odam anatomiya sifanining predmeti

PPTX 17 стр. 607,6 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 607,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

odam anatomiyasi fanining predmeti odam anatomiyasi fanining predmeti odam anatomiyasi (anatomiya yunoncha anatomeo-kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadigan fandir. основная cecie starr. human biology. brook/cole gengager learning, usa 2010 қодиров э.қ. одам анатомияси. chinor enk; тошкент, 2003. қодиров э.қ. одам анатомияси. chinor enk; тошкент, 2007. привес м.г., асенков н.к., бушкович в.и. анатомия человека. м., высщая школа, 1985. хрисанфова е.н., перевозчиков и.в. антропология.м. 1991. 319с. дополнительная ахмедов н.к. атлас. одам анатомияси. тошкент. «тиббиёт нашири» 1996. курепина м. м., воккен г.г. анатомия человека. атлас иллюстрация. м., «просвещение» 1979. худойбердиев р.э., ахмедов н.к. ва бошқалар. одам анатомияси. тошкент. ибн сино. 1993. азизходжаева н.н. замонавий педагогик технологиялар. тошкент. 2002. махкамов у.и. олий таълим жараёнида замонавий педагогик технология асосида ўқув фаолиятиниташкил этиш услуб ва воситалари. тошкент, 2007. qadimiy anatomiya fani a’zolarni alohida-alohida o’rganib kelgan, ularning o’zaro munosabatlarini, organizmning bir butunligini hisobga olmasdan, faqat dalillarni to’plash bilan chegaralangan. hozirgi davrda esa …

2 / 17

i solishtirma anatomiya shug’ullanadi.  organizmning paydo bo’lishini, tug’ulguncha ona qornida o’sib, rivojlanib borishini embriologiya (embriogenez - embryon-murtak, kurtak) o’rganadi.  organizmning tug’ilgandan boshlab to hayotining ohirigacha bo’lgan davrni “yoshga doir” anatomiya o’rganadi.  odam organizmi a’zolarining tuzilishi ularni vazifalariga bog’liq holda shakllanib boradi. bu bog’liqliklarni o’rganish funksional anatomiya fanining vazifasidir. odam anatomiyasi fanining bo’limlari 4 1. antropometrik usulda gavdaning uzunligi, kengligi va og’irligi o’lchanadi, olingan ma’lumotlar organizmining yarim bo’laklariga taqqoslanib, o’sishi yoki o’zgarishi kuzatib boriladi. 2. kesib ochish yo’li bilan preparatlar (preparate) yasash usuli. 3. arralash usulini birinchi marta n.i. pirogov qo’llagan. u dastlab murdani qattiq muzlatib, so’ngra o’rganish kerak bo’lgan organizm bo’lagini qavatma-qavat qilib arralangan. bu usulda a’zolar topografiyasini aniqroq o’rganish mumkin. 4. inyeksiya usuli (injectio - lotincha quyaman) - ichi kovak a’zolarga, qon tomirlariga turli xil kimyoviy bo’yoqlar yuborib o’rganiladi. 5. yoritish, ravshanlashtirish usuli. buning uchun a’zoni birorta kislota yoki ishqorli suyuqlikka solib kuzatiladi. vaqt o’tishi bilan …

3 / 17

tib qolvuchi kimyoviy moddalar yuborib, ekranda ko’rish (rentgenoskopiya) yoki rasmini olish (rentgenografiya) yo’li bilan o’rganiladi. 8. paypaslab (palpatio) o’rganish usuli. 9. perkussiya (percussio) - barmoq yoki bolg’acha bilan urib aniqlash usuli. (bu ikki usul kasalni ko’rish paytida qo’llanilib, a’zo chegaralarini o’rganishda keng foydalaniladi.) 10. auskultasiya (auscultatio - eshitib ko’rish) usuli - maxsus eshituv asboblari yordamida a’zolar (yurak va o’pka) ning ishlab turgan paytidagi tovushi eshitiladi. bu usul a’zolarning normal yoki kasallik holatini aniqlashda katta yordam beradi. 11. mikroskopda ko’rib o’rganish usuli. bu usulda a’zolarning nozik tuzilishlari maxsus bo’yalib, mikroskoplar yordamida o’rganiladi. odam anatomiyasi fanining usullari anatomiya fanining qisqacha tarixi anatomiya fani boshqa fanlar qatori juda uzoq rivojlanish yo’lini bosib o’tdi. ammo qadim zamonlarda hukm surgan diniy aqidalarga ko’ra, murdalarni kesib o’rganish gunoh hisoblangan. shuning uchun murdalarni kesib o’rganishga intilganlar hatto o’lim jazosiga ham hukm etilgan. binobarin, odam organizmini yorib o’rganish ilmiy tibbiyot, davridan ancha keyinroq boshlangan. lekin qadimiy misrda va …

4 / 17

ligini isbotlagan. qon tomirlar yurakdan boshlanishini va “aorta” ni birinchi marta aniqlagan. anatomiya fanining qisqacha tarixi gerofil (taxminan eramizdan oldingi 300-yilda tug’ilgan) aleksandriya shahrida o’qigan va saroy tabibi bo’lib ishlagan. gerofil a’zolarning ichki tuzilishiga qiziqib ularni birinchi marta kesib o’rgangan (anatomiya-anatomeo, ya’ni “kesaman”, “yoraman”) so’zi ham ana shundan kelib chiqqan. olim ko’proq muskullarni, yurakni, qon tomirlar va periferik nerv sistemalarini o’rganib, birinchi bo’lib harakatchan va sezuvchan nervlarni aniqlagan. anatomiya fanining qisqacha tarixi jolinus hakim (klavdiy galen) 130-210 yy. anatomiya, fiziologiya, falsafa va biologiya fanlarini mukammal o’rgangan. olim aflotun va arastuning idealistik g’oyalarini quvvatlab, organizm o’z vazifalarini uch xil ruh orqali bajaradi: birinchisi - jigarda paydo bo’lib, venalar orqali, ikkinchisi - yurakda paydo bo’lib, arteriyalar vositasida organizmga tarqaladi, uchinchisi esa miyada paydo bo’lib, nervlar orqali organizmning barcha qismlarini idora qiladi, degan xulosaga kelgan. u suyaklar, muskular, bosh va orqa miya anatomiyasini o’rgangan. anatomiya fanining qisqacha tarixi abu ali ibn sino xorazm …

5 / 17

gan va tabiatshunoslik faniga asos solgan olim bo’lgan. organizmdagi ko’zga ko’rinmaydigan mayda zarrachalarni o’rganishda mikroskopning ahamiyatini ko’rsatib berdi. m.v.lomonosov anatomiya fanining qisqacha tarixi n.i.pirogov (1810-1881) rus harbiy-dala jarrohligining asoschisi va topograf anatomidir. u odam organizmidagi a’zolarini muzlatib, qotirib, qavatma-qavat qilib kesib o’rgangan va juda ko’p preparatlar tayyorlab, rasmlarni chizdirgan. n.i.pirogoa organizmdagi fassiyalar, muskullar va qon tomirlarni o’rgandi. (1859) yilda “muzlatilgan murdalarni arralab o’rganilgan topografik anatomiya” atlasini yozdi. anatomiya fanining qisqacha tarixi yuqorida qayd etilgan olimlar qatorida hazm sistemasini o’rganishda k.a.zufarov, s.n.kasatkin,p.o.isayev qon tomirlar sistemasini o’rganishda v.v.kupriyanov, b.v.ognev, ye.p.melman, r.e.xudoyberdiyev, s.a.dolimov limfa sistemasini o’rganishda m.r.sapin, yu.m.borodin nerv sistemasini o’rganishda v.n.ternovskiy, p.a.sokolov, n.k.axmedov, x.z.zoxidov nerv sistemasining embriologik taraqqiyotini o’rganishda akademik d.m.golub, n.a.ibodov topografik anatomiyani o’rganishda v.f.voyno-yaseneskiy, f.f.amirov, n.x.shoxmirzayev va boshqalar anatomiya fanining rivojlanishiga o’zlaining munosib hissalarini qo’shdilar. 1. odam anatomiyasi fanining maqsadi va vazifasi namadan iborat? 2. odam anatomiyasi fanining predmeti nimadan iborat? 3. odam anatomiyasi fanining usullarini aytib bering? 4. qadimgi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam anatomiya sifanining predmeti"

odam anatomiyasi fanining predmeti odam anatomiyasi fanining predmeti odam anatomiyasi (anatomiya yunoncha anatomeo-kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadigan fandir. основная cecie starr. human biology. brook/cole gengager learning, usa 2010 қодиров э.қ. одам анатомияси. chinor enk; тошкент, 2003. қодиров э.қ. одам анатомияси. chinor enk; тошкент, 2007. привес м.г., асенков н.к., бушкович в.и. анатомия человека. м., высщая школа, 1985. хрисанфова е.н., перевозчиков и.в. антропология.м. 1991. 319с. дополнительная ахмедов н.к. атлас. одам анатомияси. тошкент. «тиббиёт нашири» 1996. курепина м. м., воккен г.г. анатомия человека. атлас иллюстрация. м., «просвещение» 1979. худойбердиев р.э., ахмедов н.к. ва бошқалар. одам анато...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (607,6 КБ). Чтобы скачать "odam anatomiya sifanining predmeti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam anatomiya sifanining predm… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram