geoinformatika

PPTX 16 pages 3.9 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

1-мавзу: мензула съёмкаси ва унинг маоҳияти. мензула ва унинг жихозлари 1-mavzu: geoaxborot tizimlariga kirish ma’ruzachi: muxtorov o’zbekxon burxonovich reja: geografik axborot tizimlari to‘g’risida tushuncha geografik axborot tizimining tarixi gat evolyutsiyasi mutaxassislar geografik axborot tizimini qisqacha geoinformatika ham deb atashadi. ―geoinformatika‖ uch ildiz: geografiya, informatika va avtomatika tushunchalaridan tashkil topgan. ingliz tili adabiyotida ―informatics‖, ―computer science‖ degan tushunchalar bor va u elektron hisoblash mashinalarini takomillashtirish, dasturlash, amaliy matematika, operatsion tizimlar, sun’iy aql masalalari va boshqa tushunchalarni o’z ichiga oladi. geoinformatika termini 1980-yillar oxiriga kelib yanada keng qo’llanila boshlandi va hozirda geographic information system, yoki qisqacha gis termini ingliz ilmiy adabiyotining deyarli barcha kitoblarida keng qo’llanilmoqda. geo+graphic+information+system geografik axborot tizimlari to‘g’risida tushuncha geografik axborot tizimi ning asosiy vazifalari bu fazoviy-geografik ma’lumotlarni to’plash, saqlash, boshqarish, tahlil qilish, modellashtirish va tasvirlashdan iborat bo’lgan mutaxassis tahlilchilar boshqaruvi ostidagi umumlashgan kompyuter tizimidir 1. ma’lumotlarni to’plash tizimi. bu tizimda ma’lumotlar turli xil manbaalardan olinadi va boshlang’ich qayta …

2 / 16

biga ko’ra elektron yoki qog’oz ma’lumot ko’rinishida beriladi geografik axborot tizimining tarixi birinchi marta geoaxborot tizimi tushunchasi 1960-yillar o’rtasida kanada davlatida paydo bo’lib, kanada geografik informatsiya tizimi (canadian geographic information system cgis) deb atalgan. geoaxborot tizimi boshqa adabiyotlarda to’liq nom bilan geografik axborot tizimi yoki qisqacha gat deb ham yuritiladi. tizimning asosiy maqsadi kanada yer resurslarining inventarizatsiyasini o’tkazish va shu asosida yer resurslarini mavjud holati va keljakdagi potentsialini aniqlashdan iborat edi. geoaxborot tizimlarining rivojlanish tarixida to’rtta davr ajratiladi: novatorlik davri (1950- yillar oxiri – 1970-yillar boshi) axborot tizimlarining, chegaradosh ilmlar va texnologiyalarning prinspial imkoniyatlarini tadqiq qilinishi, empirik tajriba olinishi, birinchi yirik loyihalar va nazariy ishlar. davlat ta’siri davri (1970- yillar boshi – 1980-yillar boshi) davlat tomonidan moliyalanadigan yirik geoaxborot loyihalarining rivojlantirilishi, geoinformatika sohasida davlat institutlarining shakllantirilishi, ayrim tadqiqotchilar va katta bo’lmagan guruhlar rolining va ta’sirining pasayishi. tijoratlashtirish davri (1980- yillar boshi – 1990- yillar boshi) turli-tuman dasturiy vositalarning keng bozori, …

3 / 16

i va “ochiqligi” foydalanuvchilarga dasturlarni o’zlari sozlash, moslashtirish, qo’llash va hatto modifikastiyalash imkoniyatini beradi, foydalanuvchilar “klublari”, telekonferenstiyalar, foydalanuvchilarning hududan tarqoq, lekin yagona tematika bilan bilan bog`langan guruhlarining paydo bo’lishi, geografik ma’lumotlarga bo’lgan ehtiyojning o’sishi, geoaxborot infrastrukturasining sayyora miqyosida shakllana boshlashi. zamonaviy gat ajdodlari avtomatlashtirilgan loyihalash tizimlari (cad – computer-aided design, avtomatlashgan loyihalash tizimi); avtomatlashtirilgan kartografiyalash tizimlari (am – automated mapping, avtomatlashgan kartografiya); tarmoqlarni boshqarish tizimlari (fm – facilities management) cad-tizimlar. bu mashinaviy grafika vositalaridan foydalangan holda avtomatlashtirilgan loyihalash uchun mo‘ljallangan tizimlardir. cad-tizimlarni qo‘llash chizish jarayonini tezlatish, erkin masshtabdagi chizmaning elementlarini izchilroq ko‘rib chiqish hisobiga aniqlikni oshirish, chizmaning sifatini yaxshilash. tuzatishlar kiritish, ko‘p marotaba nusxa ko‘chirish imkoniyati uchun zarur. cad lar kiritish-chiqarish qurilmalarining katta ro‘yxati bilan ishlay oladi, qatlamlar bilan ishlaydi, lekin kartografik axborot bilan ishlamaydi, zero shartli dekart koordinatalar tizimini qo‘llaydi. ilk cadlar fazoviy ma’lumotlarni tahlil qilish masalalarini yechish uchun kam yaroqli edi, chunki ob’ektlarni semantik va tematik ta’riflash qismi …

4 / 16

xizmat foydalanuvchilariga xizmat ko'rsatish tarmog'i ma'lumotlarini raqamlashtirish, boshqarish va tahlil qilish imkonini beradigan gis dasturiga asoslanadi. ushbu ma'lumotlar gis ma'lumotlar bazasida saqlanadi, bu esa grafik moslamalari va atributlari o'rtasidagi aloqalarni qo'llab-quvvatlaydi. fm-tizimlar. fm-tizimlar – bu tarmoqlarni (vodoprovod, truboprovod, energetika va telefon tarmoqlari va h.k.), ya’ni har biri bilan mazmunga ega axborot bog‘langan fazoviy ob’ektlarni boshqarish tizimlaridir. fm-tizimlardan fazodagi ob’ekt holatining metrik aniqligini talab qilmaydigan masalalarni yechish uchun foydalaniladi. e‘tiboringiz uchun raxmat! image1.png image2.png image3.jpeg image4.jpg image5.png image6.emf image7.jpeg image8.png image9.jpg image10.jpg image11.gif image12.jpg image13.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geoinformatika"

1-мавзу: мензула съёмкаси ва унинг маоҳияти. мензула ва унинг жихозлари 1-mavzu: geoaxborot tizimlariga kirish ma’ruzachi: muxtorov o’zbekxon burxonovich reja: geografik axborot tizimlari to‘g’risida tushuncha geografik axborot tizimining tarixi gat evolyutsiyasi mutaxassislar geografik axborot tizimini qisqacha geoinformatika ham deb atashadi. ―geoinformatika‖ uch ildiz: geografiya, informatika va avtomatika tushunchalaridan tashkil topgan. ingliz tili adabiyotida ―informatics‖, ―computer science‖ degan tushunchalar bor va u elektron hisoblash mashinalarini takomillashtirish, dasturlash, amaliy matematika, operatsion tizimlar, sun’iy aql masalalari va boshqa tushunchalarni o’z ichiga oladi. geoinformatika termini 1980-yillar oxiriga kelib yanada keng qo’llanila boshlandi va hozirda geogra...

This file contains 16 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "geoinformatika", click the Telegram button on the left.

Tags: geoinformatika PPTX 16 pages Free download Telegram