modellashtirishning mahsuloti

PDF 113 sahifa 3,3 MB Bepul yuklash

113 sahifa modellashtirishning mahsuloti — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,3 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 113

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 113

1 1. bilish jarayonida va insonning amaliy faoliyatida modellashtirishning roli. modellarning tasnifi bilish va boshkarish jarayonlarida modellashtrish katta ahamiyatga ega. modellashtirish muammosi bilan biz asosan ikki xolda duch kelamiz: birinchidan, bilish jarayonlarida, yaʼni obʼekt va jarayonlarni bilish modelini tuzishda, ikkinchidan boshqarish jarayonlarida, yaʼni obʼektni maksadga tomon yunaltirilgan boshqarishda, yaʼni inson tomonidan qoʼyilgan maqsadga erishish uchun. bilish jarayonida bilish modeli yaratiladi. bu model zaruriy koʼrinishda obʼektni ishlash mexanizmni aks ettiradi. bunday modellashtirishga misol sifatida bizni oʼrab turgan tabiatni oʼrganishni olish mumkin. tabiat xususiyatlarini tushuntira olish, ularni oʼzaro bogʼlanishi, mexanizmlarini taxlil etish va x.k. - mana bunday modellashtirishning asosiy masalalarini tashkil etadi. bunday modellashtirish bilishdan kam farqlanadi. modellarning asosiy maqsadi – bu shunday modellar yaratish kerakki, ular inson uchun muxim boʼlgan tabiat obʼektlarini aks ettira olsin. bunday xususiyatlar xar bir obʼekt yoki xodisadagi sabab-oqibat bogʼlanishlarini turlicha koʼrinishda aks ettirilishi bilan ifodalanadi. bunday bogʼlanishlarni biror bir sababni oqibatga «oʼzgartiruvchi» koʼrinishda tasvirlash mumkin. shunday …

2 / 113

matik mantiq, matematik dasturlash, differensial yoki integral tenglamalar va boshqalar qo'llaniladi. matematik modelni ishlab chiqish fizika, kimyo va biologiyaning ma'lum qonunlaridan foydalangan holda amalga oshiriladi. matematik modellarga qo'yiladigan asosiy talablar adekvatlik, universallik va tejamkorlikdir. adekvatlik. model, agar u belgilangan xususiyatlarni maqbul aniqlik bilan ko'rsatsa, ob'ektga (asl nusxaga) mos keladi deb hisoblanadi. aniqlik model qiymatlari va ob'ektning chiqish parametrlari o'rtasidagi muvofiqlik darajasi bilan belgilanadi. 2 universallik. u asosan modelda ko'rib chiqilgan tashqi va chiqish parametrlarining soni va tarkibi bilan belgilanadi. tejamkorlik. model uni amalga oshirish uchun hisoblash resurslarining narxi - kompyuter vaqtining narxi bilan tavsiflanadi. 3. matematik modellarni universalligini qanday ko`rsata olasiz universallik, ya’ni konkret ob’yektni modeli boshqa o`xshash ob’yektlarga qo`llanishi uchun yetarli darajada universal bo`lishi kerak. bu degani real ob’yektni matematik modeli boshqa o`xshash ob’yektlarga juda kam o`zgartirishlar orqali qo`llash uchun yetarli darajada umumiy bo`lishi kerak. matematik modellarni universalligiga doir misollar. matematik modellarga qo`yiladigan asosiy talablardan biri universallik talabidir. ya’ni, …

3 / 113

lgan formulalar asosida quyidagi differentsial tenglamani hosil qilish mumkin: 0 1 2 2 2 2  q lcdt qd c q dt qd l . bu esa mexanika fanidan ma’lum bo`lgan 0 xx 2 tebranish formulasining o`zginasidir. 3 2. ikki biologik populyatsiyaning o`zaro ta’sirlashuvida hosil bo`ladigan kichik tebranishlar. bu yerda quyidagi belgilashlar kiritamiz:  tn - o`txo`rlar populyatsiyasi soni,  tm - go`shtxo`rlar populyatsiyasi soni. u holda o`zaro ta’sirlashuvchi ushbu populyatsiyalar sonining o`sish tezligi quyida keltiriladigan lotki-volter tenglamalar sistemasi bilan ifodalanadi:             .d,,mnd dt dm ,c,,ncm dt dn 00 00   bu oddiy differentsial tenglamalar sistemasi bo`lib, u chiziqsizdir. agar 0 dt dm dt dn shart bajarilsa, ya’ni d n, c m 0   0 . qiymatlarda bu sistema muvozanatda bo`ladi. 0n-nn  va 0m-mm belgilashlardan foydalanib, ushbu tenglamalar sistemasini quyidagi chiziqlashtirilgan sistema ko`rinishiga keltirish mumkin:  …

4 / 113

lamalarini hosil qilish mumkin:     0021  ppaa dt p-pd 2 0 2 . xulosa sifatida shuni aytish mumkinki, matematik modellarni universalligi bitta tenglamadan tabiati turlicha bo`lgan bir necha jarayonlarni yoki ob’yektlarni o`rganishda foydalanish imkoniyatini yaratar ekan. 5 6 5. tepadagi ham 5. galilei nisbiylik prinsipi — nyutonning klassik mexanikasida barcha inersial sanoq tizimlarining fizikaviy teng huquqlilik prinsipi. bu holat mexanika qonunlari birday boʻlganida namoyon boʻladi. biror inersial sanoq tizimida oʻtkaziladigan har qanday mexanik tajribalar asosida muayyan tizim tinch holatda yoki tugʻri chiziqli tekis https://uz.wikipedia.org/wiki/nyuton 7 harakatda ekanligini aniqlab boʻlmaydi. bu holatni birinchi boʻlib 1636-yilda galileo galilei aniqlagan. moddiy nuqtaning harakati nisbiydir: uning holati, tezligi, trayektoriyasining shakli ushbu harakat qaysi inersial sanoq tizimi (sanoq jismi)ga nisbatan qaralishiga bogʻliq. shuning bilan birga, klassik mexanika qonunlari barcha inersial sanoq tizimlarida birday boʻladi. mexanik harakatning nisbiyligi va mexanika qonunlarining turli inersial sanoq tizimlarida birday bulishi galilei nisbiylik prinsipi mazmunini tashkil …

5 / 113

imda energiya yoʻqdan bor boʻlmaydi va yoʻqolib ketmaydi, faqat bir turdan ikkinchi turga aylanib turadi. berk tizimda faqat konservativ (oʻzgarmas) kuchlar mavjud boʻlsa, tizimning toʻliq mexanik energiyasi oʻzgarmas qiymatga ega boʻlib qoladi, yaʼni kinetik energiya potensial energiyaga aylanib turadi va aksincha. agar berk tizimda konservativ kuchlardan tashqari nokonservativ (oʻzgaruvchan) kuchlar (mas, ishqalanish kuchlari) ham boʻlsa, tizimning toʻliq mexanik energiyasi vaqt oʻtishi bilan kamayib boradi. natijada nomexanik energiyalar: issiqlik yoki kimyoviy, elektromagnit maydon energiyalari va boshqalar vaqt oʻtishi bilan ortib boradi. ammo energiyaning barcha turlari yigʻindisi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmaydi. tizimda sodir boʻlayotgan jarayonlarning tabiatiga qarab, energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a. q. turlicha ifodalanadi va matematik shaklda yoziladi. klassik fizikada moddaning saqlanish qonuni tinch holatdagi massaning saqlanishini ifodalaydi. holbuki, tinch holatdagi massa saqlanmasligi mumkin, chunonchi, shunday holda annigilyatsiya hodisasida roʻy beradi. (4) formuladan tinch holatda turgan jismga turli usullar bilan berilgan le energiya jism massasining at ga ortishiga sabab …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 113 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"modellashtirishning mahsuloti" haqida

1 1. bilish jarayonida va insonning amaliy faoliyatida modellashtirishning roli. modellarning tasnifi bilish va boshkarish jarayonlarida modellashtrish katta ahamiyatga ega. modellashtirish muammosi bilan biz asosan ikki xolda duch kelamiz: birinchidan, bilish jarayonlarida, yaʼni obʼekt va jarayonlarni bilish modelini tuzishda, ikkinchidan boshqarish jarayonlarida, yaʼni obʼektni maksadga tomon yunaltirilgan boshqarishda, yaʼni inson tomonidan qoʼyilgan maqsadga erishish uchun. bilish jarayonida bilish modeli yaratiladi. bu model zaruriy koʼrinishda obʼektni ishlash mexanizmni aks ettiradi. bunday modellashtirishga misol sifatida bizni oʼrab turgan tabiatni oʼrganishni olish mumkin. tabiat xususiyatlarini tushuntira olish, ularni oʼzaro bogʼlanishi, mexanizmlarini taxlil etish va x.k. - m...

Bu fayl PDF formatida 113 sahifadan iborat (3,3 MB). "modellashtirishning mahsuloti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: modellashtirishning mahsuloti PDF 113 sahifa Bepul yuklash Telegram