leksikografiya

PPTX 16 pages 1.5 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

powerpoint presentation leksikografiya reja: leksikografiya tushunchasi haqida lug’at va uning turlari maxsus lug’atlar haqida leksikografiya (yunoncha lexs-so‘z, grapos-yozaman demakdir) o‘z mohiyatiga ko‘ra lesikologiya bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan bo‘limdir. chunki leksikografiya tilning leksik qatlamiga mansub bo‘lgan so‘zlar, iboralarni lug‘atlarda alfavit tartibida va ba’zan uyadoshlik asosida jamlash, ularni turli tomondan izohlash bilan shug‘ullanadi. demak, leksikografiyada lug‘at va lug‘at turlari xususida bahs yuritiladi. lug‘at va uning turlari. lug‘at ma’lum bir tildagi so‘zlarning barchasini yoki aksariyat qismini jamlab, ularning ma’nolarini izohlash, imlosi va talaffuzini ko‘rsatish, so‘z ma’nosini bir tildan ikkinchi tilga o‘girish kabi maqsadlarda tuziladigan kitobdir. lug‘atlar maqsad va vazifasiga ko‘ra, odatda, ikki turli bo‘ladi: 1) qomusiy (ensiklopedik) lug‘atlar; 2) lingvistik (filologik) lug‘atlar. qomusiy lug‘atlar tushuncha va ma’lumotlar so‘zligi bo‘lib, ularda turli ijtimoiy-siyosiy, ilmiytexnik, adabiy-badiiy, tarixiy voqea-lar haqidagi tushunchalar hamda ishlab chiqarishning turli sohalari, borliqdagi narsa va hodisalar, taniqli fan, san’at, madaniyat, davlat arboblari haqidagi ma’lumotlar beriladi. lingvistik lug‘atlar. bunday lug‘atlarda lug‘aviy birliklar tilshunoslik …

2 / 16

ilan ham farqlanadi. xususan, yuqorida sanab o‘tilgan lug‘atlar bir tilli lug‘atlar hisoblanadi. ikki tilli lug‘atlar tarjima lug‘atlardir. chunki bunday lug‘atlarda o‘zbekcha so‘zlarning muayyan tildagi muqobillari yoki aksincha xorijiy tildagi so‘zlarning o‘zbek tilidagi muqobili tarjima asosida ko‘rsatiladi. masalan: «nemischa-o‘zbekcha lug‘at», «inglizcha-o‘zbekcha lug‘at», «fransuzcha-o‘zbekcha lug‘at», «o‘zbekcha-ruscha lug‘at», «o‘zbekcha-fransuzcha lug‘at», «o‘zbekcha-inglizcha lug‘at» kabilar. mustaqillikdan so‘ng xorijiy mamlakatlar bilan aloqalarning tobora rivojlanib borayotganligi sababli ikki tilli lug‘atlar dunyodagi boshqa milliy tillar asosida ham tuzilmoqda. maxsus lug‘atlar biror soha yoki ma’lum bir qatlamga oid so‘zlar bilan cheklangan bo‘ladi. bu cheklanish ularning nomlanishida ham o‘z aksini topadi. masalan: «o‘zbek tili morfem lug‘ati» (t.,1977.), «o‘zbek tili sinonimlarining izohli lug‘ati» (t., 1974.), «o‘zbek tili omonimlarining izohli lug‘ati» (t.,1984.), «o‘zbek tili antonimlarining izohli lug‘ati» (t.,1980.), «siyosiy terminlarning izohli lug‘ati», «o‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati» shular jumlasidandir. lug‘atshunoslik tarixidan. barcha turkiy xalqlar kabi o‘zbek xalqining ham lug‘atshunoslik bilan bog‘liq tarixining dastlabki bosqichi mahmud koshg‘ariyning «devonu lug‘otit turk» asari bilan bog‘lanadi. …

3 / 16

tarjima qilinib, toshkentda nashr etilgan. «devonu lug‘otit turk» asari faqat leksikografik tadqiqot bo‘lib qolmay, unda qadimgi turkiylar tilning fonetikfonologik, leksik-semantik, lingvogeografik, dialektologik xususiyatlari haqida ham qimmatli ma’lumotlar mavjud. shu bois mahmud koshg‘ariy turkiyshunoslikning sanab o‘tilgan sohalarining asoschisi sanaladi. zamahshariy hijriy 467, melodiy 1045 yilning 19 martida xorazmning zamahshar qishlog‘ida tavallud topgan. abulqosim mah-mud zamahshariy taxallusi bilan arab tilida tilshunoslik, adabiyotshunoslik, geografiya, hadis va diniy huquq kabi fanlarga doir ellikdan ortiq asar yaratib qoldirgan. e’tiboringiz uchun rahmat image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 16

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksikografiya"

powerpoint presentation leksikografiya reja: leksikografiya tushunchasi haqida lug’at va uning turlari maxsus lug’atlar haqida leksikografiya (yunoncha lexs-so‘z, grapos-yozaman demakdir) o‘z mohiyatiga ko‘ra lesikologiya bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan bo‘limdir. chunki leksikografiya tilning leksik qatlamiga mansub bo‘lgan so‘zlar, iboralarni lug‘atlarda alfavit tartibida va ba’zan uyadoshlik asosida jamlash, ularni turli tomondan izohlash bilan shug‘ullanadi. demak, leksikografiyada lug‘at va lug‘at turlari xususida bahs yuritiladi. lug‘at va uning turlari. lug‘at ma’lum bir tildagi so‘zlarning barchasini yoki aksariyat qismini jamlab, ularning ma’nolarini izohlash, imlosi va talaffuzini ko‘rsatish, so‘z ma’nosini bir tildan ikkinchi tilga o‘girish kabi maqsadlarda tuziladigan kitobdir. lug...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "leksikografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: leksikografiya PPTX 16 pages Free download Telegram