huquq normalarini sharhlash

DOC 66,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350301651_15077.doc ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш huquq normalarini sharhlash reja: 1. huquq normalarini sharhlash tushunchasi 2. huquq normalarini mazmunini aniqlash usullari 3. huquq normalarini sharhlash turlari 4. huquq o`xshashligi va qonun o`xshashligi 1. huquq normalarini sharxlash tushunchasi. huquqiy normalar hayotda to`g`ri qo`llanib borilsa, bu orqali davlat organlari, korxonalar, muassalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar o`rtasida turli ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. shuning uchun huquqiy normani hayotga tadbiq, etishda u bilan hal qilinadigan ishni har taraflama o`rganish, u ishni kvalifikatsiya qilish kerak. bundan keyin hayotda kishilar o`rtasidagi tegishli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalarni sharxlash lozim. huquqiy normalarni sharhlash, bu hayotda sodir bo`lgan ijtimoiy munosabatlarga ularning tadbiqk, etishdan oldin, uning ma`nosi va mazmunini to`g`ri anglashdir. qonun boshqa huquqiy normalar matnidagi so`z va iboralarni grammatik, mantiqiy va yuridik jihatdan tahlil etish muhimdir. bunda tadbiq etilayotgan huquqiy normaning har bir moddasining ta`sir qilish doirasini belgilash, tegishli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish uchun siyosiy va yuridik malaka talab …

amalga oshiriladi. bu usullar huquqiy normalarning ma`nosi va mazmunini ochib beradi. 2. huquqiy normalarini mazmunini aniqlash uchun quyidagi usullar ishlatiladi: grammatik, mantiqiy. tarixiy va sistematik usullar. grammatik usulda — qo`llaniladigan huquqiy norma mazmuni uning matnini grammatik — filalogik, til qoidalariga asosan tahlil qilib berish kerak. huquqiy norma matnidagi so`z va iboralarning, masalan, o`zr jinoyat kodeksidagi «yomon oqibatlar», «ig`vo qilish», «jinoyat tarkibi» va boshqa iboralarning mazmunini aniqlash lozim. norma matnidagi har bir so`z va jumlalarning mazmunini grammatik jihatdan to`g`ri va noto`g`riligini analiz qilish kerak. masalan, jinoiy ishlar bo`yicha sudlar hukm chiqarganda, «jazolash mumkin emas, avf etilsin», deb to`g`ri ishlatiladi. shu iboraga grammatik jihatdan «jazolash» so`zidan keyin vergul qo`yilsa, «jazolash, mumkin emas avf etilsin», deb ibora noto`g`ri ishlatiladi. mantiqiy usul — hayotda tadbiq etilayotgan huquqiy mormalarning mazmuni mantiq fanining qonuniyatlariga asosan aniqlanadi. bunda huquqiy normaning matnidagi so`z va tushunchalar bir —biri bilan ichki va uzviy mantiqiy jihatda bog`langanligiga e`tibor berib, huquqiy normaning …

va jamoat joylarda bezorilik qilish so`zlari bor edi. 1994 yilda qabul qilingan o`zr jkning 277 — moddasini 1 — qismida bezorilik jinoyatiga quyidagicha ta`rif berilib, unda yuqoridagi so`zlar yo`q- «jamiyatda yurish — turish qoidalarini qasddan mensimaslik, urish — do`pposlash, badanga yengil shikast yetkazish yoki o`zganing mulkiga shikast yetkazish yoxud nobut qilish jiddiy zarar yetkazish bilan bog`liq holda sodir etilsa, eng kam oylik ish haqining ellik baravaridan yuz baravarigacha miqdorida jarima yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud olti oygacha qamoq bilan jazolanadi», deb ko`rsatiladi. sistematik usul — hayotda qo`llaniladigan normaning mazmunini boshqa huquqiy normalar bilan solishtirib, uning tegishli huquq sohasi normalari tizimidagi o`rnini aniqlash kerak. masalani o`zr fkning 541 — moddasida mulkning ijaraga oluvchi tomonidan yomonlashtirilgan holda yechkazilgan zararning ijaraga beruvchiga to`latilishi to`g`risida aytiladi. yetkazilgan zarar shartnoma bo`yicha olingan majburiyatni mazkur moddalar bir — biri bilan solishtirilib yetkazilagn zarar o`zr fkning 541—moddasi bilan emas, balki 331 — moddasi bilan undiriladi. …

i. rasmiy sharxlash — turmushda tadbiq etiladigan huquqiy normalarning vakolatli davlat organlari tomonidan sharxlanishidir. bu barcha uchun majburiy bo`ladi. o`zbekiston respublikasida huquqiy normalarni sharxlash bilan o`z vakolati doirasida quyidagi davlat organlari shug`ullanadi: o`zbekiston respublikasi oliy majlisi, qoraqalpog`iston respublikasi juqorgi kengesi va vazirlar kengashi, o`zbekiston respublikasi konstitutsiyaviy sudi, respublika bosh prokurori va boshqalar. rasmiy sharxlash o`z navbatida normativ va kazual sharxlashlarga bo`linadi. normativ sharxlash — davlat hududida huquqiy normalarni bir xilda tadbiq etish maqsadida, ularni davlat organi chiqargan bo`lsa, o`zi sharxlaydi. bu sharxlashni yuridik adabiyotda autenttik (muallif tomonidan sharxlash) deb ataladi. konsititutsiyamizning 109 —moddasini 3—qismiga asosan o`zbekiston respublikasi konstitutsiyaviy sudi konstitutsiya normalarini yuridik kuchiga qarab sharxlaydigan yagona organdir. uning sharxi rasmiy bo`lib, barcha davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun majburiydir. huquqiy normalarni kazual (kazus) sharxlashda — sud organlari har bir fuqarolik, jinoiy, ma`muriy va boshqa ishlarni ko`rayotganda tegishli huquqiy normalar bilan hal qilib huquqiy normalarni …

rda, kitoblarda va ilmiy maqolalarda shaxlaydi. norasmiy ilmiy sharxlash barcha davlat organlari, jamoat birlashmalari, korxona, muassasa, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun majburiy bo`lmasada, normalarning mazmunini sharxlab beradi. bu sharxlash normalarning amaliyot bilan bog`lab kishilarning huquqiy ongi na madaniyatini rivojlantirishda muhim rol o`ynaydi. masalan, o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasiga sharx, o`zbekiston respublikasi jinoyat kodeksiga, fuqarolik kodeksiga, mahnat kodeksiga, o`zbekiston respublikasi ma`muriy javobgarlik to`g`risidagi kodekslariga sharxlar. huquqiy normalarning sharxlash qajmi bo`yicha uch xil bo`ladi: so`zning tom ma`nosini sharxlash. bunda qo`llanilayotgan huquqiy normaning matniga hech narsa qo`shmasdan qo`llash tushuniladi. masalan, konstitutsiyamizning 21 — moddasida: «o`zbekiston respublikasining fuqaroligi, unga qanday asoslarga ega bo`lganligidan qat`i nazar, hamma uchun tengdir», deb ko`rsatilgan. cheklangan sharxlash. bunda turmushda tadbiq etilayotgan huquqiy normaning matnida, uning cheklanganligi belgilab qo`yiladi. masalan, konstitutsiyamizning 64 — modddsida «ota — ona u farzandlarini voyaga yetgunlariga qadar boqish va tarbiyalashga majburdirlar», deb cheklab quyilgan. keng ma`noda sharxlash. bunda hayotda qo`llanilayotgan normaning mazmunini yozilgan matniga nisbatan kengroq …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "huquq normalarini sharhlash"

1350301651_15077.doc ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш huquq normalarini sharhlash reja: 1. huquq normalarini sharhlash tushunchasi 2. huquq normalarini mazmunini aniqlash usullari 3. huquq normalarini sharhlash turlari 4. huquq o`xshashligi va qonun o`xshashligi 1. huquq normalarini sharxlash tushunchasi. huquqiy normalar hayotda to`g`ri qo`llanib borilsa, bu orqali davlat organlari, korxonalar, muassalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar o`rtasida turli ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. shuning uchun huquqiy normani hayotga tadbiq, etishda u bilan hal qilinadigan ishni har taraflama o`rganish, u ishni kvalifikatsiya qilish kerak. bundan keyin hayotda kishilar o`rtasidagi tegishli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalarni sharxlash lozim. huquqiy normalarni...

Формат DOC, 66,5 КБ. Чтобы скачать "huquq normalarini sharhlash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: huquq normalarini sharhlash DOC Бесплатная загрузка Telegram