, soch-sochmoq(harakat.) frazeologik (ibora) omonimlari ya’ni ko’chma ma’noli ta’sirchanlikka ega bo’lgan birikmalar o’rtasidagi omonimlar.misol: boshga ko’tarmoq-e’zozlamoq, boshga ko’tarmoq-janjal qilmoq. grammatik omonimlar ikki xil bo’ladi:a)мorfologik omonimlar qo’shimchalar o’rtasidagi omonimlardir.masalan:to’kin dasturxon(sifat yasovchi), ekin (ot yasovchi) qo’shimcha.b)sintaktik omonimlarso’z birikmalari va gaplardagi omonimlardir.so’z birik-malaridagi omonimlik:yolg’ondan hayron bo’lmoq(yolg’on gapdan hayron bo’lmoq), yolg’ondan hayron bo’lmoq(yolg’ondakamiga hayron bo’lmoq) sinonim sinonimlar sinonimlar(yun. synonymos — bir nomli) — bir umumiy maʼnoga ega boʻlgan (denotativ maʼnosi bir xil), qoʻshimcha (konnotativ) maʼnosi (ekspressiv, uslubiy va boshqa munosabat kabilarni ifodalovchi xususiyatlari) bilan oʻzaro farqlanadigan til birliklari — soʻz, ibora, sintaktik birlik va boshqa mas, boshqatdan, qayta, qaytadan, yangidan, yana, takror soʻzlari sinonim soʻzlar hisoblanadi.til …

3 / 15

xil va birlashtiruvchi manosi bir xil bolgan qoshimcha mano nozikligi bilan emotsional manosi qollanishi kabi bir qator xususiyatlari bilan ozaro farqlanadigan sozlardan tashkil topgan. hozirgi zamon ingliz tilida sinonimlarni nazariy va amaliy organishda lingvistlar va oqituvchilar oldiga qator vazifalarni qo'yiladi. sinonimlar fikrni aniq, maqsadga muvofiq tarzda ifodalash vositalari bo‘lib, xuddi mana shu omil ularni yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. sinonimlar yuzaga kelishi va ma’nolariga ko‘ra quyidagi turlarni tashkil qiladi: to‘liq (sof) sinonimlar ma’noviy sinonimlar. shartli sinonimlar. to‘liq (sof) sinonimlar aynan bir tushunchani anglatish va nutq jarayonida biri o‘rnida ikkinchisini ishlatish mumkinligi bilan ajralib turadi. ular ko‘pincha boshqa tillardan kirib kelgan o‘zlashma so‘zlarning o‘zbekcha so‘zlar bilan ma’nodoshligi asosida hosil bo‘ladi: kuch (o‘zb.) - qudrat (ar.), ot (o‘zb.) - ism (ar.), ko‘klam (o‘zb.)-bahor (toj.), tuman (o‘zb.)-rayon (rus). shuningdek, fazo-kosmos, muharrir-redaktor kabi faqat o‘zlashma so‘zlardan tuzilgan sinonimlar ham to‘liq sinonimlardir. ma’noviy sinonimlar. bir-biridan nozik ma’nolari ya’ni ijobiy, salbiyligi yoki uslubiy va boshqa jihatdan farqlanuvchi …

4 / 15

asosida ham keng qo‘llaniladi. e’tiboringiz uchun raxmat image1.png image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari. - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari."

mavzu:lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi omonim, sinonim va ularning turlari. mavzu: lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari. so'z tilning ma'no bildiradigan asosiy birligidir. so'z va so'z birikmasi aniq narsalarni, mavhum tushunchalarni, hissiyotni ifodalaydi. tilda mavjud bo'lgan barcha so'z va iboralarning yig'indisi lug'at tarkibi yoki leksika deyiladi. leksikologiya o'zbek tilining lug'at tarkibini o'rganadigan bo'limdir. leksikologiya lug'at tarkibidagi so'zlaming nutqda ma'no ifodalash xususiyati, qo'llanish faolligi, boyib borishi, ba'zi so'zlaming eskirib, iste'moldan chiqib ketishi, ma'no ko'chish hodisasi kabilarni o'rganadi. shu sababli leksikologiya lug'at ustida ishlash ...

This file contains 15 pages in PPTX format (603.9 KB). To download "lug'at tarkibining shakl va ma'no munosabatlari jihatidan tasniflanishi. omonim, sinonim va ularning turlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: lug'at tarkibining shakl va ma'… PPTX 15 pages Free download Telegram