qishloq xo’jaligi o’simliklari karantini

DOCX 7 pages 39.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

3-mavzu: qishloq xo’jaligi o’simliklari karantini. reja: 1. karantin haqida ma’lumot. 2. o’simliklar karantin kasalliklari fanining rivojlanishi tarixi tayanch so’zlar: o’simlik, karantin, kasallik, kasallik qo’zg’atuvchi, qarshi kurash, zamburug’, mikroorganizm. xorijiy davlatlar bilan iqtisodiy, savdo munosabatlarining kengayishi bir davlat hududida uchraydigan kasallik qo’zg’atuvchilarini va hashoratlarning boshqa hududlarga tarqalib o’z arealini kengayishiga yoki yangilarining paydo bo’lishiga sabab bo’lmoqda. fitopatologik bilimlar saviyasi kasallikning kelib chiqishi, tarqalishi, zarari, patogenlik jarayonining sabablarini to’g’ri bilish, ularga qarshi kurashning ilmiy asoslangan choralarini ishlab chiqish darajasiga bog’liqdir. o’simlik kasalliklariga qarshi kurash ularning hosildorligini oshirish, isrof qilmasdan saqlash maqsadiga qaratilgan yagona iqtisodiy siyosatini amalga oshirib qolmasdan, balki zararsiz, xavfsiz kimyoviy va biologik vositalardan foydalangan holda inson salomatligini, hamda tashqi muhitni muhofaza qilishga va insonlar salomatligini mustahkamlashga qaratilgan bo’lishi kerak. har bir fermer, qishloq xo’jaligi mutaxassislari ekinlarning kasalliklarini to’g’ri aniqlab, zamonaviy kurash choralarini qo’llash asosida, hosildorligini saqlab qolish yo’llarini bilish lozim. buning uchun fitopotologiyaga oid bilimlarga ega bo’lgan mutaxassislarni tayyorlash ta’lim …

2 / 7

lbiy ta’sir ko’rsatib, hamisha ijobiy natijalar bermaydi. har qanday ekinlarni yetishtirishda ularning kasalliklariga qarshi yuksak malakali himoya choralarini rejali o’tkazishni yo’lga qo’yish agrotexnik tadbirlar majmuasiga kirgan jarayonlarga ilmiy yondoshishni taqoza qiladi. o’simliklar karantini ma’lum hududda uchramaydigan, chet eldan kelib qolishi mumkin bo’lgan begona o’t, zararkunandalar, kasalliklarning o’tishidan himoya qilishga, o’tgan taqdirda esa darrov havf oldini olish va yo’q qilishga qaratilgan davlat axamiyatiga ega bo’lgan tadbir va choralar sistemasidir. karantin chora tadbirlari o’zr vazirlar mahkamasi qoshidagi respublika o’simliklarni ximoya qilish instituti va o’z o’simliklar karantini davlat inspektsiyasi tamonidan amalga oshiriladi. qishloq xo’jalik ekinlarini karantini fanining vazifasi zararli organizmlarni mamlakat ichkarida yoki tashqarisiga tarqalishiga yo’l qo’ymaslik, bu organizlarning paydo bo’lgan taqdirda, tarqalish vaqtini nazarda tutib uni chegaralash tadbirlarini ishlab chiqishga tavsiyalar beradi. bu fan respublika xududida namayon bo’ladigan, rivojlanadigan, tarqaladigan karantin kasalliklarning paydo bo’lish muddatlari va miqdori to’g’risida ma’lumot berib, nobud bo’lishi yoki buzilishi lozim bo’lgan maxsulotlarni saqlab qolish uchun zudlik bilan …

3 / 7

donlarni aniqlash va namunalar yig’ish malakasini xosil qilinadi. xozirgi vaqtda respublikada 14 ta karantin inspektsiyasi, 167 ta o’simliklar karantini bo’yicha tuman o’simliklar karantini inspektsiyalari, 31 ta chegara karantin maskanlari, 13 ta fumigatsion otryadlar, 6 ta karantin pitomniklari, 1 ta karantin laboratoriyasi, 1 ta botanika bog’i, 2 ta oranjireya va 26 ta davlat nav sinash uchastkalari rispublikamizdagi fitosanitar xolatni nazorat qilish bo’yicha ish olib bormoqda. uning tarkibida tajriba va selektsiya stantsiyasilari, nav sinash dalachalari tashkil qilingan. qishloq xo’jalik ekinlarini karantini fani respublikaning turli mintaqalarida tashkil qilingan karantin maskanlarida ishlaydigan mutaxasislarni zararli organizmlarni turlar tarkibini va miqdorini aniqlash yo’llaridagi mavjud xuquqiy xujjatlar, qonunlar bilan tanishtiradi. xar bir mintaqada mavjud va kirib kelishi mumkin bo’lgan kasallik va hashoratlarning rivojlanishi va tarqalishida biologik xususiyatlarining axamiyati bilan tanishtiradi. o’tkazilgan nazorat yuzasidan ma’lumotlar tuzish, uni yuqori tashkilotlarga taqdim etish va tarqalishi xavf tug’diradigan kasalliklar va hashoratlar ro’yxati bilan tanishtiradi. o’simliklar karantini meteriologiya, iqlimshunoslik, kimyo, fizika, gigiyena …

4 / 7

ab qo’yish va boshqa choralar (sanitariya ishlov berish, laboratoriyada tekshirish, immunlash, dezinfektsiya, dezinsektsiya, deratizatsiya) kiradi. aholi o’rtasida havfli infektsion kasalliklar, masalan, toun, vabo, chin chechak tarqalish havfi tug’ilganda ayrim kishilar, oilalar, kollektivlar (kvartiralar, hovli, uy, yotoqxona, harbiy qism, kema, eshelon va boshqalar) hatto mahallalar, qishloqlar va rayonlar karantinga olinishi mumkin. qaysi kasallikka qarshi karantin belgilansa, o’sha kasallikning inkubatsion davrga teng muddatda karantinni saqlash muddati belgilanadi. karantinga olinadigan kishilar (kollektivlar) qaysi bino, muassasada turgan bo’lsa, o’sha bino, muassasa ham ko’pincha karantinda deb e’lon qilinadi. o’y hayvonlari o’rtasida kasalliklar tarqalganda (epizootiya) ular ham karantinga olinadi. halqaro miqiyosdagi karantin tadbirlariga amal qilish va talablarni baja rish bo’yicha masalalar halqaro parij konventsiyasida (1926) ko’rsatilgan. fitosanitariya tadbirlari qatoriga patogen organizmni saqlovchi o’simlik qoldiqlarini yo’q qilish, g’alla ekinlari paholini yoqish, begona o’tlarini va ularning qoldiqlarini yo’q qilish, patogen organizmni saqlovchi tuproqni ximyoviy va fizik ishlov berish, kasallik tarqalishiga sabab bo’luvchi mehnat qurollari va mashina qismlarini dizenfektsiya …

5 / 7

kni keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar va noqulay sharoit vujudga keltiradi. ikkinchidan kasallik tufayli o’simlikdagi fiziologik va biokimyoviy, anotomo-morfologik xususiyatlar o’zgarib, xosildorlik sifati va miqdori keskin kamayib ketadi yoki uning mevasining shakli o’zgarib ketadi. o’simliklar kasalliklari tushunchasiga olimlar tomonidan turlicha ta’rif berilgan. n.a. naumov (1952) fikricha–«o’simlik kasalligi uning filogenez jarayonida tashqi muhit bilan bo’lgan munosabatida yuzaga keladigan a’zolar funktsiyasi va tuzilishining o’zgarishidir». t.d. straxov (1962) o’simlik kasalligi uchta faktor: o’simlik, patogen, tashqi muxit orasidagi muntazam tizimning o’zaro munosabatidir deydi. ya’ni, o’simlik kasalligi uniga salbiy ta’sir etuvchi patogen mikroorganizm va tashqi muhitning ta’sirida fiziologik jarayonlar buzilib, uning morfologik tuzilishi va hosildorligi keskin kama-yib ketadi. n.a. cheremisinov fikricha–yuqoridagi holatlar o’simlikninig hususiyati, kasallik qo’zg’atuvchilarning agres sivligi va tashqi muhitning qo’lay yoki noqulay bo’lishiga bog’liq-deb ko’rsatadi. shunday qilib, o’simlik kasalligi undagi patologik jaroyonning boshlanishidir. t.d. straxov (1962) - o’simlikdagi patologik jarayon o’simlikning, patogenning xususiyati va tashqi muxit munosabatlarining namoyon bo’lishidir deydi. shuning uchun kasallik qo’zg’atuvchisini, kasallikning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo’jaligi o’simliklari karantini"

3-mavzu: qishloq xo’jaligi o’simliklari karantini. reja: 1. karantin haqida ma’lumot. 2. o’simliklar karantin kasalliklari fanining rivojlanishi tarixi tayanch so’zlar: o’simlik, karantin, kasallik, kasallik qo’zg’atuvchi, qarshi kurash, zamburug’, mikroorganizm. xorijiy davlatlar bilan iqtisodiy, savdo munosabatlarining kengayishi bir davlat hududida uchraydigan kasallik qo’zg’atuvchilarini va hashoratlarning boshqa hududlarga tarqalib o’z arealini kengayishiga yoki yangilarining paydo bo’lishiga sabab bo’lmoqda. fitopatologik bilimlar saviyasi kasallikning kelib chiqishi, tarqalishi, zarari, patogenlik jarayonining sabablarini to’g’ri bilish, ularga qarshi kurashning ilmiy asoslangan choralarini ishlab chiqish darajasiga bog’liqdir. o’simlik kasalliklariga qarshi kurash ularning hosildor...

This file contains 7 pages in DOCX format (39.0 KB). To download "qishloq xo’jaligi o’simliklari karantini", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo’jaligi o’simliklari … DOCX 7 pages Free download Telegram