umurtqalilar kenja tipi. jag’og’izlilar bo’limi. baliqlar katta sinfi

DOC 19 стр. 136,5 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 136,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

2-mavzu: umurtqalilar kenja tipi. jag’og’izlilar bo’limi. baliqlar katta sinfi reja 1. umurtqalilar kenja tipning umumiy tavsifi. 2. kenja tipning sistematikasi. 3. to’garakog’izlilar sinfi, sinfning tavsifi, tuzilishi, geografik tarqalishi va ahamiyati 4. qazilma to’garakog’izlilar. jag’og’izlilar – gnathostomata yoki tashqi jabralilar ectobranchiata bo’limi bu bo’limga qadimgi qalqondorlar va hozir yashab turgan to’garak og’izlilardan tashqari qolgan hamma umurtqali hayvonlar kiradi. jag’og’izlilarning xarakterli belgisi bo’lib, bosh skeletning visseral bo’limida ovqatni tutib oluvchi, hatto maydalovchi jag’ning yuzaga kelishi hisoblanadi. bularning ko’pchiligida asosiy tayanch vazifasini bajaruvchi xorda zarodish va lichinka davrida bo’ladi, keyin xorda qisman yoki butunlay umurtqa pog’onasi tomonidan siqib chiqariladi. miya qutisi skeleti bosh miyani hamma tomondan o’rab oladi. og’iz oldi voronkasi hosil bo’lmaydi. hidlov xaltalari doimo juft bo’ladi. ichki quloq xaltasida doimo uchta yarim doirali nay bo’ladi. suvda yashovchi baliqlarda toq suzgich qanotlar bilan bir qatorda juft suzgich (ko’krak va qorin) suzgich qanotlar yuzaga keladi. quruqlikda yashovchi umumrtqalilarda esa oldingi va keyingi oyoqlar …

2 / 19

soblanadi. juft suzgich qanotlari (ko’krak va qorin suzgich qanotlari) baliq gavdasini suvda ma’lum muvozonatda ushlab turish, harakat tekisligini ta’minlash, rul va ba’zan harakat organi vazifasini bajaradi: dum osti yoki anal suzgich qanotlari suvda gavdani turg’unligini ta’minlaydi. baliqlarning o’ta faol harakatchanligi nafaqat harakat organlarining takomillanishi bilan, balkim bosh miya va sezuv organlarining kuchli rivojlanganligi bilan bog’liqdir. ovqat hazm qilish nayida oshqozon, ingichka va yug’on ichaklar paydo bo’ladi. terisida himoya vazifasini bajaruvchi tangachalar hosil bo’ladi. ba’zilarida tangacha bo’lmasligi, ikkilamchi hol. terisida bir xujayrali bezlari bor. yon chiziq organi yaxshi rivojlangan. hozirgi zamon faunasida baliqlarning 20 ming atrofida turlari bor. baliqlar yer sharining hamma suv havzalarida tarqalgan. bularning katta – kichikligi ham har xil bo’ladi. masalan, kitsimon akulaning uzunligi 20 m ga, massasi 15-20 t gacha yetadi, manta degan skatning massasi 2-3 t, kundalang eni 7 m. ikkinchi tomondan filippin orollarida yashaydigan buqa baliqning uzunligi atiga 1.5 sm keladi. baliqlar suv biosenozida yashovchi …

3 / 19

lan qoplangan, ba’zan tangacha bo’lmasligi mumkin. jabra yoriqlari 5-7 juft bo’ladi va to’g’ridan-to’g’ri tashqariga ochiladi. juft (ko’krak va qorin) suzgich qanotlari tanaga gorizontal holda joylashgan. havo pufakchalari yo’q. kloakasi bo’ladi. dum suzgich qanoti teng bo’lmagan pallali – geteroserkal tipda bo’ladi. ichaklarini ichida xuddi minagolardagidek spiral klapan bor. yuksak (progressiv) belgilariga oldingi miya qopqog’ida nerv moddasining bo’lishi; ichki urug’lanishi, ba’zi turlarining tirik tug’ishi va yuraklarida arterial konusni (yurak bo’lmasi va yurak qorinchasidan tashqari) bo’lishini ko’rsatish mumkin. tog’ayli baliqlarni ichida bo’yi 15 sm keladigan ba’zi skatlar, bo’yi 15-20 m ga boruvchi ba’zi akulalar bor. sistematikasi hozirgi zamonda yashayotgan tog’ayli baliqlar ikkita kenja sinfga bo’linadi: 1 – plastinkajabralilar kenja sinfi – elasmobranchi 2 – yaxlit boshlilar kenda sinfi - holocephali 1 – plastinka jabralilar kenja sinfi – elasmobranchi tumshug’ining oldingi uchi uncha-muncha cho’zilgan qazg’ich (rostrum)ga aylangan. boshi ikki yon tomoniga yoki boshini ostiga 5-7 juft jabra yoriqlari ochiladi. odatda boshida sachratqichi bor. bosh …

4 / 19

ng ostida emas, balki og’izning oldida joylashadi. atlantika, tinch va hind okeanlarining mo’tadil va subtropik zonalarida tarqalgan. kitsimon akulalar (rhincodontidae) oilasiga ham bitta kitsimon akula (rhincodon tipus) turi kiradi. bu hozirgi baliqlarni ichida eng kattasi bo’lib, uzunligi 20 m gacha, og’irligi 20 t gacha boradi. buning og’zi boshining oldingi tomonida joylashadi. barcha okeanlarning tropik va subtropik suvlarida yashaydi . mushuksimon akulalar (scyliorhidae) oilasiga gavdasining uzunligi 1.5 m gacha bo’lgan ko’pgina turlar kiradi. ularning odatda ikkita toq orqa suzgich qanoti bo’ladi. bular asosan dengizlarning sayoz joylarida yashaydi. tipik vakili dengiz mushugi akulasi (scyliorhinus canicula). bu turkumga yana ko’zlari keng o’sig’lar uchiga joylashgan bolg’a baliq (sphyrna zyhaena), gavdasi yapaloq dengiz farishtasi (sguatina sguatina)ni ko’rsatish mumkin. gavdasi orqa – qorin tomonga qarab yapaloqlashgan. ko’krak suzgich qanotlari kuchli rivojlangan. gavdasi yapaloq bo’lganligidan besh juft jabra yoriqlari, og’iz teshiklari va burun teshiklari boshining ostida joylashgan. ko’zlari va sachratqichlari boshining ustida joylashadi. skatlar suv tagida kam …

5 / 19

kvadrat tog’ayi miya qutisiga qo’shilib ketgan, shuning uchun ham yaxlit boshlilar deb ataladi; 2) jabra yoriqlarini yopib turadigan teri pardasi bor; 3) klokasi yo’q, siydik-tanosil teshigi bilan anal teshiklari alohida-alohida tashqariga ochiladi; 4) qalin plastinkaga o’xshagan tishlari bor; 5) xordasi yaxshi rivojlangan; 6) sachratiqichlari yo’q; 7) terisi yalong’och bo’lib, tangachalari yo’q. yaxlit boshlilar yoki ximeralarning gavdasi duksimon va dum tomonga qarab ingichkalashib boradi. bular atlantika, tinch va hind okeanlarida, odatda katta chuqurlikda (1000 m) yashaydi. murmansk qirg’oqlarida uzunligi 1 m keladigan yevropa ximerasi (chimeera monstrosa) uchraydi. turlari juda kam bo’lib, sanoat ahamiyatiga ega emas. tog’ayli baliqlarning tuzilishi tashqi ko’rinishi. aksariyat akulalar tanasi uzunchoq, duksimon. boshining oldingi tomonida qazg’ichi bor. boshining ikki yon tomonida 5 tadan jabra yoriqlari joylashadi. ko’zlarining orqa tomonida bir juft sachratqichlar bor. tanasining ostki tomonida, dumning asosida kloaka joylashadi. dum suzgich qanoti teng bo’lmagan pallali-geteroserkal tipda bo’ladi. juft suzgich qanotlari tanaga gorizontal birikkan. erkaklarida qorin suzgich qanotlarining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umurtqalilar kenja tipi. jag’og’izlilar bo’limi. baliqlar katta sinfi"

2-mavzu: umurtqalilar kenja tipi. jag’og’izlilar bo’limi. baliqlar katta sinfi reja 1. umurtqalilar kenja tipning umumiy tavsifi. 2. kenja tipning sistematikasi. 3. to’garakog’izlilar sinfi, sinfning tavsifi, tuzilishi, geografik tarqalishi va ahamiyati 4. qazilma to’garakog’izlilar. jag’og’izlilar – gnathostomata yoki tashqi jabralilar ectobranchiata bo’limi bu bo’limga qadimgi qalqondorlar va hozir yashab turgan to’garak og’izlilardan tashqari qolgan hamma umurtqali hayvonlar kiradi. jag’og’izlilarning xarakterli belgisi bo’lib, bosh skeletning visseral bo’limida ovqatni tutib oluvchi, hatto maydalovchi jag’ning yuzaga kelishi hisoblanadi. bularning ko’pchiligida asosiy tayanch vazifasini bajaruvchi xorda zarodish va lichinka davrida bo’ladi, keyin xorda qisman yoki butunlay umurtqa pog’...

Этот файл содержит 19 стр. в формате DOC (136,5 КБ). Чтобы скачать "umurtqalilar kenja tipi. jag’og’izlilar bo’limi. baliqlar katta sinfi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umurtqalilar kenja tipi. jag’og… DOC 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram