ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar

DOCX 20 pages 45.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.4 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar reja: 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar 2.go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi 3.ilk bolalik davrida jismoniy rivojlanish. 4.ilk yoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar bolaning ona qornida paydo bo‘lgandan tug‘ilgunga qadar bo‘ladigan o‘zgarishlar homilaning prenatal ichki rivojlanishini tashkil etadi. har bir davr ona qornida bo‘lajak farzandning rivojlanish bosqichiga tegishli atama bilan nomlanadi. ona qornida rivojlanish o‘rtacha 38 hafta davom etadi va 3 bosqichga, ya’ni zigota bosqichi, embrion bosqichi va homila bosqichiga bo‘linadi. zigota bosqichi (1-2 haftalik) birinchi haftaning oxiriga kelib, zigota onaning qon tomirlari bilan birlashadi, bu hodisa implantatsiya deb ataladi. implantatsiya jarayonining tugallanishi uchun ikki xafta kerak bo‘ladi, shundan so‘ng garmonal o‘zgarishlar boshlanadi, bu hayz ko‘rishning vaqtinchalik to‘xtashiga olib keladi, ayol kishiga bu belgi uning homiladorligidan darak beradi. zigotaning aylana o‘lchamlari 1 mmdan kamroq bo‘ladi, uning hujayralari bo‘linishni boshlaydi. homila tanasi murtak diski hujayralaridan rivojlanadi, …

2 / 20

ionda uch qavat hujayralar tiklanadi. tashki qavatda - ektodermadon sochlar, terining tashqi qavati va nerv tizimi rivojlanadi. o‘rta qavatda - mezodermadon, muskullar, suyaklar va qon tomirlari tizimi hosil bo‘ladi. ichki qavatda yoki endodermadon ovqat hazm qilish tizimi va o‘pkalar rivojlanadi. uch haftalik embrion bilan sakqiz haftalik embrion solishtirilganda uning ko‘rinishida sezilarli o‘zgarishlarni ko‘rishimiz mumkin. 3 haftalik embrion uzunligi 2 millimetrdan oshmaydi. hujayralarning darajalarga bo‘linishi boshlanib, organizm ko‘prok salamandrani eslatadi. o‘sish va rivojlanish tezlik bilan amalga oshadi, 8 haftalik embrionda ko‘zlar, og‘iz, qo‘l va oyoqlarni ko‘rish mumkin, miya va nerv tizimi ham juda tez rivojlanadi, embrion yuragi bir oy avval o‘z faoliyatini boshlab yuborgan bo‘ladi. embrionda odamga xos organlar u yoki bu shaklda mavjud bo‘ladi, lekin uning o‘lchamlari onaga sezilarli daraja bulmaydi. embrionga amnion suyuqligi bilan to‘lgan amnion qobig‘i joylashadi. amnion qobig‘i embrionni himoya qilib, doimiy haroratini ta’minlab turadi. embrion ona bilan ikki tizimcha orqali bog‘langan. kindik tizimchasi embrionni yo‘ldosh bilan …

3 / 20

g uzoq davom etadigan bosqich bo‘lib, to‘qqizinchi haftasidan boshlab, tug‘ruq bilan tugallanadi. bu vaqtda homilaning tana o‘lchamlari kattalashadi va organizm tizimlari faoliyat yurita boshlaydi. 4 oylikdan homilaning og‘irligi 113,4 grammdan 226,8 grammgacha etadi. oxirgi 5 oyda homilaning og‘irligi 1984,5 grammdan 2268 grammgacha o‘lchamlari kattalashib borishini ko‘rish mumkin. 1. tuxumdon va urug‘don differensiatsiyasi 2. qon tomir tizimining faoliyati 3. homila harakatining onaga sezilishi. 4. homila boshida soch qoplanishining hosil bo‘lishi . 5. so‘rish va yutish faoliyati. 6. bosh miyaning maxsus faoliyati. 7. homilaning hayotchan davri. 8. og‘irligini tezda ko‘paytirib olishi. 9. tug‘ruq. bu davrda organizm uchun muhim bo‘lgan nerv, nafas olish va ovkat hazm qilish kabi organlarning shakllanishi tugallanadi. bu davrning eng muhim hodisalari quyidagilardan iborat. • urug‘lanishdan 5-6 oydan so‘ng homilaning qoshlari, kipriklari va sochlari paydo bo‘ladi. embrional davrning oxiriga borib, erkak embrionda urug‘don, qiz embrionda tuxumdonlar rivojlanadi. uchinchi oyda urug‘donda tashqi jinsiy belgilar rivojlanishiga ta’sir ko‘ratuvchi garmonlar sintez qilishni …

4 / 20

la ko‘rinishini oladi. vaqtidan avval tug‘ilgan bolalarning nafas olish organlarida muammolar tug‘ilishi mumkin. shuningdek, ular tana haroratini doimiy tarzda boshqarib turolmaydilar. chunki, ularda teri osti qavatidagi yog‘ qavati mavjud bo‘lmaydi .bu qavat homilaning 8 - oyida hosil bo‘ladi. hozirgi zamon neonatal yordamning imkoniyatlari yordamida erta tug‘ilib qolgan bolalar yashab qolishi mumkin. homila bosqichida xulk -atvor paydo bo‘ladi, homilada faollik davri ko‘rinadi. ko‘pchilik onalar homilaharakatchanligi va tinch vaqtlarini aytib berishlari mumkin. homilaning ko‘z va quloqlari ta’sirlarga javob beradi, yuragi tezroq urishni boshlaydi, ko‘zlari yorug‘likka pirpirash bilan javob beradi. bunday ma’lumotlar shundan dalolat beradiki, ona qornidagi oxirga oylar homilani mustaqil hayotga, ya’ni, ona organizmidan tashqi hayotga tayyorlab beradi, bu o‘zgarishlar homilador ayol o‘zining bo‘lajak farzandiga sog‘lom atrof-muhitni ta’minlagandagina amalga oshishi mumkin. sog‘lom bola tug‘ilishi uchun bo‘lajak onalarga vrachlar asosiy 5ta tavsiyani ta’kidlab o‘tadilar: 1. homilador ayol davolovchi vrach ko‘rigidan muntazam o‘tib turishi, har oyda, homiladorlikning oxirida har haftada vrach qabuliga borib turishi …

5 / 20

asligi, ayniqsa, homiladorlikning oxirgi haftalarida, maxsus mashg‘ulotlarga qatnashishi zarur. u erda ayollarni tug‘ruqqa va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni arvarish qilishni o‘rgatadilar. bola hayotining har bir oyi uning jismoniy va psixik im-qoniyatlarining shakllanishidagi muhim davrdir. ikki, uch oylik bola ham yangi tug‘ilgan chaqaloqdan ancha farq qiladi, uch yashar bola esa o‘z taraqqiyoti bilan bir yashar boladan birmuncha ustun turadi. ilk bolalik davrda bolaning shaxsi, xarakteri, xulq-atvori ma’lum darajada tarkib topadi. shu sababli bolaning ma’lum davrdagi rivojlanishi xususiyatlarini tahlil qilganda, bu rivojlanishning oldingi bosqichlarda qanday bo‘lganligini bilish kerak. bu faqat bolaning rivojlanish jarayonini takomillashtirish va tezlashtirish uchun emas, balki ana shu jarayonning bola kuchiga yarasha va yosh imkoniyatiga mos keladigan bo‘lishini ta’minlash uchun ham kerakdir. pedagogik tajribalarga va mavjud psixologo-fiziologik tekshirish natijalariga asoslanib maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti quyidagi yosh bosqichlariga ajratiladi.(bunda bola tug‘ilgandan tortib, to maktabda o‘qiy boshlaguncha bo‘lgan davr hisobga olinadi.) 1.tug‘ilgandan bir yoshgacha: chaqaloqlik davri (hayotining birinchi oyi); hayotining birinchi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar"

ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar reja: 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar 2.go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi 3.ilk bolalik davrida jismoniy rivojlanish. 4.ilk yoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar bolaning ona qornida paydo bo‘lgandan tug‘ilgunga qadar bo‘ladigan o‘zgarishlar homilaning prenatal ichki rivojlanishini tashkil etadi. har bir davr ona qornida bo‘lajak farzandning rivojlanish bosqichiga tegishli atama bilan nomlanadi. ona qornida rivojlanish o‘rtacha 38 hafta davom etadi va 3 bosqichga, ya’ni zigota bosqichi, embrion bosqichi va homila bosqichiga bo‘linadi. zigota bosqichi (1-2 haftalik) birinchi haftaning o...

This file contains 20 pages in DOCX format (45.4 KB). To download "ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ontogenezning ilk bosqichlarida… DOCX 20 pages Free download Telegram