nafas olish organlari sistemasi

DOC 4 pages 52.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.0 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4-ma’ruza mavzu: nafas olish organlari sistemasi reja: 1. nafas olish organlari sistemasining umumiy tavsifi. 2. nafas olish organlarning tuzilishi. tayanch iboralar: og’iz bushlig’i a’zolari, halqum qizilo’ngach, me’da, o’rta va orqa ichaklar, jigar, oshqozon osti bezi, xiqildoq, kekirdak, bronxolar, alveolalar, buyrak, qovoq erkak va ayollar tashqi va ichki jinsiy a’zolari. nafas a’zolari sistemasi burun bo’shlig’i - cavitas nasi buruye bo’shlig’i suyak devorlari haqida bosh suyagi bobida aytib o’tgan edik. quyida burun bo’shlig’ining yumshoq to’qimalariga to’xtalib o’tamiz. nafas olganda havo to’g’ri o’pka alveolalariga bormasdan, avvalo nafas yo’llaridan, ya’ni burun bo’shlig’idan o’tib, changdan tozalanib, isib va ho’llanib so’ngra o’pkaga boradi. yuqorida aytib o’tilganidek, burun bo’shlig’i burun devori yordamida ikkiga bo’linib turadi. o’ng va chap burun bo’shliqlari oldindan burun kataklari yordamida tashqariga ochilsa, xoanalar yordamida yutqinga ochiladi. burun chig’anoqlari yordamida hosil bo’lgan yuqori - meatusnasi superior, o’rta - meatus nasi media va ostki - meatus nasi inferior lar shilliq qavati bilan qoplangan, shilliq qavat …

2 / 4

ildoq ancha murakkab tuzilgan. hiqildoq iv-vi bo’ umurtqalari sohasida, bo’yinning oldingi yuzasida joylashgan. ayollarda hiqildoq erkaklardagiga qaraganda bir oz yuqori bolalarda esa, kattalarga qaraganda yuqoriroq, keksa odamlarda o’rta yoshdagilarga qaraganda pastroqda joylashgan. orqa tomondan halqum, yon tomondan esa bo’yindan o’tuvchi qon tomirlar bilan o’ralab turadi. halqumning oldingi tomonida - teri bilan halqum orasida til osti suyagidan pastdagi muskullar (m.m.sternohyoideus, sternothy ideus) va ularni o’rab turadigan fassiyalar joylashgan. hiqildoq tog’aylari uzuksimon tog’ay - cartilago cricoidea nomiga yarasha uzukka o’xshaydi, uning ingichkalashgan oldingi qismiga (uzuk halqasi) arcus deyiladi, kengaygan orqa qismi plastinka (uzuk ko’zi) lamina deb ataladi. qalqonsimon tog’ay - cartilago thyroidea hiqildoq tog’aylari ichida eng yirigi bo’lib, hiqildoqning boshqa tog’aylarini old tomondan (qalqonga o’xshab) to’sib turadi. qalqonsimon tog’ay ikkita yaxlit plastinkadan (lamina) iborat bo’lib, har ikkala plastinka bo’yinning o’rta chizig’ida burchak hosil qilib birikadi. qalqonsimon tog’ay plastinkalari hosil qilgan burchak teri ostidan do’mbayib chiqib turadi. bu do’mboqlikka promenentia laryngea deyiladi, u …

3 / 4

utashgan. cho’michsimon tog’aylar ovoz boylamlariga bevosita aloqadordir, chunki bu tog’ayning oldingi tomonida joylashgan processus vocalis deb ataluvchi o’sig’iga ovoz boylami kelib birikadi. shoxsimon tog’ay - cartilago corniculate uncha katta bo’lmagan juft tog’ay bo’lib, cho’michsimon tog’aylar ustki uchiga mingashgan holda shoxga o’xshab turadi. ponasimon tog’ay - cartilago cuneiformis uzunchoq shakldagi unchalik katta bo’lmagan juft tog’ay bo’lib, plica aryepiglottica bag’rida joylashgan. bu tog’ay ba’zan bo’lmasligi ham mumkin. hiqildoq usti tog’ayi - cartilago epiglottis barg shaklida bo’lib, til orqa tomonidagi hiqildoqqa kirish teshigi ustida joylashgan. uning yuqori (erkin) cheti kengaygan, qalqonsimon tog’ay orqa yuzasiga birikuvchi pastki qismi ingichkalashgandir. ushbu qismga petiolus deyiladi. hiqildoq usti tog’ayida ikkita, chunonchi, tilga qaragan yuza- facies linguae va hiqildoqqa qaragan yuza - facies laryngea tafovut qilinadi. kekirdak kekirdak - trachea hiqildoqning bevosita davomi bo’lib, uzunligi 9-11 sm, diametri 15-18 mm keladigan naydan iboratdir. kekirdak vi bo’yin umurtqasi pastki chetidan v ko’krak umurtqasining yuqori chetiga kelganda, aniqroq aytganda iv …

4 / 4

bilan qoplangan va shilliq bezlariga boy. bronxlar - bronchi. kekirdak iv-v ko’krak umurtqalari orasida umurtqalararo tog’ay sohasida ayri holda ikkita bronchus principialis, dexlet sinister bronxlariga bo’linadi. o’ng bronx chap bronxga qaraganda kengroq va kaltaroq, chap bronx uzunchoq (deyarli ikki barobar) torroqdir. o’ng bronxda 6-8 ta tog’ay halqasi bo’lsa, chap bronxda tog’ay halqalari soni 9-12 ta. o’ng bronx deyarli vertikal yo’nalanish kekirdakning davomi hisoblansa, chap bronx kekirdakdan chapga burchak hosil qilib chiqadi va bir oz gorizontal yo’nalishga ega bo’ladi. bronxlar o’z navbatida shoxlanib, katta-kichik bronxchalarga bo’linib ketadi. bronxlarning shilliq qavati kekrdak shilliq qavati o’xshash tuzilgan. tirik odamning bronxlari maxsus asbob - bronxoskop yordamida qaralganda shilliq qavatining och pushti rang ekanligini ko’rish mumkin. o’pka-pulmo o’pkalar-pulmones ko’krak qafasida yurakning ikki yonida joylashgan juft nafas a’zosi bo’lib, o’ng va chap o’pka pulmo dexter pulmo sinister dan iborat. o’pkalar kesilgan konusning yarmiga o’xshaydi. konusning asosi - basis pilmonis past tomondan diafragma tegib tursa, uchi - …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas olish organlari sistemasi"

4-ma’ruza mavzu: nafas olish organlari sistemasi reja: 1. nafas olish organlari sistemasining umumiy tavsifi. 2. nafas olish organlarning tuzilishi. tayanch iboralar: og’iz bushlig’i a’zolari, halqum qizilo’ngach, me’da, o’rta va orqa ichaklar, jigar, oshqozon osti bezi, xiqildoq, kekirdak, bronxolar, alveolalar, buyrak, qovoq erkak va ayollar tashqi va ichki jinsiy a’zolari. nafas a’zolari sistemasi burun bo’shlig’i - cavitas nasi buruye bo’shlig’i suyak devorlari haqida bosh suyagi bobida aytib o’tgan edik. quyida burun bo’shlig’ining yumshoq to’qimalariga to’xtalib o’tamiz. nafas olganda havo to’g’ri o’pka alveolalariga bormasdan, avvalo nafas yo’llaridan, ya’ni burun bo’shlig’idan o’tib, changdan tozalanib, isib va ho’llanib so’ngra o’pkaga boradi. yuqorida aytib o’tilganidek, burun bo...

This file contains 4 pages in DOC format (52.0 KB). To download "nafas olish organlari sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas olish organlari sistemasi DOC 4 pages Free download Telegram