ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

PPTX 26 pages 2.5 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

slide 1 1-ma'ruza: ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari reja: 1. ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi. 2. ekologiya fanining rivojlanish tarixi. 3. ekologiya ob’ektlarini kuzatish usullari. 4. ekologiyaning qishloq xo‘jaligida va inson hayotidagi ahamiyati. 1 ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi ekologiya yunoncha "oikos" (eykos) - yashash joyi, makon va «logos» - fan, so‘zidan olingan bo‘lib, tirik organizmlarning tevarak atrofdagi muhit bilan o‘zaro munosabatini o‘rganadigan biologik fan hisoblanadi. ekologiya muhit omillarining o‘simlik va hayvonlar organizmiga ta’sirini, organizm va populyasiyaning muhit omillariga ko‘rsatadigan reaksiyalarini, populyasiyalar soni va tizimini bir xil saqlovchi mexanizmlarni (jarayonlarni), tabiiy guruhlarning biologik mahsuldorligini, biogeotsenozlar yoki ekosistemalarning harakatlanish qonuniyatlarini va biosferani o‘rganadi. tirik tabiat qanday tuzilgan, qaysi qonunlar asosida mavjud va rivojlanadi, u inson ta’siriga qanday javob beradi bularning barchasi ekologiyaning predmetidir. inson borki, hayot uchun kurashadi, tabiatning barcha injiqliklariga moslashishga intiladi, har bir kishi …

2 / 26

osil bo‘lishi mumkin. bu lavha insonning tabiatga ko‘rsatgan ta’siridan bir parcha xolos. tabiatga nisbatan ko‘r-ko‘rona yondoshish, uning ehsonlaridan ayovsiz foydalanish pirovardida og‘ir asorat qoldirishi mumkin. bizni o‘rab turgan butun tabiat, borliq, ming yillar mobaynida shunday bir muvozanatga kelganki, uning bir bo‘lagiga etkazilgan ozor boshqa bo‘laklariga ham salbiy ta’sir ko‘rsatmay qolmaydi. tabiatga ta’sir etishda ba’zi jiddiy xatolarga yo‘l qo‘yilishi mumkin ekanligini orol fojiasi misolida yaqqol ko‘rsatish mumkin. ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi hozirgi zamon ekologiyasi odam va biosfera o‘rtasidagi o‘zaro munosabat masalalarini jadal o‘rganmoqda. hozirgi zamon ekologiyasining yana muhim vazifalaridan biri bu biologik resurslardan oqilona foydalanish, odam faoliyati ta’sirida tabiat o‘zgarishlarini oldindan ko‘ra bilish, tabiatda kechayotgan jarayonlarni boshqarish yo‘llarini o‘rganish, zararkunandalarga qarshi kurashning zararsiz va samarador usullarini yaratish, sanoat korxonalarida chiqindisiz texnologiyani ishlab chiqish va joriy etish. ekologiya umumiy va xususiy yoki tarmoqli bo‘ladi. umumiy ekologiya yoki sinekologiya har xil sistemalar (populyasiyalar, jamoalar va ekosistemalar) ning …

3 / 26

ldi. inson ekologiyasi insonning atrof muhitga va aksincha, atrof muhitning insonga ko‘rsatayotgan ta’sirini o‘rgatadi. insonning tabiatga ko‘rsatayotgan ta’sir doirasi beqiyosdir chunki hozirgi kunda insonning tabiatga nisbatan o‘tkazayotgan salbiy ta’sirlari natijasida unumdor yerlar erroziyaga uchrab unumsiz yerlarga aylanmoqda, dasht ekosistemasi degan tabiiy ekosistemalar deyarli yo‘qolib bormoqda, inson qo‘li tengmagan o‘rmonlar ham juda kam qolgan. yer yuzi quruqligidagi o‘rmonlar maydoni 75 % dan 25 % gacha kamaygan. agar yashil o‘simliklar maydoni kengaytirilmasa, gidroenergiya va atom energiyasidan keng foydalanishga o‘tilmasa, yana 100 yildan so‘ng atmosferada kislorod kamayib, karbonat angidrit miqdori ko‘payib kishi organizmining yashashai uchun xavf tug‘diradi. ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi qurg‘oqchil mintaqalarda kishilarning xo‘jalikdan noto‘g‘ri foydalanishi natijasida qayta cho‘llanish xodisasi yil sayin kuchayib bormoqda. hozir yer kurrasi bo‘yicha cho‘llashgan maydonlar 30 mln km2 ga etgan bo‘lib, bu sayyoramiz quruqlik maydonining 20 % ni egallaydi. fan va texnika taraqqiy etgan sari insonning tabiatga ta’sir etish yo‘llari va …

4 / 26

payish davrlari haqida ko‘pgina ma’lumotlar keltirgan. ekologiya fanining rivojlanish tarixi tirik organizmlarning yashash muhitini batafsil va chuqur o‘rganish xix–xx asrlarda boshlandi. atrof-muhitning jonli organizmlar hayotiga ta’sirini o‘rganishni nemis olimi aleksandr gumbold boshlab berdi. u birinchi bo‘lib o‘simliklar hayotida muhit omillarining ahamiyatini o‘rgandi. ekologiya fanining rivojlanish tarixi ekologiyaning rivojlanishida ingliz olimi a.tensli shakllantirgan ekotizim konsepsiyasi va rus olimi v.n.sukachev ilgari surgan biogeotsenoz nazariyasi muhim o‘rin tutadi. ekologiya fanining rivojlanish tarixi ekologiyada uning predmetlarini ob’ektini o‘rganishning qo‘yidagi 5 ta prinsipi ishlatiladi: ekosistemani o‘rganish; jamoani o‘rganish; populyasiyani o‘rganish; yashash sharoitini o’rganish. evolyusion va tarixiy ekologik prinsiplari o‘rganish; ekologiya ob’ektlarini kuzatish usullari ekosistemani o‘rganish bu usul bilan ekosistemaning shakllanishini, tizimini, ekosistema komponentlarining (abiotik, biotik) o‘zaro munosabatlarini, ular o‘rtasidagi moddalar va energiya almashinish jarayonlarini o‘rganiladi. jamoani o‘rganish bu usul jamoaning biologik komponentlarini o‘rganishga katta e’tibor beradi. jamoa ekologiyasi boshqacha qilib aytganda sinekologiya deyiladi. jamoani o‘rganishda avvalam bor, har xil biologik birliklar (o‘rmon, cho‘l, dasht) tarkibida …

5 / 26

a qishloq xo‘jaligi va meditsina sohasida uchraydigan zararkunandalar va parazitlarning ko‘payib ketish holatlarini tushuntirib berishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi va bu sohada olingan ma’lumotlarga asoslanib, zararkunandalar va parazitlarga qarshi biologik kurash choralarini ishlab chiqilishi mumkin. yashash sharoitini o‘rganish yashash sharoiti - bu muayyan bir tur individ yashaydigan joydir. masalan chuchuk suv ko‘llari, dub o‘rmonzori yoki cho‘l zonasini olib qarasak, bu yerlarda shu sharoitlarga moslashgan o‘simlik va hayvon turlari yashaydi. har bir tur o‘zining yashash sharoitida aniq bir ekologik burchakni egallaydi. bir xil joyni egallagan ikki tur o‘rtasida yashash uchun kurash davom etib biri ikkinchisini siqib chiqarmaguncha bu kurash davom etishi mumkin. evolyusion va tarixiy ekologik prinsiplari evolyusion ekologiya planetamizda hayotning rivojlanishiga bog‘liq bo‘lgan o‘zgarishlarni o‘rganadi. ya’ni odamning paydo bo‘lib, atmosferaga ta’siri kuchayganga qadar mavjud bo‘lgan ekologik omillarning ta’siri to‘g‘risida tushunchalar beradi. tarixiy ekologiya esa, kishilik jamiyatining rivojlanishi va texnologiyaning joriy qilinishi natijasida ularning tabiatda ko‘rsatgan ta’sirini ta’minlovchi o‘zgarishlarni …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

slide 1 1-ma'ruza: ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari reja: 1. ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi. 2. ekologiya fanining rivojlanish tarixi. 3. ekologiya ob’ektlarini kuzatish usullari. 4. ekologiyaning qishloq xo‘jaligida va inson hayotidagi ahamiyati. 1 ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifasi ekologiya yunoncha "oikos" (eykos) - yashash joyi, makon va «logos» - fan, so‘zidan olingan bo‘lib, tirik organizmlarning tevarak atrofdagi muhit bilan o‘zaro munosabatini o‘rganadigan biologik fan hisoblanadi. ekologiya muhit omillarining o‘simlik va hayvonlar organizmiga ta’sirini, organizm va populyasiyaning muhit omillariga ko‘rsatadigan reaksiyalarini, populyasiyalar soni va tizi...

This file contains 26 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "ekologiya va atrof muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya va atrof muhit muhofa… PPTX 26 pages Free download Telegram