tasavvur nazariyasi

DOCX 71 pages 948.4 KB Free download

71 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 948.4 KB

File type DOCX

Pages 71

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 71

1.tasavvur nazariyasining mazmun-mohiyatini tushuntiring? 2. holatlarning turli tasavvvurlari qanday shakllarda beriladi? holat tasavvuri. agar sistema aniqlovchi kattalik sifatida kattalik (masalan, -impuls) tanlab olinsa, u holda to’lqin funksiyasi va operatorlar -tasavvurida berilgan deb tushuniladi. faraz qilaylikki, to’lqin funksiyasi -tasavvurida berilgan bo’lsin. bundan tashqari, bu tasavvurda operator va uning xususiy funksiyasini ma’lum bo’lsin. u holda harqanday ixtiyoriy funksiyani xususiy funksiya bo’yicha qatorga yoyish mumkin bo’lganidan: (1) bu yerda o’z navbatida funksiya orqali ifodalanuvchi yoyilma koeffisenti quyidagi ko’rinishda yoziladi: (2) 9. operatorlarni turli tasavvurlarda qanday yozish mumkin? 3. koordinata tasavvuri qanday formula orqali ifodalanadi? operatorlar tasavvuri.endi biz operatorni – tasavvurda qaraylik. koordinat tasavvurida quyidagi operator tenglik berilgan bo’lsin 3 ga javob (5) bu yerda va funksiyalarni gamilton operatori xususiy funksiyasining lar bo’yicha qatorga yoyish mumkin , (6) (7) (6)-(7) larni (5) ga qo’yib, keyin chap tomondan ga ko’paytirib va integrallab, (5) o’rnida quyidagi munosabatni olami (8) 4. kvant holatlar matritsalar orqali qanday ifodalanadi? …

2 / 71

tritsaga aytiladi (11) 3-ta’rif. transpozisiyalangan matritsa deb matrisaning satri ustuniga almashtirilib yozilgan matrisaga aytiladi (12) 5..matritsalar ustida qanday matematik amallarni bajarsa bo‘ladi?5-ta’rif. ikki matritsa yig’indisi (ayirmasi) ga bu matritsalar mos elementlari yig’indisi (ayirmasi) dan iborat matritsa mos keladi: (14) 6-ta’rif. ikkita matritsa ko’paytmasi deb, ko’paytuvchi birinchi matritsa satr elementlarini ikkinchi ko’paytuvchi matritsa ustun elementlariga mos ravishda ko’paytirib, olingan yig’indisiga aytiladi (15) matritsalarni ko’paytirishning bu qoidalari berilgan operator matritsa elementlarini tuzish qoidasiga mos kelishini ko’rsatamiz. operatorlar ko’paytmasi ni quyidagicha tushunmoq kerak: faraz qilaylikki, bo’lsin. u holda larni ortonormallashgan funksiyalar sistemasi bo’yicha qatorga yoyib yozishimiz 6.7.unitar almashtirishlar to‘g‘risida tushuncha bering? biz quyidagi unitar almashtirishning ayrim muhim xossalarini qayd qilib o’tamiz. 1.unitar almashtirishlar funksiyaning normallik shartini o’zgartmaydi; 2.unitar almashtirishlar matrisalarning ermitlik shartini o’zgartmaydi, ya’ni agar almashtirishgacha tenglik o’rinli bo’lsa, almashtirishdan keyin ham tenglik o’rinli bo’lib qolaveradi. 3.unitar almashtirishlar matrisali tenglamalar ko’rinishini o’zgartmaydi, ya’ni almashtirishgacha bo’lsa, almashtirishdan keyin bo’ladi. biror operatorni va tasavvurlarda qaraylik.agar …

3 / 71

lanishini topamiz. buning uchun (41) asosida bu funksiyalarning birini ikkinchisi orqali qatorga yoyamiz, ya’ni (2) bu yoyilma koeffisenti o’z navbatida (3) ko’rinishdagi matrisadan iboratdir. bu matrisa operator tasavvurini o’zgartiruvchi (berilgan holda -tasavvurni –tasavvurga o’tkazuvchi) matrisa hisoblanadi 13. g‘alayonlashish nazariyasining mazmun-mohiyatini tushuntiring? 14. diskret spektrlarda g‘alayonlanish nazariyasi qanday qo‘llaniladi? qaralayotgan sistemani qo’zg’atuvchi vaqtga bog’liq bo’lishi yoki bog’liq bo’lmasligiga qarab qo’zg’alish nazariyasi statsionar va nostatsionar nazariyalarga bo’linadi. biz har ikki holda qo’zg’alish nazariyasi beradigan tuzatmalarni hisoblaymiz. faraz qilaylikki, shredinger tenglamasining aniq echimini mavjud bo’lmagan sistema (uni qo’zg’algan sistema deb ataymiz) statsionar holatda joylashgan bo’lsin va shredinger tenglamasi ĥ ψ = e ψ (1) ko’rinishda yozilsin sistema qo’zg’almagan holatda (1) tenglama ĥ0 ψ0n = e0n ψ0n (2) aniq echimga ega. demak ĥ0 , ĥ - qo’zg’almagan va qo’g’algan sistemalar uchun gamilton operatorlari. bu operatorlar bir biridan ĥ = ĥ0 + ŵ (3) ŵ – ga farq qilishadi. bu erda ŵ sistemani qo’g’atuvchi operator …

4 / 71

alar haqida gap boradi. qarayotgan holda shredinger tenglamasi (2) shaklida yoziladi.qo’zg’almagan sistema uchun shredinger tenglamasi (3) dan xususiy funksiya va xususiy qiymatlar bizga ma’lum.(2) tenglamadagi to’lqin funksiya (3) dagi xususiy funksiyalarning superpozitsiyasi tariqasida aniqlanadi; (4) 17.g‘alayonlashish nazariyasi no‘qtai nazaridan shtarkning chiziqli effektini tushuntiring? bir jinsli elektr maydoniga kiritilgan vodorod atomi ikkinchi energetik sathining ajralishini hisoblaylik. elektr spini hisobgaq olinmaganda sath (n = 2) ning turlanish darajasi vodorod atomi uchun n2 = 4 ga teng bo’ladi. demak atomning turlanish darajasi 4 ga teng, ya’ni e0k energiyalik 4 ta holat mavjud bo’ladi 1) n = 2 , l = 0 , m = 0 uchun ψ0200 = r20 (r) p00 (cosθ) 1/ф01 2) n = 2 , l = 1 , m = 1 uchun ψ0211 = r21 (r) p11 (cosθ) eiφ/ф02 bu erdagi radial funksiyalar r20 (r) = (1-r/2a)e-r/2a , r21 (r) = re-r/2a , (a = ћ/me2 = 0.52 a0) …

5 / 71

lqin uzunligi kichik bo’lsa,sistema xossalari o’zining klassik xossalariga yaqin bo’ladi.hozir biz sistemaning «kvaziklassik » xossalarini yanada batafsilroq qarab chiqamiz.buning uchun shredinger tenglamasi da quyidagicha almashtiruv o’tkazamiz: u holda uchun quyidagi tenglamani olamiz: (1) sistema o’zining xossalariga ko’ra deyarlik klassik deb faraz qilinganligi uchun ni darajalari bo’yicha qator ko’rinishida axtaramiz: (2) biz eng soda holni-bitta zarraning biro’lchamli harakatini qarab chiqamiz. (1) tenglama 24. 26. kvaziklassik chegaraviy shartlar.bizda x=a burilish nuqtasi bo’lsin (demak,e=u(a) bo’ladi) hamda barcha x>a nuqtalarda u>e ,ya’ni burilish nuqtasining o’ng tomoni klassik jihatdan kirib bo’lmaydigan soha bo’ladi.zarraning to’lqin funksiyasi ana shu sohada so’nadigan funksiya bo’ladi.burilish nuqtasidan yetarlicha uzoqda bu funksiya (10) ko’rinishga ega bo’ladi.bu funksiya (9) ning birinchi hadiga mos keladi.burilish nuqtasining chap tomonidagi to’lqin funksiya shredinger tenglamasining ikkita yechimi bo’lgan (8)ning haqiqiy kombinatsiyasi tariqasida tasvirlanmog’i zarur bo’ladi: (11) bu kombinatsiyadagi koeffitsiyentlarni aniqlash uchun to’lqin funksiyasining (x-a) ning musbat qiymatidan (x-a) ning manfiy qiymatigacha o’zgarishi ketidan kuzatish lozim bo’ladi …

Want to read more?

Download all 71 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvur nazariyasi"

1.tasavvur nazariyasining mazmun-mohiyatini tushuntiring? 2. holatlarning turli tasavvvurlari qanday shakllarda beriladi? holat tasavvuri. agar sistema aniqlovchi kattalik sifatida kattalik (masalan, -impuls) tanlab olinsa, u holda to’lqin funksiyasi va operatorlar -tasavvurida berilgan deb tushuniladi. faraz qilaylikki, to’lqin funksiyasi -tasavvurida berilgan bo’lsin. bundan tashqari, bu tasavvurda operator va uning xususiy funksiyasini ma’lum bo’lsin. u holda harqanday ixtiyoriy funksiyani xususiy funksiya bo’yicha qatorga yoyish mumkin bo’lganidan: (1) bu yerda o’z navbatida funksiya orqali ifodalanuvchi yoyilma koeffisenti quyidagi ko’rinishda yoziladi: (2) 9. operatorlarni turli tasavvurlarda qanday yozish mumkin? 3. koordinata tasavvuri qanday formula orqali ifodalanadi? operatorlar...

This file contains 71 pages in DOCX format (948.4 KB). To download "tasavvur nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvur nazariyasi DOCX 71 pages Free download Telegram