nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi

PPT 28 pages 2.9 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

основы биохимии. лекция №4 mavzu: nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti mа’ruzа №3 mа`ruzа rеjаsi: 1.nuklein kislotalarning tarkibiy qismlari va tuzilish darajalari 2.genetik axborotni ko’chirish turlari va mexanizmlari 3.replikatsiya mexanizmi 4.transkriptsiya mexanizmi azot asoslari nuklein kislotalarining azoth asoslari kimyoviy tuzilishiga ko'ra 2 guruhga - purin va pirimidin asoslariga bo'linadi. ulaming orasida siyrak (minor) purin va pirimidinli asoslar mavjud. eng muhim purin asoslariga - adenin (a) va guanin (g); pirimidinlarga esa - sitozin (s), uratsil (u) va timin(t) kiradi. dnk tarkibiga a,g ,s, t; rnk tarkibiga esa timindan bo'lak asoslarning hammasi va uratsil kiradi. minor asoslar asosan trnk va rrnk da uchraydi. ularga qo'shimcha metillangan purin va pirimidinli asoslar kiradi. nukleozidlar azotli asosning pentoza bilan birikishidan hosil bo'lgan moddaga nukleozid deb aytiladi. nukleozidlar n-gliko-zidlarga mansub. ularda pentozaning c-l atomi purinning n -3 yoki pirimidinning n-i atomi bilan bog'langan. nukleozidlar pentoza turiga ko'ra tarkibida …

2 / 28

ori molekulali organik birikmalar. nuklein kislotalar tarkibiga qanday uglevod — dezoksiri-boza yoki riboza kirishiga qarab dezoksiribonuklein kislota (dnk) va ribonuklein kislota (rnk)larga boʻlinadi. nukleotidlarning nuklein kislotalardagi ket-ma-ketligi ularning birlamchi strukturasini belgilaydi. nuklein kislotalar barcha tirik organizmlarning hujayralarida mav-jud boʻlib, irsiy (genetik) informa-siyani saklash va nasldannaslga oʻtka-zishdek eng muhim funksiyani baja-radi, hujayra oqsillarining bu in-formatsiyani voqe qiluvchi sintezi jarayoniga taʼsir koʻrsatadi. organizmda erkin holda boʻladi, oqsillar bilan bir kompleks (nukleproteidlar)ni tashkil etadi ninri. dnk va rnk ning birlamchi strukturasi 3' 5'- fosfodiefir bog'lari bilan bog'langan mononukleotidlaming to'g'ri chiziqli polinukleotid zanjiridan iborat. dnk va rnk birlamchi strukturasining tuzilish negizi bir xii: mononukleotid zanjiridagi pentozaning 3'-gidroksil guruhi ikkinchi mononukleotiddagi pentozasilling 5'-gidroksil guruhi bilan kovalent bog' orqali bog'langan. shu sahabdan 3' 5'-fosfodiefirli bog'lar deb ataladi. dnk va rnk ning to'g'ri chiziqlari zanjirining uzunligi ular tarkibidagi mononukleotidlar soniga bog'liq va ikkita oxiriga ega: ulardan birinchisi 3'-oxiri, ikkinchisi esa 5'-oxiri. nuklein kislotalari zanjirining yig'ilishida 5'-trifosfatlar boshlang’ich …

3 / 28

ф.крик tomonidan ochilgan * * dnk va rnk strukturalari ahamiyati днк genetik axborotni ko’chirish turlari genetik axborotni ko’chirilishi va irsiy belgilarni nasildan nasilga uzatilishi tirik organizmlarning muhim xususiyatlaridan hisoblanib, hujayra rivojlanishida genetik axborotning taqsimlanishi kuzatiladi. genetik axborotning ko’chirilish turlari. genetik axborotni nasldan naslga ko’chirish 1. replikatsiya – bir xil sinflar doirasida ya’ni dnk dan dnk ga yoki ayrim viruslarda rnk dan rnk ga genetik axborot ko’chiriladi. 2. transkriptsiya –dnk molekulasida joylashgan axborotlarni ayrim qismlarigina ko’chirilib, mexanizmda to’liq axborot ko’chirilmaydi. transkriptsiyada barch turdagi rnk lar: asosiy (mrnk, trnk, rrnk) va minor rnk lar hosil bo`ladi. 3. genetik axborotni mrnk dan oqsilga ko’chirish. mexanizmda faqat mrnk translyastiya qilinib, rrnk, trnk translyastiyada yordamchi vazifasini bajaradi. translyastiya faqat to’g’ri – mrnk dan oqsilga tomon bo’ladi va u orqaga qaytmaydi. replikatsiya replikatsiya – nusxa olish yoki dnk ni 2 marotaba ko’payishi komplementar zanjirlarni ajralishi; komplementar prinsipi asosida ona matrisadan yangi qiz zanjirning shakillanishi; natijada genetik …

4 / 28

i uzish uchun; 2. xelikaza – komplementar azot asoslarining vodorod bog’larini uzish uchun; 3.dbo – dnk bog’lovchi oqsil. dnk bilan bog’lanib ajralgan spiralni bir – biriga qo’shilib ketmasligi uchun; 4.primaza –5’ ohiri – 3’ yo’nalishida rnk zatravka sintezlanadi. 5. dnk polimeraza – i yoki ribonukleaza – h – replikatsiyada rnk zatravkani parchalaydi (gidrolizida qatnashadi); 6. dnk polimeraza – ii 7. dnk polimeraza – iii – replikatsiyaning asosiy fermenti bo’lib, bir – biridan ajralgan dnk zanjirida 5’ – 3’ yo’nalishida dnk uchastkasi sintezida ishtirok etadi; a) ona dnk zanjirining ajralishi va rnk – zatravka sentizi b) 5’-3’ yo’nalishida okazaki fragmentlari sentizi va dnk , rnk gibridini hosil bo’lishi. v) rnk – zatravka gidrolizi g) rnk – zatravka o’rnida komplementar dnk zanjirining qurilishi. d) komplementar dnk zanjirini fragmentlarini tikilishi. 1) ona zanjiri 2) ajratuvchi oqsil 3) rnk 4) okazaki fragmentlari transkriptsiya mexanizmi dnk matritsasida kechadigan barcha sintez jarayonlar dnk da yozilgan axborot …

5 / 28

rot saqlaydigan gen qismlari. 2. mrnk ni 3'-ohiri poly(a) ga birikishi. 3. 5 '-oxiriga mrnk qoldig’ini birikishi metilguanozin (“кep”). f gtf gf т а s g gs. at. f а u g s transkripsiya tf mrnk * ekzon intron e i e i yetilmagan mrnk f yetilgan mrnk transkripsiyada xromosomalarda 95% mrnk 5% trnk va rrnk to’g’ri keladi. transkripsiya iii bosqichdan iborat bo’ladi: 1. initsiatsiya ( boshlanishi) 2. elongatsiya ( davom etishi yoki cho’zilishi) 3. terminatsiya (tugashi) rnk sintezi ya’ni transkripsiya uchun quyidagi sharoit zarur: dnk matritsasida sintezlanayotgan rnk sintezida ishtirok etuvchi dnkga qaram rnk polimeraza fermenti. hamma 4 ta ribonukleozidtrifosfatlar ( atf, gtf, stf, utf) mg2+ ioni yechilgan dnkning faol qismi, yani transkriptsiyaga uchraydigan dnk bo’lagi. transkripsiyada xromosomalarda 95% mrnk 5% trnk va rrnk to’g’ri keladi. transkripsiya iii bosqichdan iborat bo’ladi: 1. initsiatsiya ( boshlanishi) 2. elongatsiya ( davom etishi yoki cho’zilishi) 3. terminatsiya (tugashi) rnk sintezi ya’ni transkripsiya …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi"

основы биохимии. лекция №4 mavzu: nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti mа’ruzа №3 mа`ruzа rеjаsi: 1.nuklein kislotalarning tarkibiy qismlari va tuzilish darajalari 2.genetik axborotni ko’chirish turlari va mexanizmlari 3.replikatsiya mexanizmi 4.transkriptsiya mexanizmi azot asoslari nuklein kislotalarining azoth asoslari kimyoviy tuzilishiga ko'ra 2 guruhga - purin va pirimidin asoslariga bo'linadi. ulaming orasida siyrak (minor) purin va pirimidinli asoslar mavjud. eng muhim purin asoslariga - adenin (a) va guanin (g); pirimidinlarga esa - sitozin (s), uratsil (u) va timin(t) kiradi. dnk tarkibiga a,g ,s, t; rnk tarkibiga esa timindan bo'lak asoslarning hammasi va uratsil kiradi. min...

This file contains 28 pages in PPT format (2.9 MB). To download "nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: nukleotidlar va nuklein kislota… PPT 28 pages Free download Telegram

nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "nukleotidlar va nuklein kislotalar. oqsillar metabolizmi"

Similar files