g'ozaning so'ruvchi hamda kemiruvchi zararkunandalari va ularga qarshi kurash

DOCX 9 pages 43.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

5-mavzu: g’o’zaning so’ruvchi hamda kemiruvchi zararkunandalari va ularga qarshi kurash ( 2 soat) reja: 1. g’o’zaning asosiy zararkunandalari 2. so’ruvchi zararkunandalari 3. so’ruvchi zararkunandalarga qarshi kurash. 4. g’o’zaning kemiruvchi zararkunandalari 5. kemiruvchi zararkunandalarga qarshi kurash. 6. g’o’zaning karantin zararkunandalari haqida ma’lumot. 7. g’o’zaning karantin zararkunandalariga qarshi kurash choralari. tayanch so’zlar: o’rgimchakkana, akatsiya biti, katta g’o’za biti, kuzgi tunlam, beda qandalasi, kemiruvchi zararkunandalar, g`o`za tunlami, karadrina, gamma tunlami, beda tunlami, otquloq tunlami, g`o`zaning poyasi, poya kuyasi hozirgi paytda o’zbekiston respublika to’la iqtisodiy jihatdan mustaqillikka erishish uchun sanot mahsulotlarini va sanoat uchun kerak bo’ladigan xom ashyoni ishlab chiqarishni yanada kengaytirish va rivojlantirish zarur. sanoat uchun va chet ellarga valyutaga sotiladigan asosiy xom-ash’yomiz paxtadir. ma’lumki, keyingi yillarda aholiga tamorqa xo’jaligi er ajratib berish, meva-sabzavot, g’alla va boshqa oziq-bop ekinlarining bir qismi ilgari paxta ekib kelinayotgan yerlar hisobiga kengaytirilmoqda, natijada paxta eqiladigan maydonlar qisman kamayadi. bu esa o’z navbatida paxtadan olinadigan yalpi xosilni kamayishiga …

2 / 9

zaning ashaddiy va doim tushadigan zararkunandasi hisoblanib paxta o’stirila-yotgan zonalarda keng tarqalgan hammaho’r zararkunandadir. u 248 turdagi o’simlik bilan oziqladi shundan 173 tur begona o’tlar 38 tur butalar, 37 turi esa qishloq xo’jalik ekinlaridir. o’rgimchakkana ayrim jinsli bo’lib tanasi oval shaklida bo’yi 0,3-0,6mm gacha boradi. uning bahorgi va yozgi avlodlari ko’kish sariq qishlab chiqadiganlari to’q sariq-qizil rangda bo’ladi. urg’ochisi o’zining rivojlanishida tuxum lichinka, nimfa, deytonimfa va etuklik fazalarini kechiradi. tuxumi yumaloq sharsimon bo’ladi. boshqa fazalari imagoga o’xshab undan kichikligi bilan farq qiladi. kananing yozgi avlodlari 8-12 kunda, mayda 15-20 kun, aprelda 25-30 kunada bir avlodi rivojlanadi. yil davomida 4-20 avlodi rivojlanib shundan 3-12 tasi g’o’zada o’tadi. rivojlanish vaqtida ularning 40% va undan ko’prog’i tabiiy ravishda qirilib ketadi. urg’ochisi o’rta tolali g’o’za navlarida 100-160 tagacha tuxum qo’yib 30-40 kun yashaydi. ingichka tolalida 40-50 ta tuxum qo’yib 10-15 kun yashaydi, begona o’tlarda 30 tagacha qo’yadi, 10 kundan ko’proq yashaydi. beda yoki akastiya …

3 / 9

nish sharoiti yaxshi bo’lmagani uchun ular ko’plab ko’paya olmaydi. dastlabki sovuq tushishi bilan erkaklari va tuxum qo’yadigan urg’ochilari paydo bo’ladi. katta g’o’za biti. (acyrthosiphon gossypii merdv) o’zbekistonning barcha paxtakor rayonlarida uchraydi. g’o’zadan tashqari mosh, loviyaga, begona o’tlarga, yantoqqa ko’proq tushadi. qandalalarning 13 turi g’o’zaga tushishi ma’lum shulardan ikki turi beda va dala qandalasi ayrim yillari sezilarli zarar keltiradi. beda qandalasi. (adelphocoris lineolotus goere). beda, g’o’za kabi o’simliklarni zararlab, asosan o’zining og’iz apparati bilan shona gul, kusaklarni, sanchib-surib zararlaydi. kattik zararlangan shona va gullar kurib qoladi, kusakdagi tola kamayib, sifati pasayadi. beda qandalasi cho’zinchoq 6,5-9,5 mm bo’lib qoramtir yoki sarg’ish-yashil, erkaklari urg’ochilariga qaraganda tuproq tuslidir. elkasidagi 2 ta qora nuqtasi boshqa qandaladan ajratib olish mumkin. qandala o’simlik poyalari ichiga joylashgan tuxum fazasida qishlaydi, yil davomida 3-4 marta avlod beradi. g’o’za zararkunandalariga qarshi uygunlashgan kurash tadbirlarining usullari. g’o’zani zararkunanda, kasallik va begona o’tlardan himoya qilish bu kompleks tadbirlarni o’z ichiga oladi va …

4 / 9

y skladlarni tartibga keltirish. e) ekin maydonlarini yiriklashtirish. agrotexnik tadbirlar. g’o’za zararkunandalariga qarshi kurash yuzasidan o’tkaziladigan agrotexnika tadbirlari asosan ogohlantiruvchi choralardir. bu tadbirlar bir jihatdan dalalarni xavf-xatar tug’diradigan miqdorda zararkunanda paydo bo’lishidan asraydi, ikkinchidan, o’simliklarni zararlanishga chidamligini oshiradi va himoya tadbirlarini samaradorligini oshiradi. agrotexnika tadbiri zararkunandalarning ko’payishi va xayot kechirishini bilishiga asoslangan bo’lib, zararkunanda turlarining ko’payishini ularga qarshi xilma-xil agrotexnika turlarining qo’llanilishi taqoza etadi. almashlab ekishlar. paxtachilikda, g’o’za-beda almashlab ekishga makkajuxori, oraliq va siderat ekin ekilgan dalalar qo’shilgan holda amalga oshirish, yuksak darajada umum agronomiya samarasini beradi, bundan tashqari paxta dalalarining zararkunanda, kasallik tarqatuvchi mikroorganizmlarni keskin kamaytirishga imkon beradi. g`o`za ekinida o`simlikning yer ostki qismini kemiruvchi zararkunandalardan ko`p tarqalgan zararkunanda bu tunlamlar hisoblanadi. tunlamlar bugungi kunda paxta etishtiruvchi barcha mintaqalarda g`o`za va boshqa ekinlarning er ostki qismlariga zarar etkazuvchi tunlamlarning un bitta turi aniqlangan. tunlamlar g`o`zaga turli darajada shikast etkazadi. o`rta osiyo sharoitida g`o`zaga ko`pincha kuzgi tunlam tushadi. boshqa turlari, …

5 / 9

biri hisoblanib, uning qurtlari 34 ta o`simliklar oilasiga mansub bo`lgan yuzlab ekinlarga zarar etkazadi. g`o`za, beda, qand lavlagi, makkajo`xori, g`alla, moyli ekinlar va sabzavot-poliz ekinlari, shuningdek, begona o`tlardan pechak, yovvoyi tojiqo`roz, sho`ra, olabuta va boshqalar kuzgi tunlamning eng xush ko`rgan ozig`i hisoblanadi. kuzgi tunlam qurtlari o`nib chiqayotgan g`o`za chigitini shikastlab, urug` pallalarini teshadi, ildizlarni yoki ildiz bo`g`zi bilan poyani qo`shilgan joyini kemiradi. natijada dalada g`o`za nihollarining soni kamayadi, ba`zan maysaning er ustki qismiga ham zarar etkazadi. shonalash davrida g`o`za poyasinig ichki qismi qatayadi va yog`ochga aylanganidan keyin tunlam qurtlari ularni kemirishga ojizlik qiladi. shu boisdan qurtlar ertagi ekinlarga qaraganda kechki ekinlarni ko`proq zararlaydi. qoraqalpog`iston sharoitida ilmiy tajriba o`tkazgan olimlarning fikricha, g`o`zaning besholti chinbarg davridan keyin shikastlanmasligiga mazkur sabablardan tashqari ozuqa tarkibining biokimyoviy o`zgarishi ham sabab bo`ladi (toreniyazov, 2013). qurtlar yoppasiga ko`paygan yillari maysalar juda siyraklashadi va ekinni qayta ekish kerak bo`ladi. g`o`za erta ekilganda zararkunandaning qurtlari katta yoshga etguncha besh-olti …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g'ozaning so'ruvchi hamda kemiruvchi zararkunandalari va ularga qarshi kurash"

5-mavzu: g’o’zaning so’ruvchi hamda kemiruvchi zararkunandalari va ularga qarshi kurash ( 2 soat) reja: 1. g’o’zaning asosiy zararkunandalari 2. so’ruvchi zararkunandalari 3. so’ruvchi zararkunandalarga qarshi kurash. 4. g’o’zaning kemiruvchi zararkunandalari 5. kemiruvchi zararkunandalarga qarshi kurash. 6. g’o’zaning karantin zararkunandalari haqida ma’lumot. 7. g’o’zaning karantin zararkunandalariga qarshi kurash choralari. tayanch so’zlar: o’rgimchakkana, akatsiya biti, katta g’o’za biti, kuzgi tunlam, beda qandalasi, kemiruvchi zararkunandalar, g`o`za tunlami, karadrina, gamma tunlami, beda tunlami, otquloq tunlami, g`o`zaning poyasi, poya kuyasi hozirgi paytda o’zbekiston respublika to’la iqtisodiy jihatdan mustaqillikka erishish uchun sanot mahsulotlarini va sanoat uchun kerak bo’la...

This file contains 9 pages in DOCX format (43.1 KB). To download "g'ozaning so'ruvchi hamda kemiruvchi zararkunandalari va ularga qarshi kurash", click the Telegram button on the left.

Tags: g'ozaning so'ruvchi hamda kemir… DOCX 9 pages Free download Telegram