abdug‘afur rasulov, hotam umurov, ibrohim haqqulovning adabiy tanqidchilikda tutgan о‘rni

DOCX 11 pages 146,5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 146,5 KB

Fayl turi DOCX

Pages 11

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

3-mavzu: abdug‘afur rasulov, hotam umurov, ibrohim haqqulovning adabiy tanqidchilikda tutgan о‘rni –2 soat. reja: 1. a.rasulovning tanqid nazariyasi sohasidagi tadqiqotlari. 2. a.rasulov - adabiy portret ustasi sifatida. 3. psixologizm muammosi h.umurov izlanishlarida. 4. tasavvufshunos olim sifatidagi izlanishlar. 5. i.haqqulov adabiy suhbatdosh. tayanch so‘z va iboralar: tanqid tadqiqotchisi. milliy uyg'ouish, qatag'on, xolis baho, yangilanayotgan tanqid, tanqidiy asarning lili, kompozitsiyasi, erkin fikrlash, mahorat qirralari, adabiy tanqid tadriji, adabiy-tanqidiy jarayon; ilmiy-nazariy qarashlar uyg‘unligi, adabiy stihbatlar, erkin tafakkur, uslub qirraiari, tanqidchiga maktub, mikro analiz, matn tablili. ma’ruza bayoni: 1. a.rasulovning tanqid nazariyasi sohasidagi tadqiqotlari. 1937-yili toshkenl shahrida tug‘ilgan olim sagu (hozirgi 0‘zmu)ning filologiya fakultetida o'qidi (1954–1959), o‘zi tahsil olgan fakultet aspiranturasida tahsil oldi (1961-1964). “hozirgi o'zbek qissalarida yoshlar xarakteri” mavzuida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi (1966). olini yuzlab maqola, taqriz va o'nlab kitobjari bilan tanqidchilar orasida o‘ziga xos o'rin egnllaydi. «yangi zamon-yangi qahramon», «0‘zbek prozasi kamoli», «0lim va tarjimon» (o. sharafiddinov bilan hammualliflikda), «ilmi g‘aribani …

2 / 11

n qarash uning tabiiy, tug'ma xususiyatlaridan hisoblanadi. sinchkovlik, adabiy hodisalaiga teran e'tibor bilan qarash, tushunish, tahlil qilish, doim ijodiy jarayonlar ichida bo‘lish - adabiy tanqidchining yetakchi xususiyatlandan. munaqqid qalamini taqrizda sinab ko'rishi, qayrashi ma'lum. a.rasulov ham taqriz janrida faol ijod qilib, iste'dodlarning birinchi kitoblariga taqrizlar yozib, ulami katta ijodga yo'lladi. olim dastlabki taqrizlardan tortib, 70 yosh bo‘sag‘asidayozganlarigacha, tanqidchilikmng mana shu ixcham janrida katta mehnat qildi, yuzlab go'zal taqrizlar yaratdi. taqriz qay yo'sinda yozilniasin, qanday maqsadni ilgari surmasin, undan murod asami tushunish, baholash, tushunganlarini kitobxonlar omniasiga yetkazish ekanini munaqqid yaxshi anglaydi va har bir taqrizni yozayotganda badiiy matnga ana shu azaliy va porloq talab bilan yor.dashadi.u asami dastlab o'qish, o`qisin, tushunish, izlashtirish, badiiy idrok etish lozimligiri iimiy ijodiy jaiayon sifatida qabul qiladi va bu jarayonda o‘zini ham kitobxon, ham mutaxassis deb biladi. asaniing yozilishidan to uning kitobxoniar tomomdan qabul qilinishigacha bo'lgan bosqich-tanqidchining bu jarayondagi dolzarb faoliyati qanday natijalaiga olib kelishi munkinligim …

3 / 11

asari shu adib ijodida qanday o‘rin tutishini belgilay oladi. ijni adabiy jarayondagi shu xildagi boshqa asarlarbilan qiyoslagandagina asarning milliy adabiyotimizdagi o‘rnini ko‘rsatib berish imkoni tug'iladi. a. rasulov ana shu imkoniyatlaming mohir ustasi ekani uning devarli har bir taqr zidan yaqqol sezilib turadi. [1: bottaboyev h. tanqidning tadqiqiy yo‘li / adabsyotga sadoqat. - t.: 2007. 35-bct. ] tanqid nazariyasi sohasidagi tadqiqotlar. olimning “tanqidchilik ufqlari” (1985) nomli adabiy-tanqidiy maqolalar to'plamida xx asming 70-yillarida faoliyat yuritgan munaqqidlar hamda tanqidchilik nazariyasi haqidagi atroflicha qarashlar e’tiborni tortadi. u adabiy tanqid muammolarini adabiyotshunoslik. badiiy ijod, falsafa, estetika bilan murtahkam aloqadorlikda tekshiradi va tafakkur yo‘siniga ko'ra uning o‘ziga xos mustaqil xislatlarini ochib bcradi. a.rasulovning «ilmi g‘aribani qo msab...» nomli mo'jazgina risolasi o'zbek adabiyotshunosligida hali o'rganilmagan muammolanii, ayniqsa, mumtoz adabiyotshunoslikdagi tanqidiy tafakkurning xoslik- larini, talqin masalasidagi mumtoz nazokatlarni o'rgamshga qaratilgan. ilmi g‘ariba kitobxonni hayratga solish darajasida tasvirlash, san'atini tushunish, his qilish ilmidir. sharq mutafakkirlari so'z san'atida ifodalangan ichki …

4 / 11

rh ilmi bilan yaqin jiiiatlarini asosli tadqiq etadi. bu kitobga atoqli o‘zbek adibi p.qodirovning yuqori baho bergani bejiz emas. asaming ahamiyati shundaki, muallif mumtoz tanqidchiligimiz qa'riga chuqur kira olgan, o`tmishning rabg'uziy, sayfi saroyi, alisher navoiy, voiz koshifty, atoulloh husayniy kabi ulug‘ ijodkorlari tanqidiy qarashlarini o'ziga xos tadqiq etgan va hozirgi zamon adabiy tanqidchiligi bilan bog'lagan. olim «tanqid. tahlil, baholash» deb nomiangan monografiyasida o‘zbek tanqidi bosib o‘tgan yo‘tni teran tahlil qildi. tanqidning talqin va tushunish bilan bog'liq keng sohalarini jahon tanqidshunosligining bugungi darajasidan kelib chiqib yoritdi. aksiologiya, semiotika, interpretatsiya, strukturalizm, baholash, modem adabiyoti to‘g‘risida kuzatishiarni 0‘zbek tanqidchiligiga olib kirdi. tanqid ham endi o‘z e'tiqodlari, tushunchalari, qarashlarini o‘zgartirishi, yangilashi, dunyoda kezayotgan g'oyalar bilan hamohang bo‘jishi zarur, degan fikmi iigari suradi munaqqid. a. rasulov adabiy-badiiy tanqiddagi baholash tabiati va fazilatini uning bosh vazifasi deb tushunadi, lekin baholash madhiyabozlikka aylanmasligi iozimiigini to‘g‘ri ta’kidlaydi. uning baholash faqat matn yuzasidan emas, badiiy asarning butun borlig‘idan kelib …

5 / 11

haqida, ularning hayoti va ijodini umumlashtinivchi tanqidiy-biografik asarlar yoztshga e’tibor qartadi, masalan, mashhur shoir a.oripov haqida faqatgina 2000 yilgagina kelib, m.qo‘shjonov va s.melilarning adabiy portreti yaratildi. e.vohidov, sh.xolmirzayev, rauf parfi, jamol kamol, o‘.hoshimov va boshqa adabyotlar haqida, afsuski, saimoqli adabiy portretiar hanuzgacha yaratilmay kelayotir. holbuki. tanqidiy-biografik yo'nalishda asarlar yaratish vaqti allaqachon yetib kelgan. bu kemtikiikni to'ldirish harakati boshlanib, janrmng keyingi taraqqiyoti uning ham shakl, ham mazmun jihatidan mukammallik sari inti'ayotganini tanqidchi a.rasulovning tadqiqollarida ko'rish mumkin. ularda awal kuzatilgan ba'zi nuqsonlar takrorlanmaydi, jonli xotiralardan unumii foydalanish, obyekt-adib yoki tanqidchining o‘z iqrorlari — barchasi jamianib, tirik insonning yaxlit obrazi yaratiladi. natijada adib siymosidagi individuallik, boy ma'naviy qiyofasi bilan o‘quvchi qalbida mahkam o'mashadi. «iste dod va e tiqod» asarida adabiyotshunos o.sharafiddinoviung yaxlit portretini yaratish asosiy maqsad qilib olingan. aslida «ozod sharafiddinov» portreti 1980-yilda yozilgan, unda ravnaqqidning ilmiy-ijodiy qiyofasini yaratishga urg'u berilgan edi. oradan yigirma yil o‘tib, 2000-yilda yaratilgan bu adabiy poriret oldingisidan mohiyati, …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "abdug‘afur rasulov, hotam umurov, ibrohim haqqulovning adabiy tanqidchilikda tutgan о‘rni"

3-mavzu: abdug‘afur rasulov, hotam umurov, ibrohim haqqulovning adabiy tanqidchilikda tutgan о‘rni –2 soat. reja: 1. a.rasulovning tanqid nazariyasi sohasidagi tadqiqotlari. 2. a.rasulov - adabiy portret ustasi sifatida. 3. psixologizm muammosi h.umurov izlanishlarida. 4. tasavvufshunos olim sifatidagi izlanishlar. 5. i.haqqulov adabiy suhbatdosh. tayanch so‘z va iboralar: tanqid tadqiqotchisi. milliy uyg'ouish, qatag'on, xolis baho, yangilanayotgan tanqid, tanqidiy asarning lili, kompozitsiyasi, erkin fikrlash, mahorat qirralari, adabiy tanqid tadriji, adabiy-tanqidiy jarayon; ilmiy-nazariy qarashlar uyg‘unligi, adabiy stihbatlar, erkin tafakkur, uslub qirraiari, tanqidchiga maktub, mikro analiz, matn tablili. ma’ruza bayoni: 1. a.rasulovning tanqid nazariyasi sohasidagi tadqiqotlari. 193...

This file contains 11 pages in DOCX format (146,5 KB). To download "abdug‘afur rasulov, hotam umurov, ibrohim haqqulovning adabiy tanqidchilikda tutgan о‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: abdug‘afur rasulov, hotam umuro… DOCX 11 pages Free download Telegram