diplomatiyada xalqaro munosabatlar va ingliz burjua inqilobi

DOCX 17 pages 44.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
xvii asr-xviii asr birinchi yarmida xalqaro munosabatlar reja. 1. fransiyaning yevropada gegemonlgi, lyudovik xiv diplomatiyasi. 2. “o’ttiz yillik urush” va vestfal tinchlik shartnomasi. 3. kardinal rishelye (1624-1642)diplomatiyasi 4. ingliz burjua inqilobi(1640-1660) davri diplomatiyasi 5. xviii asr boshlarida xalqaro munosabatlar ingliz burjua inqilobi davridagi diplomatiya xalqaro munosabatlar va yevropa diplomatiyasi tarixida maxsus o’rin tutadi. chunki xvi asr o’rtalarida hamma yevropa mamlakatlari hali monarxiya tuzumida edi. u davrning diplomatiyasi o’ziga xos ish tutardi ya’ni davlat manfaati emas, balki saroy va sulola manfaati nuqtai nazaridan ish olib borardi. ularning ish uslubi fitna-ixtilofga moyillik, maxfiylik va murakkab-makkorlik asosda olib borilardi. ingliz inqilobi diplomatiyasi esa o’zining sodda fikrlik, maqsadga muvofiqligi va ijro etishda o’zining mohirligi bilan tubdan farq qilardi. bu esa inqilobda g’alaba qilgan ijtimoiy sinf manfaati va o’sha davrdagi siyosiy hayot hamda tushunchasiga to’gri kelib davr talabiga javob berardi inqilob xokimiyat tepasiga shunday kishilarni keltirdiki, ular angliyada burjuaziya taraqqiyoti tarafdori edilar. ular nima istashlarini …
2 / 17
i napoleonga aylanadi. ingliz inqilobining birinchi galdagi siyosati. ya’ni diplomatiyasi kirol bilan parlament o’rtasidagi kurash. feodalizm bilan kapitalizm o’rtasidagi nizo tugamaguncha yevropada bo’layotgan hatti-harakat va nizolarga aralashmaslik mavqeini tutdi. bu esa mamlakatda yangi, hokimiyatni mustahkamlab olish uchun sharoit yaratar edi. angliya floti (harbiy va savdo) burjuaziya va savdo manfaati bilan bog’liq, bo’lib, ularni himoya qilish maqsadida inqilob boshlanish davridan boshlab to oxirigacha inqilob tarafida turdi. bu esa inqilobchi angliyagayevropa qit’asidagi feodal davlatlarning harbiy yurish (intervensiya) uyushtirishiga to’sqinlik qildi. qirol karl i ning qo’shni mamlakatlarga, ularning monarxlariga murojaat qilib, inqilobni bostirib, hokimiyatni saqlab qolishi uchun yordam so’raganda ham bu qo’shnilar unga e’tibor bermadilar. bu angliyaning ichki ishi deb biladilar. bundan tashqari ular inqilobning borishini ham. mohiyatini ham tushunmas edilar, shuning uchun ham tashvishga tushmadilar. birinchidan, angliya inqilobi mamlakat ichkarisidagi mojorolarni xal qilish uchun yevropa ishlariga vaqtincha aralashmadi, ikkinchidan qit’a mamlakatlari bu vaqtda kuch-quvvatga ega bo’lib, gullab yashnayotgan edi, shuning uchun ham …
3 / 17
ini qo’lga olishga tayyor edilar. uning uchun qanday to’siq bo’lmasin, uni yengishga kuchlari yetar edi. angliyaning dengiz dushmani va savdo raqibi bo’lgan davlatlar gollandiya, ispaniya va fransiyaga qarshi kurash dasturi aniqlab olingan edi. puritan hayolparastlari jumhuriyat (respublika)ni gollandiya bilan qattiq va qaqshatqich kurashishga chaqirdilar. "xudo bizga (inglizlarga - m. gollandiyani bergan ekan, u yerga vakillar yuborib, tartib o’rnatish va vavilionlikdan siz to’g’ri yo’ldan adashgan malikani taxtdan ag’darib, qit’ada xudo hukmronligini o’rnatishga asos solish kerak, -degandi ulardan biri. ammo, xokimiyatga kelgan "xudo bandalari" o’zlarini o’ta xudojo’y deb atashlariga qaramasdan hayotdagi moddiy manfaatdorliklarini hech qachon unitgan emaslar. ularning bunday xatti-harakatlari to xatto inglizlarning shvetsiyadagi elchisi uaytlok bilan shvetsiya qirolichasi uristinaning qabul suxbati vaqtida tilga olinib, qirolicha shunday degandi: "siz inglizlar tovlamachi va ikkiyuzlamachi. men sizlarning generallaringiz (o.kromvel) va siz haqingizda emas, menimcha angliyada shunday shaxslar borki: ular ko’p, bu kishilar soxta dindorlar bo’lib, hayotida hech qanday maxzamlik yo’q, kerak bo’lsa diniy ulomolikdan …
4 / 17
inchi galda qit’a mamlakatlari bilan diplomatiya va savdo munosabatlarini tiklash va yaxshilash edi. qit’a davlatlaridan ko’pchiligining diplomatik (agent) vakillari ham londonda yashab kelayotgan edilar, ammo yangi hokimiyatni tan olish-tanish uchun shoshilmadilar. sust xarakat qildilar. ularning davlat boshliqlari angliyadagi yangilikka e’tibor bermadilar va respublikani tan olishga urinmadilar. o’z vakillariga esa yangi ishonch yorliq berishni ham unutdilar. fransiya xukumati karl i ning hayoti va faoliyati haqida o’ylab ko’rmadi va unga yengillik ham qilmadi. to xatto o’limga maxkum etilganda ham qirolning ahvolini surash uchun harakat qilinmadi, fransiyaning londondagi elchisi belevr xatto qirolni borib ko’rmadi ham, uning bu harakati keyinchalik fransiya qiroli kengashida ma’qullangan edi. angliya burjua respublikasini tan olishga va unga moyillik bilan harakat qilgan qit’a davlatlaridan biri - bu ispaniya edi. ispaniyaning londondagi elchisi don alonso kardenya, yangi ishonchli yorliq olmagan bo’lsada, lekin jumxuriyat hukumati bilan maxfiy aloqada bo’lish uchun vakolat olgan edi. bu masalada u juda ustalik bilan kirishib, ishonchni oqladi. …
5 / 17
masalada angliyadan yon bosishini so’ragan edi. o’sha vaqtda fransiyaning angliyadagi muvaqqat ishlar vakili krullening ishi ungidan kelmadi. inglizlar unga "qirolga bo’lgan avvalgi ishonchga qaramasdan u siz ham yashay olamiz, shuningdek fransuzlarning xushbo’y vinolarisiz ham kunimiz o’tadi" deb javob qaytardilar. shundan so’ng savdo urushi boshlanib ketdi. rasmiy holatda urush e’lon qilinmasdan ikki davlat bir-birini savdo kemalarini taladilar, kemalarni mahsulotlari bilan qo’lga kirita boshladilar, ya’ni qaroqchilik bilan shug’ullandilar. ispaniya elchisi don alonso kardenya uddoburorlik bilan angliya va fransiya mojoralaridan foydalanib, zudlik bilan madrid saroyidan (1650 y.) ishonchli yorliq berishini so’rab, o’z qirolini agar biz jumxuriyatni tan olsak undan katta foyda ko’ramiz deb ishontirdi va yorliqni olishga muvaffaq bo’ldi. juda katta yutuq bo’lmasa ham, xarxolda elchi o’zlarining raqibi va dushmani bo’lgan fransiya ustidan g’alaba qozondi va uni kamsitib qo’ydi. 1650 yilning dekabrida kardenya tantanali ravishda parlament tomonidan qabul qilindi va u parlamentga o’zining ishonchli yorlig’ini topshirdi. xuddi shu kuni fransiyaning angliyadagi muvaqqat ishlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diplomatiyada xalqaro munosabatlar va ingliz burjua inqilobi"

xvii asr-xviii asr birinchi yarmida xalqaro munosabatlar reja. 1. fransiyaning yevropada gegemonlgi, lyudovik xiv diplomatiyasi. 2. “o’ttiz yillik urush” va vestfal tinchlik shartnomasi. 3. kardinal rishelye (1624-1642)diplomatiyasi 4. ingliz burjua inqilobi(1640-1660) davri diplomatiyasi 5. xviii asr boshlarida xalqaro munosabatlar ingliz burjua inqilobi davridagi diplomatiya xalqaro munosabatlar va yevropa diplomatiyasi tarixida maxsus o’rin tutadi. chunki xvi asr o’rtalarida hamma yevropa mamlakatlari hali monarxiya tuzumida edi. u davrning diplomatiyasi o’ziga xos ish tutardi ya’ni davlat manfaati emas, balki saroy va sulola manfaati nuqtai nazaridan ish olib borardi. ularning ish uslubi fitna-ixtilofga moyillik, maxfiylik va murakkab-makkorlik asosda olib borilardi. ingliz inqilobi di...

This file contains 17 pages in DOCX format (44.9 KB). To download "diplomatiyada xalqaro munosabatlar va ingliz burjua inqilobi", click the Telegram button on the left.

Tags: diplomatiyada xalqaro munosabat… DOCX 17 pages Free download Telegram