mikroiqlim sharoitlarini tadqiq qilish

DOCX 5 pages 169.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 169.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-amaliy mashg’ulot mikroiqlim sharoitlarini tadqiq qilish ishning maqsadi: ish joylarida mikroiqlim sharoitlarini nazorat qilish usullari va asboblari bilan tanishish hamda qabul qilingan sanitariya me‘yorlari talablari asosida baholash. mashg`ulot uchun kerakli jihozlar: termometr, psixrometr, gigrometr mv-1 yoki gigrograf m-21, barometr md-49-a, barograf m-22 yoki m-22s, anemometr, aktinometr. topshiriqlar: 1. mikroiqlim ko`rsatkichlariga bo`lgan sanitar-gigiyenik me’yorlar bilan tanishing. 2. mikroiqlim ko`rsatkichlarini aniqlovchi asboblar bilan tanishing va ularning ishlash tartibini o`rganing. 3. ish joyi havosining haroratini, nisbiy namligini, atmosfera bosimini va harakatlanish tezligini aniqlang va sanitar-gigiyenik me’yorlar bilan solishtirib xulosalang. 4. hisobot tayyorlab topshiring. tayanch iboralar: iqlim, mikroiqlim, harorat, nisbiy namlik, havoning tezligi, issiqlik nurlanishi, termometr, psixrometr, anemometr, katatermometr, barometr, aktinometr. 1. umumiy ma’lumotlar ishlab chiqarish jarayonida ish joyining mikroiqlim holati, havoning harorati, nisbiy namligi, atmosfera bosimi va havoning harakatlanish tezligi bilan xarakterlanadi. bu ko`rsatkichlarning me’yoriy miqdorini belgilashda ishning turi, xarakteri va tashqi muhitning harorati hisobga olinadi. mikroiqlim ko`rsatkichlarining sanitar-gigiyenik standartlarda belgilangan me’yoriy miqdorlardan …

2 / 5

ermoregulyatsiya) yuzaga keladi. shuningdek tanada issiqlik nurlanishi, konveksiya va terining yuza qismi orqali ter ajralib chiqishi (fizik termoregulyatsiya) orqali atrof-muhitga issiqlik uzatish jarayonlari amalga oshadi. atrof-muhitning me’yoriy haroratida (18-20°c) inson tanasidan issiqlik nurlanishi orqali 44%, konveksiya tufayli – 33%, ter ajralib chiqish orqali 23% issiqlik ajralib chiqadi. muhit haroratining o`zgarishi bu mutanosiblikni o`zgarishiga sabab bo`ladi. masalan, haroratning +30°c ga yetishi natijasida ter ajralib chiqishi orqali issiqlik uzatish 50% gacha yetadi. ilmiy manbalardan ma’lumki, havo harorati +30°c dan yuqori bo`lgan muhitda jismoniy ish bajarish jarayonida inson tanasidan soatiga 1-1,5 litr ter ajralib chiqadi va u bilan birga 5-10 g. miqdorida har xil tuzlar va s va v vitaminlari eritma holda chiqib ketadi. bunda albatta, tananing salqin haroratli suyuqliklarga bo`lgan ehtiyoji oshadi. agar bu talab o`z vaqtida qondirilmasa, mushaklardan chiqayotgan issiqlik quvvatining ma’lum miqdori tanada yig`ilib qoladi, u borgan sari ko`payib, natijada harorat almashinuv jarayoni buziladi, kishi lohaslik seza boshlaydi, chunki bunday …

3 / 5

tanada ter orqali issiqlik ajralib chiqish jarayoni sekinlashadi va bu tananing qizib ketishiga sabab bo`ladi. havoning namligi odamning fiziologik holati va mehnat faoliyatiga bevosita ta’sir qiladi. bizning iqlimimiz quruq va keskin kontinentaldir. shu sababli biz uchun eng qulay havoning namligi 40-60 foizni tashkil qiladi. havoning namligi ko`tarilgan sari tanadan chiqayotgan issiqlikning havoga singib ketishi qiyinlashadi, chunki bir qism issiqlik tanadan chiqolmay yig`ilib qolaveradi va shuning hisobiga tananing harorati ko`tarila boshlaydi. agar aksincha namlik 30 foizdan pasayib ketsa, tanadan ajralib chiqayotgan terning bug`lanishi tezlashib ketadi va natijada odamning terisi qurishib – yorila boshlaydi, ayniqsa nafas olish yo`llari qurishadi, chanqoqlik orta boradi va holsizlanish seziladi. ikkala hol ham odamning yashash va mehnat qilishi uchun o`ta noqulay bo`lib, ba’zan turli xil baxtsiz hodisalarga sabab bo`ladi. organizmda me’yoriy issiqlik almashinuv jarayoniga havoning harakatlanish tezligi ham ta’sir etadi, ya’ni havo oqimining past tezligida tananing issiqlik uzatishi kuchayadi, yuqori tezlikdagi havo mavjud muhitda tananing issiqlik uzatishi …

4 / 5

va isitish qurilmalari yordamida ta’minlanadi. 2. ishni bajarish tartibi havoning haroratini aniqlash. ish joyi havosining haroratini aniqlash uchun simobli va spirtli termometrlar ishlatiladi. bundan tashqari ma’lum vaqt oralig`ida havoning o`zgarishini hisobga olib, yozib borish uchun termograflardan ham foydalaniladi. simobli termometr yordamida ish joyi havosining harorati aniqlanganda, termometr ko`rsatkichi 8...10 minutdan keyin yozib olinadi. juft termometrlar asosan issiqlik nurlanishi mavjud bo`lgan muhitlarda ishlatiladi. u asosan ikkita simobli termometrdan tashkil topgan bo`lib, birinchi termometrning simob to`ldirilgan pastki uchi qora rangga, ikkinchi termometrning simobli uchi esa kumush rangga bo`yalgan bo`ladi. xona havosining haqiqiy harorati quyidagi formula bo`yicha aniqlanadi: t ҳ=tқ - k(tқ-tк) bu yerda t ҳ - havoning harorati, ˚s; tқ - qoraga bo`yalgan termometrning ko`rsatishi, ˚s; tк - kumush rangga bo`yalgan termometrning ko`rsatishi, ˚s; k- termometrning o`zgarmas koeffitsiyenti. 1-rasm. juft termometr termograflardan (m-16s, m-16n) havo haroratining ma’lum bir muddat oralig`ida, masalan, bir sutkalik yoki bir haftalik o`zgarishini qayd qilib borish maqsadida foydalaniladi. …

5 / 5

o`zining havo kanallari va ventilyatori borligi bilan avgust psixrometridan farq qiladi. bu psixrometrga o`rnatilgan mv-4m ventilyatori mexanik ravishda, m-34 ventilyatori esa elektr toki yordamida harakatga keltiriladi. 2-rasm. psixrometr. a -avgust psixrometri; b -assman (aspiratsion)psixrometri. mv-1 gigrometrining ishlash prinsipi materiallarning gigroskop xususiyatiga asoslangan. bunday materiallar (masalan, inson sochi) namlik ta’sirida uzayadi va quruq havoda esa qisqaradi. gigrograflar (m-21,m-21s) esa havoning nisbiy namligini ma’lum vaqt oralig`ida o`zgarishini qayd etib borish uchun ishlatiladi. termograflardan bir vaqtning o`zida havoning haroratini va nisbiy namligini aniqlashda foydalanish mumkin. havoning bosimini aniqlash. havoning bosimi md-49a, bamm barometrlari va m-22n, m-22s barograflari yordamida aniqlanadi. barometrlar simob yordamida (simobli barometrlar) yoki mexanik tarzda (barometr-aneroid) ishlashi mumkin. havoning harakatlanishi tezligini aniqlash.havoning harakatlanishi tezligini aniqlash uchun anemometrlar va katatermometrlardan foydalaniladi. anemometrlar qanotli va kosachali bo`lishi mumkin. 3-rasm. anemometrlar a -qanotli; 1-qanot o`qi;2- qanot; 3-hisoblagich; katatermometrlarning ishlash usuli isitilgan spirtning shamol ta’sirida sovushiga asoslangan. havoning harakatlanish tezligini aniqlash uchun katatermometr haroratini 60….70°c …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroiqlim sharoitlarini tadqiq qilish"

2-amaliy mashg’ulot mikroiqlim sharoitlarini tadqiq qilish ishning maqsadi: ish joylarida mikroiqlim sharoitlarini nazorat qilish usullari va asboblari bilan tanishish hamda qabul qilingan sanitariya me‘yorlari talablari asosida baholash. mashg`ulot uchun kerakli jihozlar: termometr, psixrometr, gigrometr mv-1 yoki gigrograf m-21, barometr md-49-a, barograf m-22 yoki m-22s, anemometr, aktinometr. topshiriqlar: 1. mikroiqlim ko`rsatkichlariga bo`lgan sanitar-gigiyenik me’yorlar bilan tanishing. 2. mikroiqlim ko`rsatkichlarini aniqlovchi asboblar bilan tanishing va ularning ishlash tartibini o`rganing. 3. ish joyi havosining haroratini, nisbiy namligini, atmosfera bosimini va harakatlanish tezligini aniqlang va sanitar-gigiyenik me’yorlar bilan solishtirib xulosalang. 4. hisobot tayyorlab to...

This file contains 5 pages in DOCX format (169.0 KB). To download "mikroiqlim sharoitlarini tadqiq qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroiqlim sharoitlarini tadqiq… DOCX 5 pages Free download Telegram