ekonometrika fanining mohiyati

DOCX 4 sahifa 65,5 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 65,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

3.1 -mavzu. (ma'ruza) ekonometrika fanining mohiyati iqtisodiy hodisa va jarayonlarni o‘rganishning asosiy usullaridan biri o‘xshashlik tamoyiliga asoslangan modellashtirish usulidir. ko'pincha o‘rganilayotgan manbani to‘liq tekshirish mumkin bo‘lmaydi(yoki tekshirish juda ko'p vaqt va mablag' talab qilishi bilan bog'liq bo‘ladi). shuning uchun bunday holatlarda ushbu ob’ektlar uchun modellashtirish usulini qo'llashga zarurat tug‘iladi. bu usul, faoliyat natijalari ko'p jihatdan qabul qilingan qarorlarning sifatiga bog'liq bo‘lgan iqtisodiy amaliyotda ham keng qo‘llaniladi. albatta, modellashtirish, bosqichma-bosqich boshqaruv qarorlari to'plangan tajriba, kundalik ko‘nikma yoki vaqt va mablag‘ni tejash tamoyili asosida qabul qilinadi. yaxshi yechim tanlashning eng ishonchli yo'li to'g'ridan-to'g'ri katta seriyadagi tajribalarni o'rganilayotgan muhitda o'tkazilishidir. ko'pchilik holatlarda, bunday tajribalarni amalga oshirish uchun juda ko'p mablag' va vaqt talab qilishligi, yoki kutilmagan xavfli oqibatlarga olib kelishligi tufayli o‘tkazish mumkin bo‘lmaydi. shuning uchun, to'g'ridan-to'g'ri o'rganilayotgan muhitda katta partiyali tajriba o'tkazilish mumkin bolmagan holatlarda, yagona imkoniyat bu o'tkazilayotgan vaziyatning modelini yaratish va uni kerakli kichik partiyada sinab ko‘rishdir. model (lotincha modelus …

2 / 4

olish uchun uni turli tomonlardan tasvirlovchi bir nechta modellarni qurish mumkin. iqtisodiy modellar qaralyotgan iqtisodiy obekt faoliyatida muhim o‘rin tutadigan tarkibiy qismlarni aniqlashga va shular asosida ushbu obektning kelajak faoliyatidagi o‘zgarishlarni ifodalash uchun quriladi. natijada, iqtisodiy modellar, ayrim parametrlar o‘zgarishiga bog‘liq ravishda, oldindan bashorat qilish imkoniyatini beradi. modelda parametrlar orasidagi bog‘liqliklarni miqdoriy jihatdan baholash mumkin bo‘lgani uchun, bashoratni etarlicha aniqlikda va etarlicha ishonch darajasida bajarish mumkin bo‘ladi. har bir iqtisodiy ob’ekt uchun, uning kelgusidagi holatini bashorat qilish, mana shu ob’ekt uchun avvalambor eng yaxshi natijalarga erishishga va xar xil salbiy holatlarni chetlab o‘tishga xizmat qilishi kerak bo‘ladi. xususan, davlat miqiyosidagi iqtisodiy siyosat ham ana shunday bashoratlar asosida olib boriladi. shuning uchun ham ular to‘liq bo‘la olmaydi. shu sababli iqtisodiy modellarning amaliyotdagi tadbiqlari to‘la amalga oshmasligi ham mumkin. shuni takidlash lozimki, harqanday model, ma’lum ma’noda ideallashtirilgandir. bu modellarni ko‘rishda modellashtirilayotgan iqtisodiy ob’ekt faoliyatida o‘rin egallagan faktorlar ichidan, masalan, mohiyatiga monand eng …

3 / 4

jarayonlarni o‘rganish maqsadida qurilgan. regression model. iqtisodiyotning ko‘pgina amaliy masalalarda, ishlab chiqarilayotgan mahsulot miqdori (yoki ishlab chiqarishdan olinadigan daromad) , uni ishlab chiqarish uchun sarf bo‘layotgan bir yoki bir nechta xomashyo miqdorlariga (yoki ularning narxlariga) bog‘liq bo‘ladi. albatta, bunday holatda, korxonani ko‘zlanayotgan hajimdagi daromadga ega qila oladigan istiqbolli rejani tuzish uchun va orasidagi bog‘liqlik haqida eng isonchli ma’lumotga ega bo‘lishligi kerak. bundek bog‘lanishlar ekonometrika fanida o‘rganiladi va ular yordamida istiqbolli kelajak bashorat qilinadi. buning uchun dastlab va orasidagi bog‘lanish quyidagi , ko‘rinishga ega deb faraz qilinadi, bu erda tasodifiy bo‘lmagan (deterministik) o‘zgaruvchilar va ishlab chiqarishdagi tasodifiy factorlar ta’sirida paydo bo‘ladigan matematik kutilmasi nolga teng tasodifiy miqdor. u holda shartli o‘rtacha (1) ko ‘rinishni oladi. yuqoridagi (1) model regressiya tenglamasi deyiladi. bu yerda regressiya funksiyasi deb atalib, agar uning ko‘rinishi to‘g‘ri tanlangan bo‘lsa, normal taqsimlangan bo‘ladi. regressiya funksiyasi ko‘rinishini yoki aniqrog‘i uning noma’lum parametrlarini baholashning eng ishonchli usuli bu “kichik kvadratlar …

4 / 4

iluvchilari mavjud (multiplikativ) model ; 5) trendli mavsumiy va siklik qo‘shiluvchilari mavjud (additiv) model ; 6) trendli mavsumiy va siklik qo‘shiluvchilari mavjud (multiplikativ) model ; 7) trendli mavsumiy va siklik qo‘shiluvchilari mavjud (multiplikativ) model ; 8) trendli mavsumiy va siklik qo‘shiluvchilari mavjud (aralash) model . statistik ma'lumotlar turlari iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda biz duch keladigan ikki turdagi ma'lumotlar mavjud: o‘zgaruvchilarli ajratilgan ma'lumotlar (cross-sectional data) va vaqt qatorlari (time-series data). masalan, o‘zgaruvchilarli ajratilgan ma'lumotlarga misol qilib vaqt kesimida turli firmalarning daromadlarini, vaqt qatorlariga esa dollor kursi haqidagi ma’lumotlarni keltirishimiz mumkin. vaqt qatorlariga misollar qilib, har chorakda bo'ladigan inflyatsiya, o'rtacha ish haqi, milliy daromadlar haqidagi ma'lumotlar, so'nggi yillarda pul emissiyasi, fyuchers narxlari va xokozolarni keltirish mumkin. image2.wmf oleobject2.bin oleobject3.bin oleobject4.bin oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject7.bin oleobject8.bin image3.wmf oleobject9.bin oleobject10.bin image4.wmf oleobject11.bin image5.wmf oleobject12.bin image6.wmf oleobject13.bin image7.wmf oleobject14.bin oleobject15.bin oleobject16.bin image8.wmf oleobject17.bin image9.wmf oleobject18.bin image10.wmf oleobject19.bin image11.wmf oleobject20.bin image12.wmf oleobject21.bin oleobject22.bin image13.wmf oleobject23.bin image14.wmf oleobject24.bin image15.wmf …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ekonometrika fanining mohiyati" haqida

3.1 -mavzu. (ma'ruza) ekonometrika fanining mohiyati iqtisodiy hodisa va jarayonlarni o‘rganishning asosiy usullaridan biri o‘xshashlik tamoyiliga asoslangan modellashtirish usulidir. ko'pincha o‘rganilayotgan manbani to‘liq tekshirish mumkin bo‘lmaydi(yoki tekshirish juda ko'p vaqt va mablag' talab qilishi bilan bog'liq bo‘ladi). shuning uchun bunday holatlarda ushbu ob’ektlar uchun modellashtirish usulini qo'llashga zarurat tug‘iladi. bu usul, faoliyat natijalari ko'p jihatdan qabul qilingan qarorlarning sifatiga bog'liq bo‘lgan iqtisodiy amaliyotda ham keng qo‘llaniladi. albatta, modellashtirish, bosqichma-bosqich boshqaruv qarorlari to'plangan tajriba, kundalik ko‘nikma yoki vaqt va mablag‘ni tejash tamoyili asosida qabul qilinadi. yaxshi yechim tanlashning eng ishonchli yo'li to'g'rid...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (65,5 KB). "ekonometrika fanining mohiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ekonometrika fanining mohiyati DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram