qadimgi yunoniston diplomatiyasi

DOCX 31 pages 56.3 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.3 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mavzu: qadimgi yunoniston diplomatiyasi reja: 1. mil.avv. xii-viii asrlarda yunonistonda xalqaro munosabatlar tizimining o‘ziga xos xususiyatlari. 1. klassik davrda yunoniston diplomatiyasi (mil.avv.viii-iv asrlar) 1. makedoniya davri yunon diplomatiyasi 1. mil.avv. xii-viii asrlarda yunonistonda xalqaro munosabatlar tizimining o‘ziga xos xususiyatlari. o‘z tarixiy taraqqiyoti davomida qadimgi yunoniston yoki ellada bir-birini o‘zgartirgan qator ijtimoiy tuzilmalarni bosib o‘tdi. ellinistik tarixning gomer davri deb ataluvchi, miloddan avvalgi xii- viii asrlari davomida quldorlik davlati shakllanishi jarayonida urug‘chilik tuzumi saqlanib qolingan edi. viii-iv asrlarni o‘z ichiga oluvchi klassik davri uchun o‘ziga xos jihat bu- yunonistonda polislar deb atalgan shahar-davlatlar qiyofasidagi siyosiy tuzilmalarning shakllanishi va rivoji bo‘ldi. ayni mana shu siyosiy jarayonlar zamirida turli ko‘rinishdagi xalqaro munosabatlar shakllari paydo bo‘ladi. prokseniya yunonistonda xalqaro munosabatlar va xalqaro huquqning qadimiy ko‘rinishi prokseniya, ya’ni mehmondo‘stlik sanalgan. prokseniya alohida shaxslar, urug‘lar, qabilalar va davlatlar orasida mavjud bo‘lgan. ayrim shahar-davlatlar o‘zga yurtning ma’lum huquq va imtiyozlariga ega (bunga savdo, soliq, sud va shu …

2 / 31

imgi dunyoning keyingi xalqaro munosabatlari tizimida asos bo‘lib xizmat qildi. amfiktioniylar amfiktioniylar ham qadimiy xalqaro tuzilma sirasiga kiradi. bu yunon shahar va urug‘-qabilalari orasida ulug‘langan iloh nomiga atab qurilgan ibodatxona yonida shakllangan diniy ittifoqlarning alohida nomlanishi bo‘lib, atama so‘zma-so‘z tarjima qilinganda “yonida yashovchilar” ma’nosini ifodalaydi. mazkur ittifoq urug‘-qarindoshchilik munosabatlaridan xoli qabilalarni o‘zida jamlagan. amfiktioniylarning dastlabki kezlardagi asosiy vazifasi ular e’tiqod qiladigan ulug‘ iloh nomiga atab qurbonlik qilish va bayramlar o‘tkazish, ibodatxona va uning xazinasini asrab-avaylash, shuningdek, din shakkoklarini jazolashdan iborat bo‘lgan. zarur hollarda bayram tadbirlariga yig‘ilganlar jamoatchilik masalalari bo‘yicha kengashib turganlar. bayramlar o‘tkaziladigan kezlarda urushlar to‘xtatilgan va “ilohiy tinchlik”-“iyeromemiya” e’lon qilingan. shu tarzda amfiktioniylar xalqaro xarakterdagi diniy-siyosiy tuzilmaga aylanadi. qadimgi yunonistonda ko‘plab amfiktioniylar mavjud edi. ular orasida eng qadimiysi va e’tiborlisi delfiya-fermopil amfiktioniysi sanalgan. u ikki amfiktioniy: apollon ibodatxonasi qoshidagi delfiya hamda demetra ibodatxonasi qoshidagi fermopil amfiktioniysi qo‘shiluvidan shakllangan bo‘lib, 12 qabila mazkur ittifoq asosini tashkil etgan va ularning har …

3 / 31

rlar xalqaro huquq normalariga mos ravishda qasamyod qabul qilardilar hamda amfiktioniylar belgilagan majburiyatlarni bajarardilar. yuqorida faoliyati o‘rganilgan delfiya-fermopil amfiktioniysi yirik siyosiy kuch va ahamiyatga ega bo‘lgani bois qadimiy yunonistonning xalqaro munosabatlar tizimidagi faoliyatiga katta ta’sir ko‘rsatardi. mazkur amfiktioniy o‘zida diniy va dunyoviy hokimiyatni mujassamlashtirgan edi. delfiya kohinlari urush e’lon qilar yoki uni to‘xtatar, amfiktioniyga rahbarlik qilish uchun hukmdorni tayinlar yoki uni vazifasidan ozod qilardi. iyeromnemonlar apollon ixtiyori va hohishi ifodachilari edilar. naql qilinishicha, delfiyalik kohinlar qo‘lida kelajakdan bashorat qiluvchi “sirli kitob”lar bo‘lib, ularni o‘qish huquqi faqat apollon avlodlariga, ya’ni kohinlar va podsholarga berilgan ekan. yunon kohinlari qo‘lidagi qudratli qurol apollon ibodatxonasiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan har qanday kuchga qarshi qaratiladigan muqaddas urushlar edi. bunday urushlarda qasamyod bilan bog‘langan amfiktioniylarning barcha a’zolari ishtirok etishi majburiy sanalgan. jumladan, qasamyod matnida quyidagi so‘zlarni o‘qish mumkin edi: “amfiktioniylarga tegishli shaharlarni vayron qilmaslik, qasamyodni buzgan har qanday kuchga qarshi birgalikda zarba berish, uning shahrini vayron …

4 / 31

v-iv asrlarda yunon shaharlari orasida delfiya amfiktioniysi ta’siri va ovoziga ega bo‘lish uchun olib boradigan kurashlari yorqin ifodasi edi. shartnomalar va ittifoqlar yunonistonning xalqaro munosabatlar tizimidagi ishtirokini belgilab beruvchi yana bir belgi “simmaxiya”lar deb ataluvchi shartnomalar va harbiy-siyosiy ittifoqlarda o‘z aksini topgan. lakedemon va afina (delos) simmaxiyalari ular orasida eng ta’siri kuchli tuzilma sanalgan. lakedemon simmaxiyasi mil.avv. vi asrda peloponnes shaharlari va jamoalari ittifoqi sifatida shakllangan. ittifoqqa sparta boshchilik qilardi. ittifoqning oliy organi umumittifoq kengashi-“sillogos” bo‘lib, u bir-yilda bir marotaba gegemon shahar-sparta tomonidan chaqirilgan. ittifoq tarkibiga kiruvchi barcha shaharlar yirikligi va ahamiyatliligidan qat’iy nazar bittadan ovozga ega edilar. qarorlar ko‘pchilik ovozga qarab qabul qilingan. yana bir yirik simmaxiya afina tomonidan boshqariladigan delos ittifoqi sanalardi. delos simmaxiyasi yunon-fors urushlari davrida shakllangan bo‘lib, u lakedemon simmaxiyasidan 2 xususiyatga ko‘ra farqlangan: 1) simmaxiya a’zosi bo‘lgan ittifoqchilar delosda joylashgan jamoat g‘aznasiga alohida to‘lov-foros to‘lashlari lozim bo‘lgan; 2) ular o‘z gegemonlari sanalgan afinaga ko‘proq tobe …

5 / 31

sababli bunday vakillar “oqsoqol” deb atalgan. oddiy elchilar taniqli fuqarolardan ularning boshqa shaharlarda proksenlarga egaligi, mulohazakorligi, uddaburonligi va notiqligi kabi xususiyatlarga ko‘ra tanlab olinardi. ko‘p hollarda elchilik vazifasi mazkur shahar arxontiga va, ayniqsa, harbiy qo‘mondon bo‘lmish arxont-polemarx zimmasiga yuklatilardi. tarix sahifalarida aktyorlarni elchilikka yuborishgani haqidagi ma’lumotlarni ham o‘qish mumkin. masalan, mashhur notiq va aktyor esxin afina davlati elchisi sifatida makedoniya podshosi filipp ii saroyiga tashrif buyurgandi. elchilar a’zolari soni maxsus qonun bilan belgilanmagan edi: ular yuzaga kelgan vaziyat shartlaridan kelib chiqib belgilanardi va elchilarning teng huquqli ekanligi ta’kidlanardi. birmuncha keyinroq elchilar orasidan ulug‘ini-“arxioqsoqol” tayinlash odat tusiga kirdi. elchilik vazifasiga kirishganlarga ma’lum pul summasi, ya’ni “yo‘l puli” va xizmatkorlar ajratilardi. ketish oldidan elchilarga “simbola” deb atalgan, ular tashrif buyuradigan shahar prokseniga beriladigan tavsiyanoma topshirilgan. elchilikning maqsadi oqsoqollar tomonidan maxsus ikki bukilgan yorliqqa bitilgan va elchilar faoliyatini aniqlashtirib beradigan qonun-qoidalardan kelib chiqib o‘z davlati nomidan ish ko‘rish edi. ana shu yorliq yunon …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunoniston diplomatiyasi"

mavzu: qadimgi yunoniston diplomatiyasi reja: 1. mil.avv. xii-viii asrlarda yunonistonda xalqaro munosabatlar tizimining o‘ziga xos xususiyatlari. 1. klassik davrda yunoniston diplomatiyasi (mil.avv.viii-iv asrlar) 1. makedoniya davri yunon diplomatiyasi 1. mil.avv. xii-viii asrlarda yunonistonda xalqaro munosabatlar tizimining o‘ziga xos xususiyatlari. o‘z tarixiy taraqqiyoti davomida qadimgi yunoniston yoki ellada bir-birini o‘zgartirgan qator ijtimoiy tuzilmalarni bosib o‘tdi. ellinistik tarixning gomer davri deb ataluvchi, miloddan avvalgi xii- viii asrlari davomida quldorlik davlati shakllanishi jarayonida urug‘chilik tuzumi saqlanib qolingan edi. viii-iv asrlarni o‘z ichiga oluvchi klassik davri uchun o‘ziga xos jihat bu- yunonistonda polislar deb atalgan shahar-davlatlar qiyofasidag...

This file contains 31 pages in DOCX format (56.3 KB). To download "qadimgi yunoniston diplomatiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunoniston diplomatiyasi DOCX 31 pages Free download Telegram