variatsion qator tuzish va uni grafikda ifodalash

DOCX 7 sahifa 40,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 40,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

1-mavzu: variatsion qator tuzish va uni grafikda ifodalash (4-soat) darsning maqsadi: organizmdagi biron-bir belgining o‘zgaruvchanligini ifodalaydigan, o‘zaro bir-biridan farq qiladigan sonlar qatorini aniqlash, hamda shu sonlar asosida variatsion qator, variatsion egri chiziq, variatsion qator gistogrammasini va binomial egri chiziqlarni chizish. kerakli materiallar va jixozlar. har xil fanga oid javdallar, rasmlar, mulyajlar. tirik organizidagi belgilar har xil bo‘lib, ular doim o‘zgarib turadi. bu o‘zgarishlar bir-biridan farqlanadi-o‘zaro variatsiyalanadi. (variari-lotin tilidan olingan bo‘lib, farqlanish, o‘zgarish degan ma’noni anglatadi). boshqacha qilib aytganda, tirik organizmdagi miqdor belgi va shunga o‘xshash o‘zgarishlarning o‘z-o‘zidan sodir bo‘lish xususiyati variatsiyalanish deyiladi. o‘rganish uchun olingan guruhlarda ma’lum bir belgini ifodalaydigan raqamlarning, sonlarning takrorlanishiga taqsimlanish deyiladi. biometriyada asosan quyidagi taqsimlanish xillari uchraydi: normal, binomial, puasson, asimmetrik, eksessiv, transgressiv va boshqalar. ammo biologiyada ko‘p qo‘llaniladigan dastlabki uchtasidir. belgilarning taqsimlanishini variatsion qator, variatsion egri chiziq va gistogramma yordamida ham ko‘rsatish mumkin. misol: quyidagi samarqand qishloq xo’jalik instituti tajriba xo‘jaligi sutchilik fermasidagi qora-ola zotli …

2 / 7

; 21,8; 14,1; 19,0; 21,9; 10 18,6; 28,5; 21,2; 20,0; 24,9; 22,7; 16,4; 20,6; 23,5; 22,2; 11 20,5; 19,4; variatsion qatorlar tuzish uchun, keltirilgan belgilarning (variantlarning (eng katta) maksimum variant-xmax) va eng kichik (minimum variant-x min ) variantini aniqlash zarur. bizning misolda xmax=33,4 kg va x min= 13,5 kg, undagi farq, ya’ni limit lim =33,4-13,5=19,9 kg ga teng bo‘ladi. bundan keyin sinflar soni “w” ni aniqlash kerak. variantlar soniga nisbatan sinflar sonini aniqlashda quyidagi qoidani qo‘llash mumkin: agar “n” bosh soni w- sinflar soni 30-60 teng bo‘lsa 6-7 bo‘ladi 60-100 teng bo‘lsa 7-9 bo‘ladi 101 va undan ziyod bo‘lsa 9-17 qatorgacha bo‘ladi bizning misolimizda sinflar soni 11 ga teng. sinflar oralig‘idagi farq “λ” (lyamla) ni aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalanamiz: ; yoki bo‘ladi. umuman qulay bo‘lishi uchun ko‘pincha yaxlit sonni olish lozim. misol uchun sinflar oralig‘idagi farq tirik vazn bo‘yicha 27 kg bo‘lsa uni 25 yoki 30 kg qilib yaxlitlab …

3 / 7

23,5; 23,9; 24,2; 24,7; 24,2; 23,5; 23,5; 23,0; 24,9; 23,5; 23,0; 15 7 26,7; 25,7; 26,0; 25,0; 26,0; 25,0; 25,9; 25,4; 26,0; 25,3; 11 8 28,0; 27,3; 28,5; 27,8; 28,5; 5 9 29,5; 29,0; 29,6; 3 10 32,0; 31,8; 2 11 33,4; 1 sinflarning chekka chegaralarini aniqlagandan so‘ng variatsion qator tuzishga kirishamiz. variatsiyalanadigan (farqlanadigan) miqdor guruhlari-variatsiya deyiladi. sinflardan tuzilgan sonlar qatoriga-variatsion qator deyiladi. variatsion qatorning gorizontal tomoni to‘rt qatorli katakdan iborat bo‘lib, birinchisida siflar, ikkinchisida-variantlar, uchinchisida variantlarning takrorlanishi va to‘rtinchisida takrorlanishning yig‘indisi qayd qilinadi. variatsion qatorning vertikal tomonidagi kataklar soni sinflar soniga bog‘liq bo‘ladi. variatsion qatorning birinchi sinfi misoldagi eng kichik (x min) sondan boshlanadi va shu ko‘rsatkichga sinflar oralig‘idagi farq “λ” qiymati qo‘shilib “0,1” ga kamaytiriladi. natijada birinchi sinfning chekka chegarasi hosil bo‘ladi. “13-14,9”. ikkinchi sinf esa o‘z navbatida “15-16,9” bo‘ladi va h.k. o‘rtacha sinfning qiymatini topish uchun birinchi ikki sinfning pastki chekka chegaralari qo‘shiladi va ikkiga bo‘linadi. misol: …

4 / 7

a ularning yig‘indisi qayd qilinadi. takrorlanish p yoki f simvoli bilan belgilanadi va bu ko‘rsatkich jami variantlar soni /n/ bilan mos kelishi kerak. bizning misolimizda variantlar soni n-102 ga teng. misolimizdagi 102 bosh sigirlarning bir kunlik sut ko‘rsatkichlari uchun tuzilgan variatsion qator 2- jadvalda berilgan. 2-jadval 102 bosh sigirning bir kunlik sut mahsulotining sinfda joylashish tartibi sinflarning /w/ chekka chegarasi sinfning o‘rtacha qiymati variantlarning sinflarga bo‘linishi takrorlanishi r (f) 13,0-14,9 14 • • • • • 5 15,0-16,9 16 • • • • 9 17,0-18,9 18 11 19,0-20,9 20 16 21,0-22,9 22 24 23,0-24,9 24 15 25,0-26,9 26 11 27,0-28,9 28 • • • • • 5 29,0-30,9 30 • • • 3 31,0-32,9 32 • • 2 33,0-34,9 34 • 1 variatsion qatorni quyidagicha yozish ham mumkin. sinflar /w/ kg, 14,16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32, 34 takrorlanish /f/ 5, 9, 11, 16, 24, 15, 11, …

5 / 7

ma quyidagicha (2-rasm). boshqa bir misolni ko‘raylik. masalan: qorako‘l qo‘zilarning tug‘ilgandig tirik vazniga asoslanib tuzilgan variatsion qator sinflarida variantlarning qaytarilishi tubandagicha ifodalangan. sinflar (w) takrorlanish miqdori (f) 3,1 - 3,3 4 3,4 - 3,6 6 3,7 - 3,9 8 4,0 - 4,2 13 4,3 - 4,5 22 4,6 - 4,8 21 4,9 - 5,1 15 5,2 - 5,4 12 5,5 - 5,7 5 topshiriqlar 1-topshiriq. shvits zotiga mansub sigirlarning tirik vazni quyidagi ma’lumotda berilgan. shu ma’lumotlar asosida variatsion qator tuzing. bundan tashqari ushbu ma’lumotlarni va riatsion egri chiziq va gistogramma shaklida aks ettiring. 529 497 530 500 436 565 515 495 481 545 500 520 562 518 552 550 479 487 491 505 495 501 493 507 523 557 545 470 509 515 529 504 452 535 559 469 493 527 530 535 490 541 556 485 514 511 521 527 543 510 547 529 538 475 483 583 487 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"variatsion qator tuzish va uni grafikda ifodalash" haqida

1-mavzu: variatsion qator tuzish va uni grafikda ifodalash (4-soat) darsning maqsadi: organizmdagi biron-bir belgining o‘zgaruvchanligini ifodalaydigan, o‘zaro bir-biridan farq qiladigan sonlar qatorini aniqlash, hamda shu sonlar asosida variatsion qator, variatsion egri chiziq, variatsion qator gistogrammasini va binomial egri chiziqlarni chizish. kerakli materiallar va jixozlar. har xil fanga oid javdallar, rasmlar, mulyajlar. tirik organizidagi belgilar har xil bo‘lib, ular doim o‘zgarib turadi. bu o‘zgarishlar bir-biridan farqlanadi-o‘zaro variatsiyalanadi. (variari-lotin tilidan olingan bo‘lib, farqlanish, o‘zgarish degan ma’noni anglatadi). boshqacha qilib aytganda, tirik organizmdagi miqdor belgi va shunga o‘xshash o‘zgarishlarning o‘z-o‘zidan sodir bo‘lish xususiyati variatsiyalani...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (40,5 KB). "variatsion qator tuzish va uni grafikda ifodalash"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: variatsion qator tuzish va uni … DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram