psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish

PPTX 15 pages 858.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 858.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish reja: psixologik cheklashning mazmuni va kelib chiqish sabablari shartlanganlik tushunchasi va uning psixologik asoslari psixologik cheklash va shartlanganlikning oqibatlari psixologik cheklash – bu insonning ongida yoki ongsiz ravishda paydo bo‘ladigan “qila olmayman”, “menga bu mumkin emas”, “bu imkonsiz” kabi fikr va his-tuyg‘ular bilan bog‘liq ichki to‘siqlardir. bu ko‘pincha bolalikdagi tarbiya, jamiyat bosimi, salbiy tajriba yoki stereotiplardan kelib chiqadi. shartlanganlik esa pavlov nazariyasi asosida tushuntiriladigan, insonning ma’lum vaziyatlarda avtomatik ravishda muayyan tarzda harakat qilishga o‘rganib qolishidir. masalan, kimdir bolaligida xato qilganida tanbeh eshitgan bo‘lsa, kattaligida ham xato qilishdan qo‘rqib, yangilikka intilmay qolishi mumkin. qutulish yo‘llari: o‘zini anglash – inson o‘zini qaysi vaziyatlarda cheklayotganini tan olishi kerak. ichki qo‘rquv va “imkonsiz” deb hisoblangan narsalarni yozib chiqish foydali. salbiy shartlanganlikni qayta yozish – “men qilolmayman” o‘rniga “men urinib ko‘raman” kabi ijobiy tasdiqlar (affirmatsiyalar)dan foydalanish. kichik qadamlar – katta o‘zgarishlarni birdan qilish qiyin, lekin …

2 / 15

idagilar orqali yuzaga keladi: bolalikdagi tarbiya: “sen buni qila olmaysan”, “boshqalar sendan kuchliroq” kabi fikrlar bola ongiga singib qolishi mumkin. jamiyat bosimi: odamlar o‘zini boshqalarning fikriga moslashishga majbur sezadi va o‘z qobiliyatlarini cheklaydi. salbiy tajribalar: bir marta muvaffaqiyatsizlikka uchragan odam keyingi urinishlardan qochadi. o‘z-o‘zini solishtirish: boshqalar bilan solishtirib, o‘zini past baholash odati. shartlanganlik tushunchasi shartlanganlik psixologiyada klassik va operant shartlanganlik orqali tushuntiriladi: klassik shartlanganlik (pavlov tajribalari asosida): inson ma’lum vaziyatda avtomatik reaksiya ko‘rsatishga odatlanadi. masalan, tanbeh eshitishga o‘rganib qolgan bola kattaligida ham tanqidni og‘ir qabul qiladi. operant shartlanganlik (skinner nazariyasi): inson mukofot yoki jazoga qarab xatti-harakatlarini shakllantiradi. masalan, rag‘bat olmagan o‘quvchi keyinroq tashabbus ko‘rsatmaydi. psixologik cheklash va shartlanganlikning belgilari o‘z fikrini erkin aytmaslik, doim “boshqalar nima deydi?” deb o‘ylash. yangi narsalarni sinashdan qo‘rqish. xatoga yo‘l qo‘yishdan haddan tashqari cho‘chish. “bu mening qo‘limdan kelmaydi” degan ichki e’tiqod. tashabbus ko‘rsatmaslik va doimiy passivlik. cheklash va shartlanganlikning salbiy oqibatlari shaxsiy rivojlanishni sekinlashtiradi. inson …

3 / 15

apirishni mashq qiling. pozitiv affirmatsiyalar: har kuni o‘z-o‘zingizga “men qodirman”, “menda yetarli kuch bor” kabi so‘zlarni takrorlash. rag‘batlantirish: har bir muvaffaqiyatdan keyin o‘zingizni mukofotlash. muhitni o‘zgartirish salbiy odamlar bilan muloqotni kamaytirish. ijobiy fikrlaydigan, qo‘llab-quvvatlaydigan insonlar davrasida bo‘lish. o‘zingizdan oldin shu yo‘ldan o‘tganlardan o‘rnak olish. professional yordam psixolog yoki kouch bilan ishlash orqali chuqur ildiz otgan cheklashlardan xalos bo‘lish mumkin. guruhiy treninglar, kommunikatsion mashg‘ulotlar foydali bo‘ladi. mashhur psixologlar qarashlari zig ziglar: “insonning yagona cheklovi – bu uning o‘z ongida qo‘ygan chegaralaridir.” albert bandura (o‘z-o‘ziga ishonch nazariyasi): agar inson o‘zini ma’lum vazifani bajara olishiga ishonsa, uni bajarish ehtimoli oshadi. maslow: shaxs o‘zini o‘zi amalga oshirish (self-actualization) bosqichiga chiqishi uchun cheklashlardan xalos bo‘lishi zarur. psixologik cheklash — bu inson ongida yoki ongsiz ravishda shakllanadigan ichki to‘siqlardir. u insonning imkoniyatlarini, ijodkorligini, o‘ziga bo‘lgan ishonchini pasaytiradi. cheklovlar ko‘pincha: bolalikdagi tarbiya, ota-onaning haddan tashqari talabchanligi yoki beparvoligi; maktab davridagi baholash tizimi va taqqoslash; jamiyat va madaniyat …

4 / 15

lanadi. salbiy shartlanganlik – qo‘rquv, jazolash, tanqid qilish natijasida shakllanadi. amaliy hayotiy misollar bir talaba ko‘pchilik oldida gapira olmasdi. u asta-sekin kichik guruhlar oldida gapira boshladi. keyin esa katta auditoriyada chiqish qilish darajasiga yetdi. bir xodim yangilik kiritishdan qo‘rqardi. psixologik treninglar orqali “xatodan qo‘rqmaslik”ni o‘rgandi va keyinchalik muvaffaqiyatli loyiha muallifi bo‘ldi. xulosa xulosa qilib aytganda, psixologik cheklash va shartlanganlik insonning erkin fikrlashi, ijodiy rivojlanishi va o‘z imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishiga to‘sqinlik qiladi. ulardan qutulish uchun ongiy o‘zgarish, amaliy mashqlar, ijobiy muhit va kerak bo‘lsa professional yordam zarur. inson o‘zini cheklovlardan xalos qilsa, u yanada erkin, baxtli va muvaffaqiyatli hayot kechirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.png psychologisttreatmentchildwithfamily /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish"

psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish reja: psixologik cheklashning mazmuni va kelib chiqish sabablari shartlanganlik tushunchasi va uning psixologik asoslari psixologik cheklash va shartlanganlikning oqibatlari psixologik cheklash – bu insonning ongida yoki ongsiz ravishda paydo bo‘ladigan “qila olmayman”, “menga bu mumkin emas”, “bu imkonsiz” kabi fikr va his-tuyg‘ular bilan bog‘liq ichki to‘siqlardir. bu ko‘pincha bolalikdagi tarbiya, jamiyat bosimi, salbiy tajriba yoki stereotiplardan kelib chiqadi. shartlanganlik esa pavlov nazariyasi asosida tushuntiriladigan, insonning ma’lum vaziyatlarda avtomatik ravishda muayyan tarzda harakat qilishga o‘rganib qolishidir. masalan, kimdir bolaligida xato qilganida tanbeh eshitgan bo‘ls...

This file contains 15 pages in PPTX format (858.0 KB). To download "psixologik cheklash va shartlanganlikdan qutulish", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologik cheklash va shartlan… PPTX 15 pages Free download Telegram