Back

tuproqshunoslikva o’simlikshunoslik asoslariifani

PPT 25 pages 3.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти tuproqshunoslik va o’simlikshunoslik asoslari fani professor abduraximov mingjigit kattabekovichning ma’ruzalariga xush kelibsiz 5420100 – biologiya yo’nalishi 1 - mavzu. tuproqshunoslik fanining maqsadi va vazifasi. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. o’quv elementlari: 1. tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. 2.tuproq haqida tushuncha va uning axamiyati. 3.tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi tayanch iboralar biosfera, tuproq, tog’ jinsi, minerallar, birlamchi minerallar, ikkilamchi minerallar, magmatik, metomorfok, chukindi, iqlim, rel’ef, tuproq yoshi, geografik tarqalish, kelib chiqishi, tarqalishi, unumdorlik, tuproqning agrokimyoviv tavsifi, melioratsiya, yer kodeksi, davlat yer kadastri, qattiq fasa, suyuq faza, gaz va tirik organizmlar, elyuvial, delyuvial, elyuvial-delyuvial, kollyuvial, delyuvial-kollyuvial, soliflyuksion, delyuvial-soliflyukasion, allyuvial, ko’l-allyuvial, prolyuvial, allyuvial-prolyuvial, muz yotqiziqlari, flyuvioglyasial, dengiz, eol, agro-irrigasiya yotqiziqlari va lyoss jinslariga foydalaniladigan asosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar ro’yxati. asosiy adabiyotlar: 1. i.boboxo’jayev, p.uzoqov- «tuproqshunoslik», mehnat, t.1995 2. i.boboxo’jayev, p.uzoqov – «tuproqning tarkibi, xossalari va analizi».«mehnat», t.1990 3. v.a.kovda va b.g.rozanov почвоведение «высшая …
2 / 25
ogik faolligi. «o’zbekiston»t1999 x.tursunov «tuproq mineralogiyasi» «o’zbekiston» toshkent 2000 y l.a.gafurova, s.abdullayev, x.namozov. «meliorativ tuproqshunoslik» «o’zbekiston milliy ensiklopediyasi» toshkent 2003 y i.turapov, x.namozov «tuproq xaritalari agrokimyoviy kartogrammalarni tuzish va foydalanish» «meliorativ tuproqshunoslik» «o’zbekiston milliy ensiklopediyasi» toshkent 2006 y s. avezbaev, t.karabaeva “yer tuzish” toshkent 2005 b.s.musayev, b.xojiyev “agrokimyoviy tekshirish usullari” (statistik asoslari bilan), moliya. toshkent 2007 y v.a.kovda – osnovo’ ucheniya o pochve m.1973 g.a.talipov, x.g.gulomov, j.m.maxsudov, i.akramov – «o’zbekiston respublikasi yer kadastri», t.1994 m.u.umarov «pochvo’ uzbekistana» «fan» tahriri t 1995 internet saytlari http: // www. ziyonet.uz http: // www. xpf./zagriznenie.htm http: // www. rbic. ibrae.ru /rbic/ publish/people/ for_ peopler http: // www. fegi./ecology/ vlad_sit /sit _chem http: // www. glossary.ru /cgi_bin/gl http: // jur.vslovar.org.ru tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. tuproqshunoslik - tuproq haqidagi fan bo’lib, tabiiy jism va ishlab chiqarish vositasi hisoblangan tuproqning kelib chiqishi, rivojlanishi, tuzilishi, tarkibi va xossalari, unumdorligi hamda geografik tarqalishi qonunlarini, tabiatda, bioqatlamda va jamiyatdagi …
3 / 25
va oqilona foydalanish, tuproq unumdorligini oshirish, sifati, bonitirovkasini, iqtisodiy bahosini, muhofazasini bilish. tuproq haqida tushuncha va uning ta’rifi. v.v.dokuchayev birinchi bo’lib tuproqning paydo bo’lish omillari va jarayonlari haqidagi ilmiy nazariyani yaratdi hamda tuproq tushunchasiga quyidagicha ta’rif berdi: "tuproq deganda suv, havo hamda turli tirik va o’lik organizmlar ta’sirida tabiiy ravishda o’zgargan tog’ jinslarining (qaysi xil bo’lishidan qat’iy nazar) "yuza" yoki tashqi gorizontlariga aytiladi“. tuproq haqida tushuncha va uning ta’rifi. tuproqshunoslik asoschilaridan biri n.m.sibirsev o’z ustozi v.v.dokuchayevning tuproq haqidagi g’oyalarini yanada rivojlantirib, tuproq haqidagi tushunchaga o’zining ayrim fikrlarini kiritdi va tuproq paydo bo’lish jarayonlarining mohiyatini ancha chuqurroq ochib berishga harakat qildi. u tuproqning quyidagi ta’rifini beradi: "tabiiy tuproqlar deganda qit’alarning yuza qismi hosilalari yoki tog’ jinslarining shunday tashqi gorizontlariga aytiladiki, undagi umumiy ektodinamik hodisalar, shu qatlamgacha kirib borayotgan organizmlarning ta’siri yoki biosfera tarkibiy qismlaridan yuzaga kelgan jarayonlarning o’zaro birgalikdagi ta’siri tufayli kechadi". tuproq haqida tushuncha va uning ta’rifi. rus olimi p.a.kostichev …
4 / 25
ta’minlaydigan yer shari quruqlik qismining yuqori g’ovak gorizontlarini tushunamiz". tuproqning bioqatlamdagi asosiy vazifalari. 1). tuproqning bioekologik vazifasi - tuproq ekologiya manbai va muhit bo’lib, unda ko’plab organik moddalar to’planadi. akademik v.a.kovdaning hisobicha yer yuzasida (asosan o’rmonlarda) to’planadigan biologik qism miqdori qariyb n·1013 tonnani tashkil etadi. yer osti ildiz qismi hamda hayvonot va mikroorrganizmlar faoliyati bilan bog’liq organik moddalar miqdori bundan kam emas. 2). tuproq qatlamining bioenergetik vazifasi. tuproq qoplamini o’z ichiga oluvchi ekologik sistemada o’simliklar har yili yerda taxminan n·1017 kkal miqdordagi kimyoviy aktiv energiya to’playdi. tuproqning o’zida organik moddalar (detrit, gumus-chirindi) da n·1018 kkal miqdorida energiya to’planadi. har bir tonna gumus 5·106 kkal potensial energiyaga ega. 1 g gumus 4,5-5 kkal kimyoviy energiya saqlaydi. 3) tuproq qoplamining azot oqsil to’plash vazifasi. tuproq - o’simlik tarzidagi ekologik sistema, atmosferadagi molekulyar n ni to’plab, ularni aminokislotlar va oqsillarga aylantirish xususiyatiga ega. yer yuzasi quruqlik qismi tuproqlaridagi azotning biologik fiksasiyalanishi har yili …
5 / 25
t angidridining birikishi, azot to’plashi, kislorod va vodorodning to’planishida, denitrifikasiya, desulfofikasiyada, oksidlanish va nafas olishida, karbonat angidridning atmosferaga qaytishi va aylanishi kabi jarayonlarida ham katta rol o’ynaydi. tuproqning tabiat va jamiyatdagi roli. tuproq o’ziga xos organik-mineral tarkibga ega. tuproq paydo bo’lishi jarayonida gumus va boshqa murakkab organik birikmalar to’planishi sodir bo’ladi. shuningdek tuproq biogen ikkilamchi alyumosilikatli minerallar, biofil elementlar bilan ham boyib boradi, shunday qilib asosiy xossasi – unumdorlikka ega bo’ladi. tuproq qoplami unumdorligi tufayli o’simliklar o’sishi va rivojlanishini ta’minlash ya’ni hosil beraolish qobiliyatiga ega. tuproqning ushbu xossasi insonlarning yashash va ko’p tarmoqli qishloq xo’jaligining vujudga kelishida muhim sharoitlardan biri hisoblanadi. tuproq qoplami va o’simliklar ajralmas birlik - jahon tuproq – ekologik sistemasini tashkil etadi, qaysiki unda o’simlik va tuproq birgalikda yashaydi. bundan million yillar oldin quruqlikda o’simliklar paydo bo’lgan. o’sha paytdayoq, bizning planetamizdagi barcha tirik organizmlar tarixi bilan bog’liq bo’lgan, juda murakkab tarixni bosib o’tgan, tuproq paydo bo’lish jarayoni …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqshunoslikva o’simlikshunoslik asoslariifani"

ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти tuproqshunoslik va o’simlikshunoslik asoslari fani professor abduraximov mingjigit kattabekovichning ma’ruzalariga xush kelibsiz 5420100 – biologiya yo’nalishi 1 - mavzu. tuproqshunoslik fanining maqsadi va vazifasi. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. o’quv elementlari: 1. tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. 2.tuproq haqida tushuncha va uning axamiyati. 3.tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi tayanch iboralar biosfera, tuproq, tog’ jinsi, minerallar, birlamchi minerallar, ikkilamchi minerallar, magmatik, metomorfok, chukindi, iqlim, rel’ef, tuproq yoshi, geografik tarqalish, kelib chiqishi, tarqalishi, unumdorlik, tuproqning agrokimyoviv tavsifi, melioratsiya, yer kodeksi,...

This file contains 25 pages in PPT format (3.0 MB). To download "tuproqshunoslikva o’simlikshunoslik asoslariifani", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqshunoslikva o’simlikshuno… PPT 25 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
o’simlikshunoslik fanining rivojlanish tarixi, maqsadi va vazifalari — PPTX PPTX
o’simlikshunoslik fanining rivojlanish tarixi, maqsadi va vazifalari
— 795.5 KB