ijtimoiy hayot va din fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

DOCX 13 pages 31.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1-mavzu. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti, obyekti, maqsad va vazifalari. reja: 1. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti maqsadi va vazifalari. 2. din va etnomadaniyat. 3. ijtimoiy hayot va din fanining amaliy ahamiyati. tayanch so’zlar din, dinshunos, din funksiyalari, fenomen, kompensatorlik, to’ldiruvchilik, integrativ (birashtiruvchilik), regulyativ (nazorat qiluvchilik), kommunikativ (aloqa bog`lovchilik), legitimlik (qonunlashtiruvchilik), ijtimoiy hayot va din fani predmeti. din tipologiyasi,ibtidoiy dinlar, milliy dinlar, jahon dinlari, noana`naviy dinlar, satanizm. 1. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti. « ijtimoiy hayot va din » dinning paydo bo’lishi va rivojlanish tarixini, uning ijtimoiy, gnoseologik, psixologik ildizlarini, turli xil dinlar ta’limotining vujudga kelishi va shakllanishini o’rgatuvchi fan, ta’limot va o’quv predmetidir. din tushunchasiga olimlar duyoviylik, ilmiylik nuqtainazaridan, din arboblari esa muayyan diniy ta`limot asosida yondashishlari bois ushbu tushunchga turli ta`riflar beriladi. din so’zi arab tilidan olingan bo’lib, uning lug’aviy ma’nosi “ishonch, e’tiqod”dir. istilohiy ma’nosi esa lotin tilidagi «religion» so’zi bilan mos keladi. din tabiat, …

2 / 13

tai nazar shuki, din ishonmoq tuyg’usidir. ishonmoq tuyg’usi insoniyatning eng teran va ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridandir. u dastlabki diniy tasavvurlarning paydo bo’lishidan urug`-qabila, milliy va jahon dinlari paydo bo’lgan davrda yuz bergan jarayonni hamda jam iyat taraqqiyotida din bilan bog`liq bo’lgan barcha ijtimoiy, hodisalarni, ma’naviy omillarni - mafkura va aqidalar, urf-odat va marosimlar, diniy tashkilotlarning talab va tartiblarini o’rganish, taxlil qilishni ko’zda tutadi. din insonning ruhiy dunyosi bilan chambarchas bog`liq bo’lib, uning ijtimoiy hayotida doimo u bilan birga bo’ldi. shuning uchun ham dinni o’rganish – bu insoniyatni o’rganish demakdir. dinni insoniyatdan, insoniyatni dindan ajratib bo’lmasligini tarixning o’zi isbotladi. «kommunistik jamiyatda din yo’q bo’lib ketadi» deyilgan gapning aksicha kommunizm xayoliy narsa-yu, din doimiy ekanligi amalda isbotlandi. demak, din insoniyat bilan birga dunyoga kelgan. birinchi prezident i.a.karimov dinning jamiyatdagi o`rni va ahamiyati haqida fikr bildirib, shunday deganlar: «eng avvalo, jamiyat, guruh, alohida shaxs ma’naviy hayotining muayyan sohasi bo’lgan din umuminsoniy axloq me’yorlarini o’ziga singdirib …

3 / 13

rkibiy qismlari quydagilardan iborat: - diniy ta`limot: mazkur din bilan bog`liq aqidaviy qarashlar tizimi; - xudo: ilohiy ong va qudrat sohibi bo`lgan oily mavjudot; - ibodat: mazkur din ko`rsatmalariga muvofiq amalga oshiriladigan marosim, rasm-rusum, udumlar majmui; - diniy jamoa: (masjid, cherkov yoki ibodatxona qavmi): mazkur dinga e`tiqod qiluvchlarni birlashtiruvchi ijtimoiy institute; - axloq me`yorlari: mazkur din ta`limotlarida muqaddaslashtirilgan ijtimoiy munosabat qoidalari[footnoteref:2]. [2: hasanov o`. o`zbekistonda davlat va din munosabatlari: diniy tashkilotlar, oqimlar, mafkuraviy kurshning dolzarb yo`nalishlari. –t.: “toshkent islom universiteti”, 2014. -12-13.] din muammolariga xos dastlabki g`oyalar markaziy osiyoda -deizm, panteizm va boshqalar, bu o’lkada yashagan, ijod qilgan ulug` allomalar muhammad muso xorazmiy, axmad farg`oniy, forobiy, beruniy, ibn sino, umar xayyomning ijtimoiy-falsafiy qarashlarida, ibn rushdning "ikki haqiqat" ta’limotida olg`a surilgan edi. xvii asrda boburning nabirasi shoh akbar, so’ngra xviii asrda fransuz faylasuflarining dinga, diniy tashkilotlarga munosabatlari xix asrda ilmiy ijtimoiy hayot va din doirasida yangi oqim, yo’nalish va nazariyalar yuzaga …

4 / 13

i muhim xulosalar chiqarishga olib kelgan: birinchidan, har qanday din ijtimoiy hodisa fenomen hisoblanib, diniy ong ijtimoiy ong shakllaridan biridir; ikkinchidan, diniy tasavvur va e’tiqodlar jamiyat taraqqiyotining muayyan ijtimoiy sharoitlari ta’sirida turli-tuman shakl kasb etgan; uchinchidan, ibtidoiy diniy tasavvurlardan tortib jahon dinlarigacha bo’lgan dinlar evolyustiyasini e’tirof etish ijtimoiy hayot va din haqida to’g`ri ilmiy xulosa chiqarish imkoniyatini beradi. yuqoridagi fikrlarga asoslanib, “ijtimoiy hayot va din” predmetini quyidagicha ta’riflash mumkin: ijtimoiy hayot va din kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo’lgan barcha din shakllarining ma’naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta’limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funkstiyalarini ilmiy jihatdan o’rganuvchi fandir. ijtimoiy hayot va din kursining falsafa, tarix, etika, psixologiya fanlari bilan bog`liqligidan tashqari bu kurs din sostiologiyasi bilan ham bog`liq, bo’lib, uning natijalari muhim amaliy ahamiyatga ega. din va sotsiologiyada muayyan aholi o’rtasida dinga, uning qadriyatlariga hamda ijtimoiy rolini aniqlash maqsadida sotsiologik tadqiqotlar o’tkaziladi. bu tadbir …

5 / 13

aqiqatga erishish yo’llari (yondashuvlari) bir-biridan ajralgan xolda emas. negaki, odil xaqiqat xamisha yakayu-yagona bo’lib, u sog`lom aql va ruhiy olamni o’zida mujassamlashtirgan bo’ladi. din-ijtimoiy xayotning murakkab va ko’pqirrali sohalaridan biri bo’lib, insoniyat tafakkurining ajralmas bir bo’lagi hamdir. dinni tadqiqi etish uch yo’nalishda olib boriladi. bular: 1) ilohiyot (teologiyaga oid); 2) falsafiy yo’nalishga oid; 3) ilmiy qarashlarga oid. ilohiyot (teologiya)- bu muayyan bir dinning aqida va ahkomlari sistemalarining majmuasidir. teologiya-xudo haqidagi ta’limot degan ma’noni bildiradi. dinni ilohiy asosda tasnif etishda tangrining insonlar turmush tarzidagi roliga katta e’tibor qaratiladi. ijtimoiy hayotdagi axloqiy masalalarda ilohiyot tangrining bilishni bosh omil deb tushuntiradi, ya’ni unda axloq manbai-tangridir. biroq dunyoda yagona dinning mavjud emasligi barchaga ma’lum bo’lib, har bir din o’zining ilohiy axloq normalari (teologik etika)ga ega ekan”[footnoteref:3]. [3: jumaboyev r.z. ubaydullyev u. a. jo`janov b.a. konfliktologiya asoslari . t.: т.: akademiya, 2000, 79-b.] ijtimoiy hayot va din fanining maqsad va vazifalari. ijtimoiy hayot va din …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy hayot va din fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

1-mavzu. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti, obyekti, maqsad va vazifalari. reja: 1. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti maqsadi va vazifalari. 2. din va etnomadaniyat. 3. ijtimoiy hayot va din fanining amaliy ahamiyati. tayanch so’zlar din, dinshunos, din funksiyalari, fenomen, kompensatorlik, to’ldiruvchilik, integrativ (birashtiruvchilik), regulyativ (nazorat qiluvchilik), kommunikativ (aloqa bog`lovchilik), legitimlik (qonunlashtiruvchilik), ijtimoiy hayot va din fani predmeti. din tipologiyasi,ibtidoiy dinlar, milliy dinlar, jahon dinlari, noana`naviy dinlar, satanizm. 1. ijtimoiy hayot va din fanining predmeti. « ijtimoiy hayot va din » dinning paydo bo’lishi va rivojlanish tarixini, uning ijtimoiy, gnoseologik, psixologik ildizlarini, turli xil dinlar ta’limotining vujudga ...

This file contains 13 pages in DOCX format (31.1 KB). To download "ijtimoiy hayot va din fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy hayot va din fanining … DOCX 13 pages Free download Telegram