rentgenologik metodlar

DOCX 38 sahifa 74,1 KB Bepul yuklash

38 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 74,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 38

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 38

rentgenologik metod suyak va bo’g’imlarni tekshirishning yuqori informativ metodlaridan biridir. suyak va bo’g’imlarni rentgenologik tekshirish - asosiy, maxsus va qo'shimcha metodlarga bo'linadi. asosiy metod sifatida rentgenografiya, shu hisobda elektrorentgenografiya qo'llaniladi. tasvir o'zaro perpendikulyar ikki tipik proyeksiyada (to'g'ridan va yondan) tushiriladi. rentgenoskopiya suyak-bo’g’im sistemasini tekshirishda deyarli ishlatilmaydi, chunki bu metod suyak va bo’g’imlar tasvirining ichki strukturasini ko'rsatib bera olmaydi. rentgenoskopiya, asosan yot jismlarni o'rnini aniqlash, qidirib topish va olib tashlashda qo'llaniladi. suyak va bo’g’im tekshirishda qo'llaniladigan qo'shimcha metodlarga quyidagilar kiradi: kattalashtirilgan rentgenografiya, tomografiya, kt, mr tomografiya. bundan tashqari sun’iy rentgenokontrastli maxsus metodlar ham qo'llaniladi: fistulografiya, artrografiya, pnevmoartrografiya va vazografiya. tomografiya - qavatma-qavat kesilgan rentgenologik tasvir olishdir. bu metod murakkab tuzilishga ega bo'lgan yirik suyaklardagi (masalan: bosh suyaklari, umurtqalar, son, katta boldir suyaklari) kichik zararlanish o'choqlarini aniqlash maqsadida qo'llaniladi. kattalashtirilgan rentgenografiya - tekshirilgan ob’ektdan rentgen plyonkani ma’lum masofa nariga o'rnatib yoki rentgen trubkaga odatdagiday 1,5-2 marta qisqa masofaga o'rnatib tasvir olinadi. bu …

2 / 38

. bunda bo’g’imlarga yod organik birikmalarining suvli eritmalari yuboriladi. kontrast modda sifatida bo’g’im bo'shligiga kislorod yoki havo yuborib ham rentgenologik tasvir olish mumkin. bu metod pnevmoartografiya deb ataladi. vazografiya - suyak va bo’g’imlar qon tomirlarining rentgenologik tadqiqot metodidir. bunda kontrast moddani shu tomirlarga bevosita yuborib tasvirga olinadi. kompyuterli tomografiya - zamonaviy, murakkab va mukammal metodlardan biri hisoblanadi. tasvir quyidagicha hosil qilinadi. bemor atrofida aylanuvchi rentgen trubkasidan tarqalgan nur dastasi tana orqali o'tish jarayonida geterogenlashadi, nur bemorning orqa qarshi tomoniga o'rnatilgan o'ta sezgir hisoblagichlarda qayd qilinib, tez ishlovchi elektron hisoblash mashinasi (ehm) yordamida rekonstruksiyalanadi (qayta tuziladi) va shu sohaning ko'ndalang qatlamlari tasviri hosil qilinadi. kt zichligining farqi juda kam, oddiy rentgenografiyada va tomografiyada tafovut qilinmaydigan organ va to'qimalarning tasvirini sun’iy kontrastlashsiz olishga imkon beradi. kt skeletni tekshirishda asosan bosh suyaklari umurtqalar va bo’g’imlarning rentgen tasvirini olishda keng qo'llaniladi. mr- tomografiya -bemor tanasi orqali o'tkazilgan nurli elektromagnit maydoni ta’sirida vodorot atomlari yadrosi-protonlarning …

3 / 38

i metod sifatida qo'llanishi mumkin. bu metod suyakdagi shishlar va metastazlarni kasallikning klinik belgilari paydo bo'lishidan ancha oldin ko'rsatib bera oladi. normal suyak va bo’g’imlarning rentgen tasviri. rentgenogrammalarda suyaklarning soya tasviri asosan mineral tuzlar tomonidan rentgen nurlari ko'p yutilganligi sababli hosil bo'ladi. ma’lumki, suyaklar strukturasi ikki xil kompakt va g'ovak moddadan iborat. kompakt modda suyakning tashki qismini tashkil qiladi va bir jinsli soya beradi. turli suyaklarning morfologik strukturasi turlicha. skeletning yumshoq to'qimalari - suyak usti pardasi (periost), endost, ilik, qon tomir va nervlar, tog'ay, bog'lamlar, bo'g'im kapsulasi, sinovial parda, shilimshiq modda xaltasi, suyuqlik, fiziologik sharoitlarda rentgen nurini atrofdagi yumshoq to'qimalar (mushaklar) qatori yutadi va soya hosil qilmaydi. suyaklarning rentgenologik tasviri ularning shakliga bog'lik. odam suyaklari shakli uch tipga bo'linadi: naysimon (uzun, qisqa), yassi va aralash suyaklar. naysimon suyaklar uch qismga bo'linadi. suyaklarning bo'g'im hosil qiluvchi chetki uchlari - epifizlar, suyaklarning o'rta qismi (tanasi) - diafiz va ularning orasi, o'sish zonasi …

4 / 38

g'ovak strukturali suyak hosil bo'ladi. diafiz va metafiz o'rtasida aniq chegara yuq. metafiz bilan epifiz o'rtasida esa o'rta yoshlarga qadar chegara ko'rinib turadi. yosh bolalar va o'smirlarda, epifiz metafizdan o'suvchi tog'ayning ko'ndalang yorug' chiziqga o'xshash tasviri bilan ajraladi, o'suvchi tog'ay suyaklangandan so'ng epifiz bilan metafiz orasida zich suyak to'qimasi qatlami hosil bo'ladi va u ko'ndalang yotgan uzuq-uzuq chiziq soya hosil qiladi. bu soya epifizar chok deb ataladi. bu "chok" 35-45 yoshlarda so'rilib, yo'qolib ketadi. metafizlar va epifizlar asosan g'ovak moddadan tashkil topadi. u rentgenogrammada ichki tuzilishi suyak to'siqlarining murakkab chatishmasidan iborat bo'lgan suyakning o'ziga xos tasvirini hosil qiladi. suyak hovonchalari (trabekulalari) ilik bo'shliqlar bilan birga suyak strukturasini hosil qiladi. yassi suyaklarda g'ovak modda qatlami yupqa, ba’zi yassi suyaklar faqat yoki aksariyat kompakt moddadan iborat, aralash suyaklarning turli qismlarida kompakt va g'ovak modda turlicha nisbatda bo'ladi. kalla qapqog'i suyaklarida g'ovak modda qatlami yupqa, u tashqi va ichki tomondan zich suyak plastinkalari …

5 / 38

lmalari bo’g’im kapsulalari, shilimshiq modda xaltalari, boylamlar tasvir hosil qilmasligi aytilgan edi ammo, ba’zan sifatli rentgenogrammalarda, ayniqsa elektrorentgenogrammalarda, yog kletchatkasi, muskullar gruppalari, paylar, teri qatlamlarini tafovut qilish mumkin. bo’g’im kapsulasi ikki qavat pardadan iborat: ichki parda - sinovial va tashki - fibroz pardalardan. ba’zan, keksa kishilarda fibroz pardada, ayniqsa uning suyakka birikkan joyida, ohak tuzlari cho'kishi va uning tasviri ko'rinishi mumkin. suyaklarning botiq uchi-bo’g’im chuqurchasi, qabariq tomoni esa bo’g’im boshi deyiladi. suyaklarning bo’g’im yuzasini cheklab turuvchi kompakt modda subxondral plastinka deb ataladi. rentgen suratlari, suyak - bo’g’im apparatining yoshga xos xususiyatlarini ob’ektiv aks ettiradi. yangi tug'ilgan bola skeleti rentgenogrammasini bir kurishdayoq uning katta yoshli kishi skeletidan tubdan farq qilishini sezish qiyin emas. bu farqlar quyidagilar: - suyaklarning yoshga mos katta-kichikligi; - katta yoshli kishilarda suyaklar ma’lum ichki strukturaga ega bo'ladi; - 12 oylikgacha bo'lgan bolalarda suyak trabekulalari strukturasi shakllanmagan, primitiv, chunki suyak-bo’g’im apparatining funksional nagruzkasi hali aniq yo'nalishga ega emas. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 38 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rentgenologik metodlar" haqida

rentgenologik metod suyak va bo’g’imlarni tekshirishning yuqori informativ metodlaridan biridir. suyak va bo’g’imlarni rentgenologik tekshirish - asosiy, maxsus va qo'shimcha metodlarga bo'linadi. asosiy metod sifatida rentgenografiya, shu hisobda elektrorentgenografiya qo'llaniladi. tasvir o'zaro perpendikulyar ikki tipik proyeksiyada (to'g'ridan va yondan) tushiriladi. rentgenoskopiya suyak-bo’g’im sistemasini tekshirishda deyarli ishlatilmaydi, chunki bu metod suyak va bo’g’imlar tasvirining ichki strukturasini ko'rsatib bera olmaydi. rentgenoskopiya, asosan yot jismlarni o'rnini aniqlash, qidirib topish va olib tashlashda qo'llaniladi. suyak va bo’g’im tekshirishda qo'llaniladigan qo'shimcha metodlarga quyidagilar kiradi: kattalashtirilgan rentgenografiya, tomografiya, kt, mr tomografi...

Bu fayl DOCX formatida 38 sahifadan iborat (74,1 KB). "rentgenologik metodlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rentgenologik metodlar DOCX 38 sahifa Bepul yuklash Telegram