kriptografiya va zamonaviy kriptologiya

PDF 272 pages 12.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 272
1-мавзу: криптография ва замонавий криптография криптология кафедраси кат.ўқит., мардиев у.р. криптология ахборотларнинг мухофазаси масалалари билан криптология (kryptos- маҳфий, logos- илм) фани шуғилланади. криптология мақсадлари ўзаро қарама-қарши бўлган икки йўналишга эга: – криптография ва криптотаҳлил. криптография 1 криптографиянинг асосий тушунчалари • криптология  “махфий кодлар”ни яратиш ва бузиш фани ва санати; • криптография  “махфий кодлар”ни яратиш билан шуғулланади; • криптоанализ  “махфий кодлар”ни бузиш билан шуғулланади; • крипто  юқоридаги тушунчаларга (ҳаттоки бунданда ортиғига) синоним бўлиб, контекст маъносига кўра фарқланади. криптография 1 криптотизимдан қандай фойдаланилади • шифр ёки криптотизим маълумотни шифрлаш учун фойдаланилади. • шифрлашнинг натижаси шифрматн бўлади. • ҳақиқий маълумотни қайти тиклаш учун шифрматнни дешифрлаш зарур бўлади. • калит криптотизимни шифрлаш ва дешифрлаш учун созлашда фойдаланилади. криптография 1 криптшграфияда • шифрлаш ва дешифрлаш масалаларига тегишли бўлган, маълум бир алифбода тузилган маълумотлар матнларни ташкил этади. • алифбо - ахборотни кодлаш учун фойдаланиладиган чекли сондаги белгилар тўплами. мисол сифатида: - ўттиз …
2 / 272
мда шифрлаш ва дешифрлашда битта калитдан фойдаланилади. • очиқ калитли криптотизимда шифрлашда очиқ калитдан, дешифрлашда ёпиқ калитдан фойдаланилади. • хеш функциялар маълумотларни бутунлигини кафолатлаш мақсадида ишлатилади криптография 1 керкхофс принципи • асосий тахминлар – тизим хужумчига тўлиқлигича маълум бўлиши керак. – фақат калит махфий сақланиши керак – яъни алгоритм сир эмас. • бу керкхофс принципи дейилади. • нима учун биз бу тахминни қиламиз? – тажриба шуни кўрсатадики, криптотизим фош бўлганда заиф ҳисобланади. – махфий алгоритм хеч қачон сир бўлиб қолмайди. – олдиндан заиф томонларни топишдир. криптография 1 кодлаш ва шифрлаш орасидаги фарқ • аксарият ҳолларда фойдаланувчилар маълумотни шифрлаш ва кодлаш тушунчаларини бир хил деб тушунилади. • кодлаш – маълумотни осонгина қайтариш учун ҳаммага (ҳаттоки ҳужумчига ҳам) очиқ бўлган схема ёрдамида маълумотларни бошқа форматга ўзгартиришдир. кодлаш маълумотлардан фойдаланиш қулайлигини таъминлаш учун амалга оширилади ва ҳамма учун очиқ бўлган схемалардан фойдаланилади. масалан, ascii, unicode, url encoding, base64. криптография 1 криптография 1 кодлаш …
3 / 272
орқали алоқани яшириш ҳисобланади. бошқа сўз билан айтганда стеганографиянинг асосий ғояси – бу махфий маълумотларнинг мавжудлиги ҳақидаги шубҳани олдини олиш ҳисобланади. криптография 1 криптография ва стеганография криптография 1 асосий ва қўшимча адабиётлар учун тавсиялар • асосий адабиётлар  christof paar·jan pelzl. understanding cryptography: a textbook for students and practitioners. verlag berlin heidelberg 2010. keith m. martin. everyday cryptography fundamental principles and applications. united kingdom, 2017 • қўшимча адабиётлар акбаров д. е. “ахборот хавфсизлигини таъминлашнинг криптографик усуллари ва уларнинг қўлланилиши” – тошкент, 2008 – 394 бет. stamp mark. information security: principles and practice. usa, 2011. криптография 1 саволлар??? криптография 1 1-мавзу: криптография ва замонавий криптография криптология кафедраси кат.ўқит., мардиев у.р. криптографик тизимлар • симметрик криптотизимларда шифрлаш учун ҳам ва дешифрлаш учун ҳам бир хил калитдан фойдаланилади. • очиқ калитли криптотизимларда иккита калитдан фойдаланилади -– ўзаро математик боғлиқ бўлган очиқ ва ёпиқ калитлардан. бунда маълумотлар ҳаммага маълум бўлган маълумот юборилаётган шахснинг очиқ …
4 / 272
ити билан m ни шифрлаш орқали имзо қўйиш билан, имзоланган ҳабар ҳосил қилади kb(м) dear alice oh, how i have missed you. i think of you all the time! …(blah blah blah) bob (б) томон ҳабари, m очиқ калитли шифр алг (б ) томон махфий калити k b - bob’s message, m, signed (encrypted) with his private key k b - (m) криптография 1 эри ҳақиқийлигини текшириш криптография 1 m хабар рақамли имзо (шифрлаш) (б) нинг махфий калити k b - + (б) томон имзоланган ҳабарни юборади : (а) томон имзоланган ҳабарни имзосини ва бутунлигини текширади : kb(м) шифр матн m рақамли имзо (дешифр) (б) нинг очиқ калити k b + тенглик ? m, kb(м)- м = ? kb(kb(м) ) = м kb(м) + - - эри схемаси криптография 1 криптотаҳлил усуллари • агар биз техник билим ва кўникмага эга бўлган шахсдан бузиладиган шифр нима деб сўрасак, кодни бузиш мураккаб …
5 / 272
мумкин. масалан кимнидур махфий калитни олиш учун қўрқитиш, ёки яна бир шафқатсиз ҳужумлардан бири – бу телефонга хужум қилмоқчи бўлган одамларга қўнғироқ қилиш: “биз сиз ишлаётган компаниянинг ат марказиданмиз, дастурий таъминотни янгилаш учун сизнинг паролингиз керак”. криптография 1 криптографиянинг тарихи • қадимий давр (қадимий давр классик шифрлари) - цезар, полибия квадрати • ўрта давр (ўрта давр классик шифрлари) - вижинер, атбаш • 1 ва 2 – жахон уриши даври (1 ва 2- жахон уриши даври классик шифрлари) - zimmermann телеграфи, энигма шифри, sigaba машиналарини • компьютер даври (замонавий шифрлар) - des, aes, гост 28147-89, idea, a5/1, rc4 (барчаси симметрик) ва rsa, эл-гамал (очиқ калитли) криптография 1 криптографиянинг таксияномаси • симметрик криптотизм – шифрлаш ва дешифрлашда бир хил калитдан фойдаланилади – икки тури мавжуд: оқимли шифрлаш, блокли шифрлаш • очиқ калитли криптотизим (ёки асимметрик криптотизим) – икки калитдан фойдаланилади, биттаси шифрлаш учун (очиқ), ва иккинчиси дешифрлаш учун (махфий) – рақамли имзо …

Want to read more?

Download all 272 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kriptografiya va zamonaviy kriptologiya"

1-мавзу: криптография ва замонавий криптография криптология кафедраси кат.ўқит., мардиев у.р. криптология ахборотларнинг мухофазаси масалалари билан криптология (kryptos- маҳфий, logos- илм) фани шуғилланади. криптология мақсадлари ўзаро қарама-қарши бўлган икки йўналишга эга: – криптография ва криптотаҳлил. криптография 1 криптографиянинг асосий тушунчалари • криптология  “махфий кодлар”ни яратиш ва бузиш фани ва санати; • криптография  “махфий кодлар”ни яратиш билан шуғулланади; • криптоанализ  “махфий кодлар”ни бузиш билан шуғулланади; • крипто  юқоридаги тушунчаларга (ҳаттоки бунданда ортиғига) синоним бўлиб, контекст маъносига кўра фарқланади. криптография 1 криптотизимдан қандай фойдаланилади • шифр ёки криптотизим маълумотни шифрлаш учун фойдаланилади. • шифрлашнинг натижаси шиф...

This file contains 272 pages in PDF format (12.3 MB). To download "kriptografiya va zamonaviy kriptologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: kriptografiya va zamonaviy krip… PDF 272 pages Free download Telegram