ichki muhit to'qimalari va qon hosil bo'lishi

DOC 10 pages 71.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ma’ruza №5 ichki muhit to'qimalari. qon hosil bo’lishi reja: 1. embrionda qon hosil bo’lishi. 2. voyaga yetgan organizmda qon hosil bo’lishi. 3. qonning shaklli elementlarining rivojlanishi. 4. limfa to`qimasi. tayanch iboralar: ichki muhit to`qimalari, ularga qaysi to`qimalarning mansubligi, qon va limfa, limfoid to`qima, qon plazmasi, ularning tuzilishi, vazifalari, soni, o`lchami va kislorod tashilishidagi roli, leykositlarning morfologik tuzilishi, ularning qon tarkibidagi soni, vazifasi, alassifikasiyasi, granulositlar, agronulositlar, neytrofil, eozinofil va bazofil leykositlar, limfositlar, plazmositlar, monositlar, ularning tuzilishi va organizmdagi roli, trombositlar, ularning tuzilishi, organizmda qon ivishidagi roli. embrionda qon hosil bo’lishi. embrionda qon dastlab sariq tanachada, so’ng jigar, taloq va suyak ko’migida hosil bo’ladi. xamma joyda ham qon yaratil ishi uchun mezenxima hujayralari birlamchi qon hujayrasi bo’lib xizmat qiladi. embrionning uchinchi haftalarida sariq tanacha devoridagi mezenxima hujayralari asta-sekin yumaloq shaklga kirib, birlamchi qon hujayralari paydo bo’la boshlaydi. ular yig’ilib, qon orolchalarini hosil qiladi. orolchalar atrofidagi hujayralar asta-sekin yassilanib, boshqa hujayralardan ajraladi va …

2 / 10

r hosil bo’ladi. ular birinchisiga nisbatan ancha murakkab yo’l bilan tabaqalanadi. ikkilamchi eritrositlarda asta-sekin gemoglobin yig’ila boshlaydi, natijada, avval polixromatofil eritroblast hosil bo’ladi. shunday qilib, eritrositlar bir yo’la eritropoez yo’li bilan ham paydo bo’ladi. qizil qon tanachasi paydo bo’lishi bilanbirga qon orolchalaridan hosil bo’lgan tomirlarning atrofidagi mezenxima hujayralaridan donachali leykositlar ham hosil bo’la boradi. binobarin, granulopoez jarayoni ham birga kechadi. bunda gemositoblast hujayralari sitoplazmasida donachalar tez yig’ilib, yadrolari jipslashib yeitlgan hujayralar hosil bo’ladi. xulosa qilib aytganda, dastlabki qon elementlari sariq tanacha devorida paydo bo’ladi, eritropoez intravasklyar jarayon tomirlar ichida kechadi, granulopoez ekstravaskulyar yo’l bilan sodir bo’ladi. embrion rivojlanishning oltinchi havtasida sariq tanacha asta-sekin atrofiyaga uchrashi bilan qonning keyingi takomilli jigarga o’tadi. jigardan eritro va granulopoezdan tashqari, gigant hujayralar, ya’ni megakariositlar (35-60 mk) ham hosil bo’la boshlaydi. qon takomillash ishida ko’migidagi darayon uchinchi bosqich hisoblanadi. binobarin, 3-4 oydan boshlab qonning keyingi takomillashuvi jigardan suyak ko’migiga o’tadi. unda eritrosit, leykosit va qon …

3 / 10

bo’lin ishi natijasida hosil bo’ladigan hujayralar keyinchalik tabaqalanib, har xil shaklli elementlar uchun boshlang’ich hujayralarga asos bo’ladi. ma’lum bo’lishicha, suyak ko’migidagi hujayrallarning 60% dan eritrositlar, 30% dan leykositlar va 5% megakariositlar hosil bo’ladi. tlimfositlar, ya’ni timositlar suyak ko’migidagi hujayralarga ta’sir qilib, gemopoez boshqaril ishida ishtirok etadi. qon shaklli elementlarining takomillashuvida bosh hujayralar gemopojz jarayonining boshlang’ich davrida ikki xil hujayrani hosil qiladi. birinchi hujayralardan kelajakda eritrositlar, donachali leykositlar, monositlar va qon plastinkalari hosil bo’ladi. bu jarayon suyak ko’migida sodir bo’lgani uchun unga miyelopoez deyiladi. ikkinchi guruh hujayralari ham suyak ko’migida hosil bo’ladi, lekin keladakda ulardan paydo bo’ladigan hujayralar, ya’ni limfositlar limfo organlariga qarab migrasiyalanadi. limfositlarning rivojlanish jarayoni limfopoez deyiladi. trombositlarnikiga esa tromositopoez deyiladi. eritropoez deb, qizil qon tanachalari-eritrositlarning yaratil ishiga aytiladi. bunda gemositoblastlar boshlang’ich hujayra hisoblanadi. eritropoez-eritrositlar qon tomiriga tuguniga qadar bir necha bosqichni o’tadi. bu bosqichlarga ularning yaratil bosqichlari deyilib, sxema ravishda u quyidagicha bo’ladi: gemositoblast-bazofil eritroblast (proeritroblast)-polixromatofil eritroblast oksixromaofil …

4 / 10

oz miqdorda bo’lsa ham har xil yirik-mayda mitoxondriylar, diffuz holda tarqalgan ribosomalar uchraydi. proeritroblastlar ham bo’lin xususiyatiga ega. bo’linganda ulardan ham maydaroq ko’plab yumaloq hujayralar hosil bo’ladi. bularning sitoplazmasi bazofil holatini yo’qotib faqat ishqoriy bo’yoqqa emas, balki kislotali bo’yoqqa ham bo’yaladigan bo’ladi. shuning uchun ular polixromatofil eritroblastlar (3) deyiladi. tarkibida gemoglobin moddasi yig’ila boshlaydi, yadrosi yuqolib, yadro xromatini yadroning hammasigayoyilib ketadi. oxiri oksixromatofil eritroblatlarga (4) aylanadi. bular bo’linganida mayda norboblastlar (5) hosil bo’ladi, normoblastlar yadrosida degenerasiya jarayoni kechib, kariolizisga uchraydi va tashqariga chiqib eritrositlarga (6) aylanadi. miyelipoez (granulositopoez, granulopoez)-donachali shaklli elementlarning hosil bo’lshi. bularning ham boshlang’ich hujayralar bo’lib, ularga gemositoplastlar deyiladi. bu hujayralar bo’lin ishi natijasida us xil yunal ishga ega bo’lgan hujayralar hosil bo’lib, ulardan kelajakda neytrofil, zozniofil va bazofillar paydo bo’ladi. ular rivojlanishida quyidagi bosqichlarni o’tadi: gemositoblast-promiyelosit-miyelosit-metamiyelosit-yetilgan granulosit. gemaositoblast (1) hujayralar tabaqalanib promiyelosit (2) hujayralarni hosil qiladi. bular ovalsimon bo’lib, yadrosida bir nechta yadrochasi bo’ladi. promiyelositlar bo’lishini natijasida …

5 / 10

a o’zgarishlar bo’lib, taqasimon shaklga kiradi. bazofil miyelositlar kam uchraydi, sitoplazmasida har xil kattalikda bazofil donachalar hosil bo’ladi, ular mikroskopla yaxshi ko’rinadi. limfopoez-limfositopoez deb ham yuritiladi. yuqorida v-limfochitlar va t-limfositlar farq qilingan edi. ularning hosil bo’lishi ham o’ziga xos tabaqalan yo’lini bosib o’tadi. masalan, v-limfositlarning tabaqalan yo’lini sxema ravishda quyidagicha ifodalash mumkin: plazmoblastlar-proplazmositlar-plazmatik hujayralar-v-limfositlar. plazmatik hujayralar o’z faoliyatida ko’plab har xilimmunoglobulinlar ishlab chiqaradi. t-limfositlar esa prolimfositlardan tabaqalanib hosil bo’ladi va killer, supressor, xelper deb ataluvchi hujayralarga differesiyalanadi. mazkur hujayralarni morfologik jihatdan gistogenezda farqlash qiyin, chunki ular bir-biriga o’xshab ketadi. faqat gistogenez oxirida yuzaga kelgan mayda limfositlar aktivlashib metozga kirishishi mumkin. agar ular mitozga kirishsa, blastlar tipidagi hujayralrga aylanadi. chaqaloqlar qonida limfositlar (timositlar) paydo bo’lishi tashqi muhit ta’siriga qarshi immunologik reaksiyalarning yuzaga kelishi bilan bog’liq. monositopoez. ma’lumki, monositlar suyak ko’migida hosil bo’ladi, ya’ni qonning barcha shaklli elementlari singari monositlar ham dastlab qon yaratuvchi o’zak hujayralardan differensiyalanib yuzaga keladi. monositlarning hosil bo’lishi …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki muhit to'qimalari va qon hosil bo'lishi"

ma’ruza №5 ichki muhit to'qimalari. qon hosil bo’lishi reja: 1. embrionda qon hosil bo’lishi. 2. voyaga yetgan organizmda qon hosil bo’lishi. 3. qonning shaklli elementlarining rivojlanishi. 4. limfa to`qimasi. tayanch iboralar: ichki muhit to`qimalari, ularga qaysi to`qimalarning mansubligi, qon va limfa, limfoid to`qima, qon plazmasi, ularning tuzilishi, vazifalari, soni, o`lchami va kislorod tashilishidagi roli, leykositlarning morfologik tuzilishi, ularning qon tarkibidagi soni, vazifasi, alassifikasiyasi, granulositlar, agronulositlar, neytrofil, eozinofil va bazofil leykositlar, limfositlar, plazmositlar, monositlar, ularning tuzilishi va organizmdagi roli, trombositlar, ularning tuzilishi, organizmda qon ivishidagi roli. embrionda qon hosil bo’lishi. embrionda qon dastlab sariq tana...

This file contains 10 pages in DOC format (71.0 KB). To download "ichki muhit to'qimalari va qon hosil bo'lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki muhit to'qimalari va qon … DOC 10 pages Free download Telegram