adabiy tanqid yangi bosqichda

DOCX 18 pages 66,7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 66,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 18

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

i modul. istiqlol davri o‘zbek adabiy tanqidchiligi 1-mavzu: xx asming 90-yillari va xxi asr boshlari adabiy tanqidchiligi – 2 soat. reja: 1. adabiy tanqid yangi bosqichda. 2. adabiy tanqiddagi yangilanish tamoyillari va omillari. 3. istiqlol davrida adabiy tanqid metodologiyasining yangilanish tamoyillari. 4. tanqid va adabiy jarayondagi izlanishlar. mavzu bo‘yicha tayanch so‘z va iboralar: tamoyil, qayta baholash, yangicha ilmiy-estetik tatakkur, sistemali yondashuv, tahlil va talqin, germenevtika, sinergetika, strukturalizm, tarixiy-biografik yondashuv, tarixiy-madaniy yondashuv' modemizm, absurd, eksiztensializm. dars hikmati: “endi partiyaviylik va sinfiylik emas, balki, eng awalo, umuminsoniy qadriyatlar, umuminsoniy mezonlar badiiy asar oldiga qo'yiluvchi asosiy talablar deb hisoblanmoqda”. b.nazarov ma‘ruza bayoni 1. adabiy tanqid ildizi, mohiyati, falsafa, estetika, lingvistika bilan bog‘liqligi adabiy tanqid yangi bosqichda. o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so'ng barcha sohalarda erkin rivojlanish boshlandi. bu hol ilm-fan, adabiyot va san'at taraqqiyotida ham o‘z ifodasini topdi. sho'ro davri iskanjasidan va siyosatlashgan mafkura tazyiqidan qutulgan badiiy tafakkur erkin ijod yo'liga o‘tdi. adabiy tanqid badiiy …

2 / 18

oshirilgan dastlabki buyuk tadbirlardan biri boldi. birinchi prezidentimiz i. karimov tomonidan alisher navoiy asarlarini yosh avlod ruhiyatiga yanada chuqurroq singdirish, chuqur va har tomonlama tadqiq-targ‘ib etish zarurligiga, deyarli davlat siyosati darajasida e'tibor qaratildi. navoiy asarlarining 20 jilddan iborat to‘liq kulliyoti chop etilishi, 5 jilddan iborat o'zbek tilining izohli lug'ati bosilib chiqishi muhim voqea bo‘ldi. 0‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishi haqidagi — yangi, to'ldirilib yanada boyitilgan qonunning qabul qilinishi o'zbek xalqi g'ururiga g'urur qo‘shdi. mustaqillik yillarida fitrat, cho'lpon, a.qodiriy, behbudiy, munawar qori abdurashidxonov, elbek, botu, usmon nosir hayoti va ijodini asl, tarixiy jihatdan haqqoniy ko‘rinishda tadqiq etish ada- biyotshunoslik va tanqidning dolzarb masalalariga aylandi. h.h.niyoziy, g‘.g‘ulom, oybek, h.olimjon, a.qahhor kabi san'atkorlar asarlarini qayta va xolis baholashga o'tildi. mustaqillik yillarida tarixiy-biografik tadqiqotlar yaratishga e'tibor kuchaydi. m qo'shjonov, o.sharafiddinov, n.karimov, e.karimov, u.normatov, b.qosimov, a.aiiyev, sh.turdiyev, s.ahmedov, a.jalolov, i.haqqulov singari adabiyotshunoslar xx asr yozuvchilari haqida qator sermazmun tadqiqotlar yaratdilar. ularning safiga b.karimov, njabborov, …

3 / 18

g‘ulom va adabiy aloqalar”, “adabiy ta'sirdan ijodiy o‘ziga xoslikka”, “maxtumquli she'riyati” “o‘zbekistonda”, “adabiy jarayon, ijod mas'uliyati, adabiv aloqalar”, “maxtumquli — ilhom chashmasi” kabi kitoblarida adabiy ta'sir va aloqalar, ijod mas'uliyati. r. ibragimovaning “0‘zbek milliy fantastikasi”, “fantastika va hayot’’ kabi tadqiqotlarida fantastika va ijod muammolari tadqiq etildi. adabiy tanqidda intellektual mushohada ortdi, balandparvozlik. madhiyabozlik vo'qolib bormoqda. fikrni dalillash, ishontirish san'atiga, kitobxonda go'zallik tuyg‘usini tarbiyalash masalalarida jiddiy siljishlar ro‘y bera boshladi. tanqidda a.rasulov, b.sarimsoqov, b karimov, h.boltaboyev, u.hamdamov, u. jo` raqulov va boshqalarning asarlari misolida jahon adabiyotshunosligi tajribalari, mezonlari, uslubiy yo‘nalishlari kuchaydi. ayni vaqtda p. mirzaahmedova, m.sharafiddinova, a.qosimov, m.xolbekov tadqiqotlari misolida o‘zbek adabiyotini jahon adabiyoti kontekstida o'rganish tamoyillari yuzaga keldi. sharqda, o'zimizda 0‘rta asrlardayoq tafsirlar misolida namoyon bo‘lib, xix asrda yevropada tushuntirish, talqin san'atining yangi ko'rinishi — «germenevtika» deb atalgan tadqiq yo‘nalishi xx asr oxiri xxi asr avvalida adabiy yodgorliklami, umuman, badiiy asaming tub ma'nosini talqin etishning yangi metodi — usuli sifatida …

4 / 18

vlodni fikr qulligidan ozod etishga harakat, mustaqil ftkrlay oladigan kishilarni tarbiyalash adabiy tanqidning ham yetakchi masalasiga aylandi. bu matlab tarbiya jarayoniga ham kirib keldi va o‘qitishning avtoritar metodidan shaxsga qaratilgan usuliga o'tildi. ma'naviyat masalalariga davlat miqyosidagi e'tibor, adabiy tanqid muammolariga ham shu nuqtayi nazardan qarashni taqozo etdi. nashriyot masalalaridagi boshqaruv tizimining davlat monopolyasidan chiqib, rang- baranglashuvi adabiy-tanqidiy va adabiyotshunoslik ishlarining chop etilishini jadallashtirish bilan bir qatorda, ularning yo‘nalishidagi turli xillikka ta'sir etdi. bu yo'nalishda «ma’naviyat» va «meros» nashriyotlari faollik ko'rsatdilar. adabiy tanqid tabiati, avvalambor, badiiy asar va hayotga suyanadi. g‘oya, ijtimoiyot, vazifalar ham ana shularning zamiridan kelib chiqadi va ularga bog‘liq holda taraqqiy etadi. biroq bu degani adabiy tanqid doimo hayot va adabiyotning ortidan ergashib yuradi, degani emas. u hayot va adabiyotni o'rganish, tahlil etish barobarida, o‘z izlanish natijasidagi fikr, natija, xulosa, takliflar bilan hayot va adabiyotdan birmuncha oldinda yurishi mumkingina emas, lozimdir. bu adabiy tanqidning mohiyatiga xos bo’lgan xususiyatlardan …

5 / 18

ar asos vazifasini o'taydi va bu omillarsiz sohada yangi yo‘nalishlar yuzaga kelmaydi. adabiy tanqid tafakkuriga xos yangilanish, yangicha tahlil tamoyillarining paydo bo‘la boshlashi va shakllanishiga xizmat qiladigan omillar nimalardan iborat, ular adabiy jarayonga qachon va qay tarzda ta’sir ko‘rsatadi, degan savollarga turli davrlarda turlicha izohlar berilgan. adabiy tanqid konsepsiyasini yangilaydigan, yangicha qarashlar, tendensiyalar, yo'nalishlar, tahlil prinsiplarining shakllanishida muhim ahamiyat kasb etuvchi omillar ikkita bo'lib, ular asosan, ichki va tashqi mohiyatdan kelib chiqadi. ichki omil deganda, eng avvalo, yangicha tanqid tafakkurini yuzaga keltiruvchi uning o‘z ichki tabiatidagi xos xususiyatlar, binobarin qonuniyatlar nazarda tutiladi. bu qononuniyatlar yuzaga chiqishida alohida iste'dod sohibi bo'lishi darkor; tanqidchi «men»ining roli beqiyosdir. bu omil badiiy adabiyotning ham ichki qonuniyatlari bilan mustahkam aloqadorlikda kechadi va zohir bo‘ladi. adabiy tanqidda konsepsiyaning yangilanishi munaqqid dunyoqarashidagi yangilanish bilan uzviy bog‘liq jarayondir. dunyoqarash yangilanmay turib ilm-fanda yangilanish bo‘lishi mushkul. bu, ayniqsa, ijtimoiy fanlarda yaqqol namoyon bo‘ladi. shu bois, dunyoqarashning yangilanishi ham ijtimoiy, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "adabiy tanqid yangi bosqichda"

i modul. istiqlol davri o‘zbek adabiy tanqidchiligi 1-mavzu: xx asming 90-yillari va xxi asr boshlari adabiy tanqidchiligi – 2 soat. reja: 1. adabiy tanqid yangi bosqichda. 2. adabiy tanqiddagi yangilanish tamoyillari va omillari. 3. istiqlol davrida adabiy tanqid metodologiyasining yangilanish tamoyillari. 4. tanqid va adabiy jarayondagi izlanishlar. mavzu bo‘yicha tayanch so‘z va iboralar: tamoyil, qayta baholash, yangicha ilmiy-estetik tatakkur, sistemali yondashuv, tahlil va talqin, germenevtika, sinergetika, strukturalizm, tarixiy-biografik yondashuv, tarixiy-madaniy yondashuv' modemizm, absurd, eksiztensializm. dars hikmati: “endi partiyaviylik va sinfiylik emas, balki, eng awalo, umuminsoniy qadriyatlar, umuminsoniy mezonlar badiiy asar oldiga qo'yiluvchi asosiy talablar deb hisobla...

This file contains 18 pages in DOCX format (66,7 KB). To download "adabiy tanqid yangi bosqichda", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy tanqid yangi bosqichda DOCX 18 pages Free download Telegram