kompyuter yordamida texnik masalarni echish metodikasi

PDF 6 pages 82.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.2 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

microsoft word - 5-маъруза маъруза 5 компьютер ёрдамида техник масаларни ечиш методикаси инсониятни турли соҳаларда компьютер технологиясидан кенг суръатларда фойдаланиши барча соҳаларни ривожланишига омил бўлди. чунончи электромеханик тизимларда кечадиган жараён ва ҳодисаларни чуқур ўрганишда компьютерни қўллаш, уларни анча мураккаб бўлган мувозанат тенгламаларини аниқроқ ечиш, ҳамда улар асосида аниқ методикалар ишлаб чиқишга яқиндан ёрдам берди. компьютер ёрдамида тажриба ўтказилганда экспримент натижаларини тез ва тўғри тахлил қилиш имкониятини беради. компьютер ёрдамида экспримент ўтказилганда ечиш қийин бўлган вариантларни тезда хисоблаб топиш мумкин. турли хил уй вазифаларини, курс ва диплом ишларини бажаришда компьютердан фойдаланиш олдин қўлда ҳисоблашга кетган вақтни тежалишига олиб келади. ушбу дарсликда танлаб олинган мисоллар предметни яхши ўзлаштиришни енгилаштиради ҳамда ундаги намунавий алгоритмлар кўпгина мухандислик масаларини ечишда ёрдам беради. маълум бир техник масалани компьютер ёрдамида ечишда қуйидагиларни амалга ошириш керак: - масалани математика тилда ёзиб чиқиш керак (масалан, дифференциал ёки алгебрик тенгламалар тизими орқали ифодалаш керак). - агар масаланинг ечишни аналитик ечими …

2 / 6

к ва трансцендент тенгламаларни ечиш. қисқача назарий кириш: куйидаги кўришдаги тенглама берилган (1) бу ерда f (x) функция чексиз ёки чекланган a < x < b оралиқда аниқланган ва узлуксиз бўлсин. агар f ( x ) функция кўпҳаддан иборат бўлса, у ҳолда (1) ни алгебраик тенглама, агар f(x) фунция таркиби элементар (тригонометрик, логарифмик, кўрсатгичли ва ҳ.к.) функциялардан иборат бўлса, у ҳолда (1) ни трансцендент тенглама дейилади. f (x ) фунцияни нолга айлантирувчи x* нинг хар қандай қиймати (1) тенгламани илдизи дейилади, x* ни топиш усули эса (1) тенгламани ечими дейилади. (1) тенгламани ечимини хусусий ҳоллардагина топиш мумкин. шунинг учун (1) кўринишдаги тенгламаларни ечишни сонли методлари ишлаб чиқилган. бу сонли методлар ушбу тенгламаларнинг тақрибий ечимини қидириб топишга ёрдам беради.. бунда икки масалани ҳал қилиш керак: -бошланади, тамом -қайта ишлаш босқичи -текшириш босқичи -киритиш ва босмага чиқариш босқичи 1) илдизларни бир биридан ажратиш. яъни шундай кичик соҳаларни қидириб топиш керакки, буларда тенгламанинг …

3 / 6

н оралиқда f(x) функциянинг бошланғич функцияси дейилади, агар қуйидаги шарт бажарилса: 2) [a,b] оралиқда f(x) функция берилган бўлсин. бу оралиқни ихтиёрий iii xxx  1 (i=0,1,2,…,n-1) бўлакларга бўламиз. бу бўлакларни ҳар бирида ихтиёрий i (i=0,1,…,n-1) нуқтани танлаб оламиз. унда f(x) функциянинг а дан b оралиқдаги  b a dxxf )( аниқ интеграли деб,      1 0 )( 0max lim n i xf i x ii i  тушунилади. 3) математик анализ курсидан маълумки: )()( xfxf  агар f(x) [a,b] оралиқдаги f(x) функцияни бошланғич функцияси бўлса, у ҳолда )()()( afbf b a dxxf  ўринли. шундай қилиб, бошланғич функцияни ҳисоблашни билсак, аниқ интегрални қийматини ҳисоблашимиз мумкин. лекин, кўпгина ҳолларда бошланғич функцияни элементар функциялар орқали ифодалаш қийин бўлади. шунинг учун тақрибий интеграллашга тўғри келади. бу масаланинг ҳал қилишнинг бир қанча сонли методлари мавжуд. шу методлардан бири бўлган трапеция методини кўриб чиқамиз. трапеция методи бизга маълумки  b a …

4 / 6

 1 0 5,002/1 1 02 2x xdx дастури: 10 input a,b,n 20 def fny(x)=x 30 gosub 100 40 print “s=” s; 50 stop 60 end 100 rem трапеция методи 110 h=(b-a)/n 120 y0 =fny(a) : y1=fny (b) : s=0 130 for i=1 to n-1 140 x=a+i*h 150 s=s+2*fny(x) 160 next i 170 s=(b-a)/(2*n)*(y0+s+y1) 180 return run бу ерда a=0, b=1, n=20 деб, қийматларини input оператори орқали киритамиз. жавоби: s= .5 stop at line 50 ready электр юритмани автоматик бошқариш тизимларини сонли методлар ёрдамида моделлаштириш электр юритмани моделлаштиришда унинг ҳаракат тенгламасидан фойдаланилади. унинг харакатини эса алгебраик ва оддий дифференциал тенгламалар тизими ифодалайди. адабиётларда кўриладиган кўпгина мисоллар асосан чизиқсиз масалаларни ечишга бағишланади. эҳмда электр юритмани автоматик бошқариш тизимларини (абт) ҳисоблаш ва лойиҳалашда, тадқиқотлар ўтказишда масалани қўйилиши хусусиятларига қараб рационал метод аниқланади ва танлаб олинади. сонли методларни эҳмда анализ ёки синтез масалаларини ечишда қўлланилишида асосий хусусиятлар бўлиб бу методнинг аниқлиги, сонли турғунлиги, …

5 / 6

структурасига кўра паралел типидаги методларга киради. профессор а.в. башарин томонидан янги кетма-кетлик типидаги сонли метод алгоритми ишлаб чиқилган [2]. бу алгоритм юқорида номлари келтирилган методларга қараганда афзалликка эга. юқорида номлари келтирилган методлар таққосланганда [2] қуйидаги натижалар олинган: бир хил интеграллаш қадами билан ечилганда ўрта квадратик хатолик: эйлер методи учун – 0.447∙10-1, эйлер – коши методи учун 0.2940∙10-3, а. в. башарин метод учун – 0.184∙10-3, рунге – кутта методи учун – 0.628∙10-8.

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter yordamida texnik masalarni echish metodikasi"

microsoft word - 5-маъруза маъруза 5 компьютер ёрдамида техник масаларни ечиш методикаси инсониятни турли соҳаларда компьютер технологиясидан кенг суръатларда фойдаланиши барча соҳаларни ривожланишига омил бўлди. чунончи электромеханик тизимларда кечадиган жараён ва ҳодисаларни чуқур ўрганишда компьютерни қўллаш, уларни анча мураккаб бўлган мувозанат тенгламаларини аниқроқ ечиш, ҳамда улар асосида аниқ методикалар ишлаб чиқишга яқиндан ёрдам берди. компьютер ёрдамида тажриба ўтказилганда экспримент натижаларини тез ва тўғри тахлил қилиш имкониятини беради. компьютер ёрдамида экспримент ўтказилганда ечиш қийин бўлган вариантларни тезда хисоблаб топиш мумкин. турли хил уй вазифаларини, курс ва диплом ишларини бажаришда компьютердан фойдаланиш олдин қўлда ҳисоблашга кетган вақтни тежалишига о...

This file contains 6 pages in PDF format (82.2 KB). To download "kompyuter yordamida texnik masalarni echish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter yordamida texnik masa… PDF 6 pages Free download Telegram