tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari

DOC 78.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350271017_14487.doc тадбиркорлик фаолияти субъектларининг ҳуқуқлари tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari tadbirkorlik faoliyati subyektlari o‘z faoliyatini amalga oshirishda bir qator huquqlarga ega. ularning huquqlari o‘zbekiston respublikasining «tadbirkorlik faoliyati subyektlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonunning 8-moddasida batafsil ko‘rsatib o‘tilgan. xususan unda belgilanishicha, tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlaridan biri tadbirkorlik faoliyatini boshlash va uni yanada rivojlantirish uchun ishlab chiqarish dasturini mustakdya ravishda shakllantarish, mahsulot yetkazib beruvchilarni va o‘z mahsuloti (ishlari, xizmatlari)ning iste’molchilarini tanlashdir. buning uchun fuqaro tadbirkorlik faoliyati turlaridan birini tanlab, uni tashkil etish rejasini mustaqil tuzadi. o‘zining imkoniyatini chamalab ko‘radi. bozorni o‘rganadi. iste’molchiparning ehgiyojini hisobga oladi. shutssan so‘ng tadbirkorlik faoliyatini boshlaydi. fuqaro tadbirkorlik faoliyatini tavakkal qilib boshlaydi. bu esa tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgavda shu faoliyat natijasidan oladigan foydadan tashqari keladigan salbiy holatdan ham qo‘rqmay boshlaydi, demaqsir. ma’lumki, avvaldan puxta tuzilgan reja asosida tavakkal qilib ish boshlagan tadbirkor doimo yutib chiqadi, uning tadbirkorligi rivoj topadi. tadbirkorlik subyektlarining asosiy huquqparidan yana biri mahsulot yetkazib beruvchilarni va o‘z mahsulotini …

tadbirkorlik faoliyati subyektlari tadbirkorlikdan cheklanmagan miqdorda daromad (foyda) olish va uni o‘z ixtiyoriga ko‘ra tasarruf etish huquqiga ega. tadbirkorning daromad (foyda) olish maqsadida olib boradigan faoliyati faqat qonun doirasvda, shu bilan birga yuridik shaxs tashkil etgan hodda tadbirkorlik faoliyati olib boriladigan bo‘lsa, shu yurvdik shaxsning ustavida belgilangan faoliyat turlari doirasida bo‘lishi shart. ana shu qoidaga rioya qilgan hodda daromad (foyda) olgan bo‘lsagina tadbirkor uni mustaqil tasarruf eta oladi. agar tadbirkorlik faoliyati tovar (ish, xizmat)lar bozorida monopol mavqeni qonunga zid holda egallab olysh natijasida foyda (daromad) olgan bo‘lsa, tadbirkor bu foydani mustaqil tasarruf etishga haqli bo‘lmaydi. vaholanki, u bunday g‘ayriqonuniy harakati uchun qonun bo‘yicha javobgar bo‘ladi. tadbirkorlik faoliyati subyekglaraning asosiy huquklaridan yana biri ularning yakka tartibdagi faoliyat bilan shug‘ullanishidir. uzbekiston respublikasining «tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonunining 26-moddasida belgilanganidek, jismoniy shaxs o‘zining tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq bitimlarni tuzayotganida, agar buning mohiyati tuzilayotgan bitimning mazmunidan aniq kelib chiqmasa, yakka tartibdagi tadbirkor sifatida …

lgan mehnat shartnomasida ishga qabul qdlinayotshl (shaxsning ixtisosligi, malakasi yoki lavozim bo‘yicha ishni bajarish majburiyati, tuzilgan shu kontraktning muddati, mehnat sharoitlari va unga haq to‘lash, ijtimoiy va tibbiy sug‘urta hamda ijtimoiy ta’minot tartibi belgalanadi. shu bilan birga xodimning ijtimoiy ximoyalanganligi, mehnat shartnomasi shartlarini buzganligi uchun javobgarligi hamda tomonlarning kelishuviga ko‘ra, boshqa ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘ladi. xususiy tadbirkorlik albatta xususiy mulk bilan bog‘liq bo‘ladi. xususiy mulkni ishlab chiqarish va iste’mol tavsifiga .asoslanib quyidagi turlarga bo‘linadi: - fuqarolarning ijtimoiy ishlab chiqarishda ishtirok etishi va qayta taqsimlash asosida vujudga keladigan iste’mol tavsifidagi mulk; - mulkdor o‘ziga tegishli mol-mulklardan foydalangan holda ishlab chiqarishda ishtirok etishi natijasida vujudga keladigan yakka tartibdagi iste’mol va tovar tavsifidagi mayda xususiy mulk hamda mulkdorlarning o‘z ishlab chiqarish vositalaridan foydalanib, yollanma ishchi kuchini jalb etishi natijasida daromad, foyda olish bilan bog‘liq bo‘lgan tovar sifatidagi xususiy mulk va boshqa ko‘chmas mulklar; - yollanma mehnatdan foydalanayotgan tadbirkorlik subyekgi o‘z mulkining qaysi shaklda bo‘lishidan …

ar, ya’ni mehnatga haq to‘lash, ijara haqi, qarzlarni to‘lash, ssudalar bo‘yicha foizlar va shunga o‘xshash boshqa xarajatlar qoplanganidan so‘ng qolgan daromad mulkdorning, ya’ni xususiy tadbirkorning sof foydasi hisobl*.nadi. tadbirkor bu daromadni o‘z ixtiyoriga ko‘ra tasarruf ztadi. tadbirkorlik faoliyatini yollanma mehnat asosida amalga oshirayotgan xususiy tadbirkorning daromadlariga mulk egasining xususiy daromadi sifatida qaraladi va unga amaldagi qonunga muvofiq daromad solig‘i solinadi. yollanma mehnatdan foydalanayotgan tadbirkorlik subyekti yollanib ishlayotgan shaxsga mexnat qilish uchun shart-sharoitlar yaratib berishi shart. shu bilan birga yollanib ishlayotgan shaxslar mehnat qonunchiligida belgilangan qoidalarga rioya qilishga majbur. tadbirkor yollanib mehnat qilayotgan shaxslarni ishdan bo‘shatish huquqiga ega. lekin ishdan bo‘shatish ham uzbekiston respublikasining mehnat qonunchiligi doirasida bo‘lishi kerak. mehnat shartnomasini bekor qilish asoslari o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksining 97-modsasida belgilangan. uvda ko‘rsatilishicha: - mehnat shartnomasi taraflarning kelishuviga ko‘ra; - taraflardan birining tashabbusi bilan; - shartaomamuddatiningtugashibilan; - taraflar ixtiyoriga bokliq bo‘lmagan holatlarga ko‘ra; - mehnat shartnomasida nazarda tutilgan asoslarga qo‘ra bekor qilinishi …

chikerish va mexnatni tashkil etishdaga o‘zgarishlar, xodimlar soni (shtati) yoki ish xusubiyatining o‘zgarishiga olib kelgan ishlar hajmining qiskdrganligi yoxud korxonaning tugatilganligi; 2) xodimning malakasi yetarli bo‘lmaganligi yoki sorlig‘i holatiga ko‘ra bajarayotgan ishiga noloyiq bo‘lib qolishi; 3) xodimning o‘z mehnat vazifalarini muntazam ravishda buzganligi. avval mehnat vazifalarini buzganligi uchun intizomiy yoki moddiy javobgarlikka tortilgan yoxud unga nisbatan mehnat to‘g‘risidagi qonunlar va boshqa me’yoriy hujjatlarda nazarda tutilgan ta’sir choralari qo‘llanilgan kundan e’tiboran bir yil mobaynida xodim tomonidan takroran intizomga xilof nojo‘ya harakat sodir qilinishi mehnat vazifalarini muntazam ravishda buzish hisoblanadi; 4) xodimning o‘z mehnat vazifalarini bir marta qo‘pol ravishda buzganligi: a) xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishga olib kelishi mumkin bo‘lgan mehnat vazifalarini bir marta qo‘pol ravishda buzgan deb hisoblash asoslari; b) ichki mehnat tartibi qoidalari; v) korxona mulkdori bilan korxona rahbari o‘rtasida tuzilgan mehnat shartnomasi; g) ayrim toifadagi xodimlarga nisbatan qo‘llaniladigan intizom haqidagi nizom va ustavlar bilan belgilanadi. xodimning o‘z …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari"

1350271017_14487.doc тадбиркорлик фаолияти субъектларининг ҳуқуқлари tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari tadbirkorlik faoliyati subyektlari o‘z faoliyatini amalga oshirishda bir qator huquqlarga ega. ularning huquqlari o‘zbekiston respublikasining «tadbirkorlik faoliyati subyektlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonunning 8-moddasida batafsil ko‘rsatib o‘tilgan. xususan unda belgilanishicha, tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlaridan biri tadbirkorlik faoliyatini boshlash va uni yanada rivojlantirish uchun ishlab chiqarish dasturini mustakdya ravishda shakllantarish, mahsulot yetkazib beruvchilarni va o‘z mahsuloti (ishlari, xizmatlari)ning iste’molchilarini tanlashdir. buning uchun fuqaro tadbirkorlik faoliyati turlaridan birini tanlab, uni tashkil etish rejasini mu...

DOC format, 78.0 KB. To download "tadbirkorlik faoliyati subyektlarining huquqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tadbirkorlik faoliyati subyektl… DOC Free download Telegram