vizantiya diplomatiyasi

DOCX 45 pages 66.8 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.8 KB

File type DOCX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

vizantiya diplomatiyasi reja: 1. vizantiyada elchilik tariblarining oziga xosligi. 2. yustinianning faol tashqi siyosati. 3. vizantiyaning bolqondagi siyosati. 4. vizantiayning sosoniylar bilan olib borgan diplomatik munosabatlari. 5. kiyev rusining vizaniyaga bo`lgan munosabati. 6. vizantiyaning bolqon siyosati. 330-yil 11-mayda rim imperatori konstantin poytaxtini bosfor qirg‘oqlariga ko‘chiradi. yangi poytaxt joylashgan hudud egey (dardanel bo‘g‘ozi), marmar va qora dengizlarini bog‘lab, osiyo va yevropani ajratib turgan. vizantiya imperiyasi amalda 1453-yilga qadar, usmoniy turklar tomonidan poytaxt konstantinopol shahri egallangunga qadar mavjud bo‘lgan. konstantinopolning geografik joylashishi, eng avvalo, kuchli diplomatiyani talab qilar edi. vizantiya har tomondan slavyan, arab, finikiyaliklar va boshqa yuzlab qabilalar bilan chegaradosh bo‘lib, ular tez-tez imperiya hududlariga bosqinchilik yurishlarini uyushtirib turganlar. mustaqil bo‘lishga harakat qilgan har bir davlat kuchli, ko‘p variantli diplomatiyaga ega bo‘lishi talab qilinadi. ammo bunday diplomatiyaga faqatgina ichki siyosiy barqaror va qudratli davlat erishishi mumkin. aqlli va siyosiy kurash usullarini tushunuvchi hukmdorgina davlatda kuchli diplomatiyani rivojlantirishi mumkin. poytaxtning ko‘chirilishi bilan …

2 / 45

vkazdagi grek koloniyalari orqali xitoy, mo‘g‘uliston, volga bo‘yi va o‘rta osiyo davlatlari bilan savdosotiq olib borganlar. v–vi asrlarda vizantiya imperiyasining aholi soni 50-60 mln kishiga yetib, aholi soni bo‘yicha xitoydan qolishmas edi. vizantiya diplomatiyasining asosiy strategik maqsadi imperiya hududlarini kengaytirib, uni dunyodagi qudratli davlatga aylantirish bo‘lgan. unda harbiy mahorat va yuqori darajadagi diplomatiya bir-birini to‘ldirib, harbiy yurishlar diplomatik muvaffaqiyat bilan tugar, bularning hammasi kelishuv va shartnomalarda o‘z aksini topardi. diplomat va harbiylar birgalikda imperator rahbarligida ish olib borgan. tarixchilar vizantiya diplomatiyasini shartli ravishda uzoq va yaqin hududlar diplomatiyasiga bo‘ladilar. uzoq hududlar diplomatiyasi bu imperiya chegaralaridan uzoq bo‘lgan hududlar, ya’ni markaziy osiyo, xitoy, rus yerlari bilan bo‘lgan aloqalarga doir bo‘lib, unda iqtisodiy va madaniy munosabatlar muhim rol o‘ynagan. uzoq hududlar diplomatiyasidan ko‘zlangan maqsad – imperiyaning chegaralaridan uzoqda joylashgan mamlakatlarni imperiya ittifoqchilariga aylantirish edi. yaqin hududlar diplomatiyasi vizantiya bilan chegaradosh davlatlar bilan olib borilib, undan maqsad, mamlakatning havfsizligini ta’minlash va ular hisobiga …

3 / 45

anada oshirib ko‘rsatishga qaratilgan va bu jarayonda davlatning zaif jihatlari har tomonlama yashirilgan. elchilar imperiya chegarasida kutib olingan. elchilardan «ko‘z-quloq» bo‘lish maqsadida ularga kuzatib borish bahonasida 70 maxsus qorovullar biriktirilib, xorijlik elchilar konstantinopolga eng uzoq va noqulay yo‘l orqali olib borilgan va bu yagona yo‘l ekanligiga ishontirilgan. bu usul bilan elchi va ular orqali xorij davlatlari hukmdorlarining kelajakda poytaxtni egallash borasidagi maqsadlarini bekor qilmoqchi bo‘lganlar. yo‘lda elchilar maxsus belgilangan joylarda dam olib, ovqatlanganlar. tunash uchun ham maxsus binolar qurdirilgan. konstantinopolga kelgandan so‘ng ularga saroyda alohida joy ajratilgan, ammo mahalliy aholi bilan muloqotda bo‘lishga ruxsat berilmagan. imperator huzuridagi qabul marosimi elchilarni lol qoldirishi lozim bo‘lgan. x asrda italiya qiroli berengariy tomonidan konstantinopolga elchi bo‘lib kelgan luitprand varvarlarga xos hayratlanish bilan qabul marosimi haqidagi xotiralarini yozib qoldirgan: hukmdor taxti oldida oltin daraxtlar va unda oltin qushlar sayrab turgan. taxt atrofida oltindan yasalgan yoki oltin suvi yuritilgan sherlarning haykali o‘rnatilgan (bu borada sherlarning …

4 / 45

inopol shahri va uning imperatori haqida tanqidiy mazmundagi esdaliklar qoldiradi. dastlabki kelgan vaqtida konstantinopolda uni hayratga solgan voqealar endi uning kulgusini qistaydi. aytish joizki, bu elchilik vaqtida unga avvalgiday ehtirom bildirilmaydi. uni alohida saroyda asir sifatida ushlab, suvsiz ham qoldirgan vaqtlari bo‘lgan. imperator huzuriga endi otda emas, balki piyoda borishga majbur bo‘lgan. otton i ni imperator (vasilevs) emas, balki qirol (reks) deb, germanlarni esa «varvarlar» deb ataganlar. luitprandning 71 ma’lumotlaridan xulosa qilish mumkinki, vizantiyaliklar zarur paytlarda xorij elchilarini qabul marosimi bilan lol qoldirishlari, boshqa vaqtlarda ularning obro‘sini to‘kkan holda, saroyda asir sifatida saqlashlari mumkin bo‘lgan. odatda elchilarga har tomonlama ehtirom ko‘rsatilib, bundan maqsad ularni aldash edi. elchilar uchun konstantinopol bo‘ylab sayohat uyushtirilib, hashamatli cherkovlar, saroy va binolarni ko‘rsatganlar. ularga maxsus bazmlar uyushtirilib, malika va amaldorlar huzuriga ham tashrif buyurish uchun ruxsat berilgan. elchilarga harbiy qo‘shin, mudofaa devorlari, qal’alar ko‘z-ko‘z qilingan. e’tiborli tomoni, elchilar oldidan qo‘shinlar bir necha bor kiyim va …

5 / 45

‘mondonlari velizariy va narses shunday vakolatga ega edi. elchilikka yuqori lavozimga ega bo‘lganlar tayinlangan va ularga maxsus yorliqlar taqdim etilgan. yorliq qabul marosimida topshirilgan. elchilarga muzokaralar olib borish uchun yozma, ba’zan og‘zaki ko‘rsatmalar berilgan. ko‘p hollarda vizantiya elchilari hukmdorni tabriklash bahonasi bilan saroydagi vaziyatni bilish uchun maxsus topshiriqlar olgan. shu tarzda diplomatiya va harbiy josuslik uyg‘unlashgan. muzokaralar cho‘zilib ketgan vaqtda elchilarga qo‘shimcha ko‘rsatmalar berib borilgan. qabul vaqtida sovg‘alar berish an’anasi bo‘lib, ular, asosan, qimmatbaho toshlar, qurollar va noyob hayvonlardan iborat bo‘lgan. papalar noyob sovg‘alar tariqasida vizantiya saroyiga avliyolarga tegishli narsalarni yuborgan. odatga ko‘ra elchilarga 72 ham sovg‘alar topshirilgan va bu oxirgi qabul marosimida amalga oshirilgan. xorijlik elchilar uzoq vaqt konstantinopolda ushlab turilib, ba’zi vaqtlarda ular asirlikka ham olingan. masalan, imperator avar elchilarini ularning harbiy harakatini to‘xtatib turish maqsadida qo‘yib yubormagan. ammo bu avarlarning hujumini to‘xtata olmagan. elchilarning imperatorning saroyida uzoq vaqt qolib ketishi natijasida hukmdorlar elchilarga tezroq javob berishini so‘rab …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vizantiya diplomatiyasi"

vizantiya diplomatiyasi reja: 1. vizantiyada elchilik tariblarining oziga xosligi. 2. yustinianning faol tashqi siyosati. 3. vizantiyaning bolqondagi siyosati. 4. vizantiayning sosoniylar bilan olib borgan diplomatik munosabatlari. 5. kiyev rusining vizaniyaga bo`lgan munosabati. 6. vizantiyaning bolqon siyosati. 330-yil 11-mayda rim imperatori konstantin poytaxtini bosfor qirg‘oqlariga ko‘chiradi. yangi poytaxt joylashgan hudud egey (dardanel bo‘g‘ozi), marmar va qora dengizlarini bog‘lab, osiyo va yevropani ajratib turgan. vizantiya imperiyasi amalda 1453-yilga qadar, usmoniy turklar tomonidan poytaxt konstantinopol shahri egallangunga qadar mavjud bo‘lgan. konstantinopolning geografik joylashishi, eng avvalo, kuchli diplomatiyani talab qilar edi. vizantiya har tomondan slavyan, arab, fi...

This file contains 45 pages in DOCX format (66.8 KB). To download "vizantiya diplomatiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: vizantiya diplomatiyasi DOCX 45 pages Free download Telegram